Systemy rynnowe – jak wybrać odpowiednie rynny i je konserwować na zimę?

Nie tylko podlewanie choinki - pielęgnacja choinki przy pomocy sprayu z wodą

W każdym budynku systemy rynnowe pełnią ważne funkcje. Stanowią istotny element pokrycia dachowego, wydatnie wpływając na jego funkcjonalność i trwałość oraz bezpieczeństwo. Na rynku dostępne są różne rodzaje rynien – najpopularniejsze są rynny plastikowe oraz rynny metalowe. By zachować je w odpowiednim stanie, należy je okresowo konserwować, w tym szczególnie przed okresem zimowym. W niniejszym artykule podpowiemy, na co należy zwracać uwagę podczas czyszczenia rynien.

Z tego artykułu dowiesz się:

Systemy rynnowe – szeroki wybór rozwiązań
Przegląd rynien – kiedy wykonywać, na co zwracać uwagę?
Jak czyścić rynny?

Systemy rynnowe – szeroki wybór rozwiązań

W ofercie hurtowni i sklepów budowlanych znajduje się wiele produktów, które tworzą system orynnowania. Przez klientów często wybierane są rynny plastikowe. Rynna PCV jest zbudowana z tworzywa sztucznego. Jest ona bardzo popularna ze względu na wiele zalet, w tym niską cenę, niewielką masę, która pozwala na samodzielny montaż, odporność na korozję oraz gładką powierzchnię. Rynna plastikowa odznacza się najniższym wskaźnikiem chropowatości spośród pozostałych wyrobów. Dzięki temu zanieczyszczenia nie osadzają się na niej zbyt często, a woda spływa znacznie szybciej. Szeroko stosowane są również rynny metalowe. Cechują się one dużą wytrzymałością, a także odpornością na ciężar – nie ulegną zerwaniu nawet w obliczu intensywnego deszczu czy zwałów zalegającego śniegu. Metalowe systemy rynnowe odznaczają się także stabilnością i tym, że nie odkształcają się pod wpływem wysokiej lub niskiej temperatury. Na rynku dostępne są rynny ocynkowane o wysokiej odporności na korozję. Systemy rynnowe mogą być oparte na jeszcze innych rozwiązaniach. Spotykane są rynny:

  • aluminowe – wykazują się dużą odpornością na szkodliwe warunki atmosferyczne (trwałość nawet przez 100 lat), a także gładką powierzchnią,
  • miedziane – wysoka jakość i poziom zabezpieczenia przed warunkami zewnętrznymi pozwala na użytkowanie aż do 300 lat,
  • tytanowo-cynkowe – główną cechą jest duża trwałość,
  • drewniane – rzadko spotykane, wykorzystuje się je w zasadzie wyłącznie w domach drewnianych.

Klienci mają do wyboru również rynny, które różnią się kształtem. Najpowszechniej stosowane są rynny półokrągłe, które zapewniają dobrą odporność na obciążenia mechaniczne. Inne rodzaje to rynna kwadratowa, półeliptyczna, trapezowa czy prostokątna. Istotnym uzupełnieniem dla każdego systemu rynnowego jest rura spustowa. Głównym jej przeznaczeniem jest połączenie rynny dachowej z ziemią lub deszczową instalacją kanalizacyjną.

Spust rynny stalowej
Rynna stalowa ocynkowana – trwała i estetyczna w swojej prostocie

Kryteria doboru rynien

W ofercie sklepów budowlanych znajdują się różnorodne systemy rynnowe. Czym więc kierować się podczas wyboru rynny? Podstawowym kryterium jest przeznaczenie, czyli wielkość i wysokość dachu (w tym rozmiar połaci dachowej, a więc górnej powierzchni dachu) oraz stopień jego nachylenia, a także liczba załamań czy niestandardowych rozwiązań architektonicznych. Po określeniu wielkości powierzchni, którą należy odwodnić, możliwe jest dobranie rynien i rur spustowych o odpowiednich średnicach, a następnie zamontowanie pozostałych akcesoriów, czyli haków rynnowych czy kolanek.
Przy zakupie rynny szczególną uwagę należy zwrócić na rodzaj materiału, z jakiego jest wykonana. Jeśli zależy nam na długoletniej trwałości i wysokiej odporności na różnego rodzaju obciążenia, dobrym wyborem są rynny metalowe, tytanowo-cynkowe czy miedziane. Rynna plastikowa z kolei zapewnia szybkie odprowadzanie wszelkich zanieczyszczeń oraz brak korozji.

Dużą rolę przy wyborze rynny odgrywają walory estetyczne. Chodzi nie tylko o kolor – spore możliwości w tym zakresie zapewniają rynny PCV. Istotne jest też to, by systemy rynnowe były dopasowane do stylu, elewacji i bryły budynku. Poza najpopularniejszymi rynnami półokrągłymi coraz więcej klientów decyduje się na rynny kwadratowe. Sprawdzają się one w obiektach cechujących się nowoczesną architekturą.

Przegląd rynien – kiedy wykonywać, na co zwracać uwagę?

Systemy rynnowe muszą być okresowo konserwowane. Pomimo tego, że współczesne rynny są dobrze zabezpieczone przed różnego rodzaju czynnikami i przez długie lata nie wymagają napraw, to jednak zasadne jest regularne sprawdzanie ich stanu. Dzięki temu można mieć pewność, że będą one stuprocentowo wypełniały swoje przeznaczenie i nie powstaną żadne zagrożenia dla domowników. W trakcie użytkowania rynny mogą bowiem się zapychać i ulegać deformacjom czy uszkodzeniom.
Przegląd rynien jest zalecany co najmniej raz, a najlepiej – dwa razy w roku. Obowiązkowo trzeba go wykonać przed okresem zimowym, najlepiej zanim wystąpią długotrwałe opady deszczu czy śniegu. Zasadne jest także sprawdzenie stanu orynnowania na wiosnę – wówczas można zweryfikować, czy np. zamarzająca woda i zalegający śnieg nie doprowadziły do odkształceń.

Kluczowe aspekty, na jakie należy zwrócić uwagę podczas przeglądu rynien, to:

  • stan zamocowania – trzeba zweryfikować, czy nie doszło do rozszczelnienia połączeń (szczególnie w tych miejscach, gdzie znajdują się haki do rynien oraz różnego typu załamania), co mogłoby skutkować zalaniem i zawilgoceniem ścian,
  • drożność – sprawdzenie, czy rynna i rura spustowa nie są zatkane, co może prowadzić nawet do rozsadzenia systemu przez zamarzniętą wodę i śnieg,
  • konieczność dokonania napraw i regulacji – podczas konserwacji rynien może zaistnieć potrzeba wykonania dodatkowych czynności, w tym zamontowania oberwanych haków, zamalowania zarysowań czy dogięcia lub wymiany całej rynny.

Przegląd rynien można wykonać samodzielnie bądź zlecić wyspecjalizowanej firmie. Kontrola w zakresie szczelności czy drożności może być realizowana częściej niż dwa razy w roku, np. podczas intensywnych opadów deszczu. Ważne jest, by odpowiednio wcześnie wykryć wszelkie usterki i podjąć czynności konserwacyjne. Dzięki temu systemy rynnowe będą służyły przez wiele lat.

Jak czyścić rynny?

Do czyszczenia rynien warto zabrać się nie tylko przed i po okresie zimowym. Pożądane jest, by uczynić to również wówczas, gdy zauważono jakiekolwiek nieszczelności czy brak drożności. Odpowiednio wczesne zabezpieczenie systemu rynnowego pozwoli na zapobieżenie innym, bardziej kosztownym uszkodzeniom, takim jak np. zalanie ścian. Ważne jest to, że czyszczenie rynien powinno dotyczyć każdego systemu rynnowego, bez względu na jego trwałość i odporność na warunki zewnętrzne. Dotyczy to szczególnie rynien stalowych, które cechują się większą podatnością na korozję i związane z nią ubytki czy odkształcenia. Rynny ocynkowane, miedziane czy PVC zatykają się stosunkowo rzadko, na co wpływ ma ich niska chropowatość. Mimo tego np. podczas intensywnej burzy może dojść do znacznego nagromadzenia zabrudzeń i zatkania odpływu. Dlatego także w przypadku tych rynien regularne czyszczenie, minimum raz w roku, jest wysoce zalecane. Czyszczenie sytemu rynnowego to proces kilkuetapowy. W pierwszej kolejności konieczne jest udrożnienie rynien. Obejmuje to czyszczenie rynien z liści, kasztanów, żołędzi i wszelkich innych zabrudzeń (piasek, igliwie itp.). Dzięki temu można usunąć nagromadzone czopy, które blokują odprowadzanie deszczówki. Czyszczenie rynny najczęściej odbywa się z  poziomu drabiny. Kluczowe znaczenie ma zebranie wszelkich zanieczyszczeń – w wyniku znacznego nagromadzenia mogą one negatywnie wpływać na skuteczność systemu rynnowego. Można to wykonać ręcznie, w rękawicach. Polecanym sposobem jest również użycie węża ogrodowego i solidne spłukanie rynien. Metoda ta jednak nie jest możliwa do zastosowania w każdym przypadku. Gdy rynny są cienkie bądź gdy znajduje się w nich duża ilość zanieczyszczeń, lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie specjalnej szczotki. Ważne jest także skontrolowanie drożności rur spustowych. Z uwagi na ich budowę może to być znacznie utrudnione – nie można zajrzeć do nich i sprawdzić, jak dużo liści znajduje się w ich wnętrzu. Kontrola w tym zakresie polega na wlaniu wody do rury spustowej i sprawdzeniu, czy odpływa dołem. Jeśli tak nie jest, niezbędne jest albo dokładne spłukanie wodą, albo zastosowanie specjalnych urządzeń.

Czyszczenie rynny - usuwanie liści zapychających rynnę
Większe zabrudzenia można usunąć z rynny ręcznie

Przyrządy i szczotki do czyszczenia rynien – czym najwygodniej wyczyścić orynnowanie?

W przypadku wszystkich typów systemów rynnowych (z tworzywa sztucznego, metalowych, miedzianych) zalecane jest używanie przedmiotów nieostrych i niemetalowych. Należy unikać np. szczotek drucianych. Mogą one doprowadzić do uszkodzeń, zarysowań i pęknięć, których skutkiem będzie większa podatność rynien i rur spustowych na negatywne oddziaływanie czynników zewnętrznych. W przypadku rynny, jeśli użycie rękawic czy myjki nie wystarczy, polecane jest skorzystanie ze specjalnej szczotki, która jest wyposażona w skrobak. Jest ona dostępna również w zestawie z  teleskopową rączką. Posiada regulację kąta nachylenia szczotki i skrobaka, co znacznie zwiększa komfort pracy i umożliwia dostęp do najtrudniejszych miejsc, w tym narożników i załamań. Szczotka do czyszczenia rynien zapewnia wysoki komfort pracy i skuteczne usuwanie zanieczyszczeń z każdego typu rynny. Efektywne czyszczenie rynien jest możliwe także dzięki zastosowaniu urządzeń, których celem jest stałe usuwanie zabrudzeń i czopów. Szczególnie dla rynien stalowych polecana jest instalacja antyoblodzeniowa, która jest montowana we wnętrzu rynny. Jej zadaniem jest roztapianie śniegu i lodu – umożliwia to specjalna grzałka. Dużym wyzwaniem może być oczyszczenie rury spustowej. Na rynku oferowane są rozwiązania, które pozwolą na pełne udrożnienie takiej rury. Dobrym sposobem jest czyszczak rynnowy. Jest on montowany w otworze rewizyjnym. Wystarczy regularnie zaglądać do tego otworu i usuwać zanieczyszczenia, a ryzyko zatkania rury spustowej będzie minimalne.