Jak uszczelnić okna - uszczelnianie okien w praktyce - poradnik OBI

Wymiana uszczelki okiennej

Zgodnie z dyrektywą europejską 2010/31/UE od 1 stycznia 2021 r. wszystkie nowe budynki powinny się charakteryzować niemal zerowym zapotrzebowaniem na energię niezbędną do ich ogrzewania. Ten nowy standard energetyczny i zaostrzone warunki techniczne muszą spełniać także budynki rozbudowywane oraz modernizowane. Nowe przepisy wymagają, by okna miały bardzo dużą izolacyjność termiczną. W praktyce oznacza to, że okna elewacyjne muszą mieć współczynnik przenikania ciepła U nieprzekraczający 0,9 W/(m2∙K), a okna połaciowe – współczynnik wyższy o 0,2, czyli nie przekraczający 1,1 W/(m2∙K).

To warunki stawiane oknom fabrycznie nowym. Co jednak należy zrobić, kiedy chcemy – w ramach termomodernizacji starego budynku – jedynie uszczelnić okna, a nie wymienić na nowe? Przede wszystkim należy mieć świadomość, że uszczelnianie różnego typu okien elewacyjnych czy dachowych – drewnianych, PCV (tzw. plastikowych, również starego typu) – a także drzwi balkonowych wymaga użycia adekwatnych materiałów i narzędzi.

Spis treści:

Dlaczego warto uszczelnić okna?
Dlaczego okna tracą szczelność?
Co jest potrzebne do samodzielnego uszczelnienia okna?
Jak uszczelnić okna plastikowe?
Jak uszczelnić okno przy parapecie?
Jak uszczelnia się okna drewniane?
Jak uszczelnić okno dachowe?

Szczelne okna – podstawa termoizolacji

Najważniejszym parametrem izolacji cieplnej jest współczynnik przenikania ciepła okna Uw (współczynnik przenikania ciepła całego okna), ale równie ważne są Ug (współczynnik przenikania ciepła szyby; od ang. glass – szyba) oraz Uf (współczynnik przenikania ciepła ramy okiennej; od ang. frame – rama). Wszystkie współczynniki wyrażane są w W/m2K. Jednostka ta określa, ile ciepła przenika przez 1 m2 okna przy różnicy temperatury po obu jej stronach wynoszącej 1 Kelwin. Im niższy współczynnik, tym lepiej. Współczesne okna energooszczędne mają wskaźnik Uw na poziomie około 1 W/m²K, a w przypadku okien pasywnych wskaźnik ten jest poniżej 0,8 – nawet 0,62 W/m²K.

Należy pamiętać, że nieuczciwi producenci okien podają współczynnik Ug zamiast współczynnika Uw, który jest z reguły nieco wyższy, a tym samym mniej korzystny.

Można powiedzieć, że współczynnik Uw jest wypadkową współczynników przenikania ciepła szyby Ug i ramy Uf. Współczynnik Uf ma najwyższą wartość spośród trzech wyżej wymienionych, a jego wartość zależy m.in. od liczby komór (5, 6 lub 7), obecności materiału termoizolacyjnego (np. pianki poliuretanowej) w ramie (okna PVC) bądź od gatunku i grubości drewna (okna drewniane). Z kolei na wartość współczynnika Ug, a zarazem Uw wpływają: rodzaj przeszklenia (dwu- lub trzyszybowe), grubość szyby i szerokość przerwy międzyszybowej oraz wypełnienie przerwy międzyszybowej gazem szlachetnym (argonem lub kryptonem).

Aby okna spełniały wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej i akustycznej, należy pamiętać o ich fachowym montażu, który pozwoli zachować wymienione parametry na wysokim poziomie.

Dlaczego okna się rozszczelniają?

Po kilkunastu latach użytkowania okna stają się coraz mniej szczelne, a co za tym idzie – mniej energooszczędne. Może przez nie uciekać nawet do 25–30% ciepła. Problem nieszczelnych okien dotyka zarówno użytkowników stolarki wykonanej z PVC, jak i drewnianej.

Przyczyną rozszczelniania się okien (szyb) zespolonych (składają się z kilku tafli szkła oddzielonych od siebie ramką dystansową – pomiędzy którymi znajduje się gaz, najczęściej argon) jest znikanie gazu i dostawanie się wilgoci do wnętrza. Do rozszczelnienia dochodzi najczęściej w szybach z cienkimi ramkami aluminiowymi, w których zastosowano niewielką ilość granulatu absorbującego wilgoć. Znikający spomiędzy tafli szklanych gaz prowadzi do zwiększenia współczynnika przenikania ciepła i zmniejszenia się izolacyjności każdej szyby.

Należy mieć świadomość, że kiedyś przestrzeń pomiędzy taflami szkła w szybach zespolonych wypełniana była powietrzem, dziś jest to mieszanina powietrza i gazów szlachetnych (co najmniej 85%), co wydatnie przyczynia się do zmiany właściwości użytkowych w zakresie przenikalności cieplnej. Aby określić szczelność szyby, na którą wpływ ma równowaga pomiędzy uchodzeniem gazu szlachetnego a przenikaniem powietrza z zewnątrz, opracowano normę PN-EN 1279-3:2004 „Szkło w budownictwie. Szyby zespolone izolacyjne. Długotrwała metoda badania i wymagania dotyczące szybkości ubytku gazu oraz tolerancja koncentracji gazu”.

Przyczynami nieszczelnego okna mogą być także:

  • nieprawidłowy montaż, powodujący np. problemy z mocnym dociśnięciem skrzydła do ramy
  • zużyte uszczelki, które pod wpływem eksploatacji kurczą się, pękają i tracą swoją elastyczność
  • obniżenie się skrzydła okna pod wpływem jego ciężaru – najczęściej w przypadku okien balkonowych, o znacznych gabarytach
  • sytuacja, gdy w projekcie domu nie uwzględniono nawisów okiennych, co może sprawić, że podczas wzmożonych opadów woda w większym stopniu będzie spływać po ścianach budynku.
Do samodzielnego uszczelniania okien nie potrzebujesz specjalistycznych narzędzi. Wszystko, co niezbędne, znajdziesz w każdym sklepie OBI

Uszczelnianie okien – czego potrzebujesz (lista potrzebnych materiałów i narzędzi)

Przygotowując się do uszczelniania okien, musimy precyzyjnie zdiagnozować przyczynę rozszczelnienia.

Jeśli w grę wchodzi konieczność wymiany pakietu szybowego, czyli właściwie osadzenie nowych szyb, zadanie to należy powierzyć wyspecjalizowanej ekipie fachowców.

Jeżeli uszczelnianie okien nie wymaga tak radykalnych posunięć, musimy zaopatrzyć się w dobrej jakości materiały uszczelniające i narzędzia oraz wybrać prawidłową technikę uszczelniania (zależną od rodzaju okien i używanych materiałów).

Oto lista materiałów i narzędzi, których możemy potrzebować, uszczelniając okna we własnym zakresie:

  • Uszczelki okienne samoprzylepne z pianki poliuretanowej lub EPDM (tworzywo będące połączeniem etylenu, propylenu oraz monomeru, nazywane kauczukiem syntetycznym). Uszczelki można stosować zarówno w przypadku okien plastikowych, jak i drewnianych. Często wskazówki, co do konkretnego rodzaju uszczelki znajduje się w karcie gwarancyjnej okna lub w dokumentach od firmy montażowej.
  • Taśmy uszczelniające do okien – elastyczne i rozprężne (na zewnętrznej części okna taśma paroprzepuszczalna lub poliuretanowa, na wewnętrznej – wyłącznie taśmy paroszczelna). Taśmy można stosować w temperaturze od +5 do +30oC, a ich trwałość jest przewidziana nawet na 10 lat. Stosujemy je tam, gdzie minimalna głębokość szczeliny jest większa od szerokości taśmy. Taśma pod wpływem temperatury powiększa objętość, dostosowując swój kształt do szczeliny (rozprężność!).
  • Silikon do uszczelniania szyb. Możemy wykorzystać silikon neutralny lub szklarski – sprawdzi się zarówno w przypadku okien drewnianych, jak i PVC (zawsze sprawdzamy, czy wybrany przez nas rodzaj silikonu może być stosowany na PVC). Silikonu używamy wewnątrz pomieszczeń, do uszczelniania szpar występujących między szybą a ramą okna.
  • Pianka montażowa poliuretanowa lub silikon akrylowy do uszczelnienia ramy. Pianka służy do uszczelniania miejsc na połączeniu ościeżnicy z murem. Po nałożeniu należy pokryć ją tynkiem lub osłonić np. taśmą. Pianki poliuretanowe można wykorzystać do uszczelnienia okien drewnianych, plastikowych oraz metalowych. Na rynku dostępne są pianki jedno- i dwuskładnikowe oraz pianki o obniżonej rozprężności – po nałożeniu zwiększają swoją objętość o połowę mniej niż tradycyjne (stosowane tam, gdzie gwałtownie zwiększająca się objętość tradycyjnej pianki mogłaby wypaczyć ramę okienną lub ościeżnicę). W uszczelnianiu oraz montażu wewnętrznej i zewnętrznej stolarki otworowej (a więc także okien) stosuje się także silikon akrylowy.
  • Nóż do cięcia uszczelek.
  • Pistolet do silikonu lub pianki.

Szukasz uszczelek do okien, zlewu, dolnopłuku? Przejdź do produktów uszczelniających OBI >>>

Uszczelnianie okien plastikowych: instrukcja krok po kroku

Wymiana uszczelek w oknach plastikowych nie powinna sprawić Ci większego problemu. Podpowiadamy także, jak uszczelnić okno plastikowe przy parapecie.

  • Dobierz uszczelki do naszych konkretnych okien – przypominamy: wskazówki co do konkretnego rodzaju i rozmiaru uszczelek znajduje się w karcie gwarancyjnej okna lub w dokumentach od firmy montażowej. UWAGA: w jednym oknie często spotkamy się z różnymi rozmiarami uszczelki: innym na skrzydłach, innych na ramach. Jeśli nie mamy informacji na temat rodzaju i rozmiaru uszczelek, musimy dokonać bardzo dokładnych pomiarów – należy zdemontować stare uszczelki, zmierzyć ich wysokość i szerokość elementu wchodzącego do rowka montażowego oraz wysokość i szerokość profilu (czyli górnej części uszczelki).
  • Zdemontuj stare uszczelki – chyba że zrobiłeś to już wcześniej, celem pomiaru przed zakupem nowych.
  • Dokładnie czyścimy ramy skrzydeł i ościeżnicy, zwracają szczególną uwagę na usunięcie zaschniętego kleju oraz ewentualnych tłustych zanieczyszczeń, które mogłyby utrudnić montaż nowych uszczelek. Powierzchnia, do której przyklejane będą nowe uszczelki, musi być całkowicie sucha.
  • Bierzemy nowe uszczelki, zdejmujemy papier/folię zabezpieczającą, a następnie przyciskamy uszczelkę do rowków montażowych, dbając o to, żeby uniknąć wybrzuszeń i wypukłości.
  • Zamykamy skrzydło okienne i czekamy kilka godzin do pełnego wyschnięcia kleju.
  • Jeśli przy parapecie mamy problem z odpadającym, wykruszjącym się tynkiem, jednym z najlepszych rozwiązań jest zastosowanie pianki uszczelniającej do okien PCV. Przy mniejszych szczelinach sprawdzi się również silikon.

Jak uszczelnić okno drewniane

W starych oknach drewnianych, do których montażu nadal często stosowany jest kit (nietrwały, kruchy i szybko pękający) najczęściej spotka się szczeliny między szybą a ramą okna. Wykruszający się kit najlepiej zastąpić specjalną bezbarwną masą uszczelniająca z silikonu, którą nakłada się na łączenie szyby z ramą.

Kolejny problem w starych oknach stanowią szpary powstałe na skutek nieprzylegania do siebie ramy okien i futryny. Jak sobie z tym poradzić? Ramę okienną należy umyć i oczyścić z kurzu, a następnie za pomocą papieru ściernego usunąć łuszczącą się farbę. Jeśli okna były już ocieplane w poprzednim sezonie, trzeba też usunąć resztki starych uszczelek. Tak przygotowaną powierzchnię wypełnia się uszczelkami samoprzylepnymi (paski sprzedawane na metry). Najlepsze właściwości mają uszczelki silikonowe, ale gumowo-silikonowe są bardziej wytrzymałe.

Szpary między futryną a ścianą oraz szczelinami na łączeniu muru i parapetu należy wypełnić poliuretanową pianką montażową, pamiętając, że podczas utwardzania rozpręża się ona i zwiększa swoją objętość, z kolei zbyt mała ilość pianki może spowodować powstanie mostków termicznych. Po wyschnięciu nadmiar pianki usuwa się nożem, a następnie zabezpiecza się ją przed przenikaniem pary wodnej za pomocą silikonu lub folii paroizolacyjnej.

Jak uszczelnić okno dachowe

Do uszczelniania okien dachowych można użyć tradycyjnych uszczelek, ale uszczelki takie mają tendencję do odpadania z okien umieszczonych pod skosami. Dlatego większość wiodących producentów okien dachowych oferuje gotowe zestawy izolacyjne.

Problemem bywa także zamontowanie uszczelki okiennej do klimatyzatora dachowego. Także i w tym przypadku nie należy sięgać po tradycyjne uszczelki. Najlepszym rozwiązaniem jest specjalna uszczelka okienna do przenośnych klimatyzatorów: z taśmą rzepową i zamkiem błyskawicznym, wykonana z 100% nylonu, który zapobiega rozwijaniu się, np. grzybów i bakterii oraz dobrze odprowadza wilgoć.