Pnącza – szczególna forma zieleni w domu i w ogrodzie

Jeśli uda nam się stworzyć na posesji zdrową szatę zieleni, będzie ona pozytywnie i ożywczo działać na zmysły ludzi oraz zwierząt. Aby ją zaaranżować w sposób atrakcyjny i kreatywny zarazem, możemy wykorzystać najróżniejsze rośliny. Zaliczają się do nich także pnącza, które jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki są w stanie pokryć mury, pergole czy inne podpory, rosnąc i w górę, i wszerz. Ci wszechstronni mistrzowie wspinaczki ze świata roślin nie tylko ozdabiają zielenią ponuro wyglądające elewacje domów lub nieatrakcyjne mury – wyśmienicie sprawdzają się też jako osłona przed niechcianymi spojrzeniami oraz źródło przyjemnego cienia. Dzięki temu, że zazwyczaj bujnie rosną, te dekoracyjne rośliny – przedstawiciele najróżniejszych rodzin, rodzajów i gatunków – stanowią nad wyraz uroczy widok. Ich naturalna zieleń działa uspokajająco i ożywczo zarazem. Nic więc dziwnego, że jeśli chcemy wykreować na posesji atmosferę afirmującą życie, to właśnie pnącza mogą nam w tym bardzo pomóc. Szczególna strategia przetrwania otwarła przed tymi roślinami liczne biotopy, takie jak elewacje domów czy mury, gdzie w innym wypadku mogłaby rosnąć tylko pleśń lub w najlepszym wypadku mech. Właściwie wykorzystane pnącza mogą się też znacząco przyczynić do poprawy jakości przestrzeni mieszkalnej i jakości życia! W dalszej części tekstu, jak również w poszczególnych kategoriach pnączy znajdą Państwo między innymi więcej informacji na temat ich przydatności, zalet i wad oraz wszechstronności tych fascynujących roślin. Leksykon roślin OBI zawiera pomocne informacje na temat różnych popularnych gatunków, wymienia na przykład preferencje odnośnie do stanowiska, kolory kwiatów i okresy kwitnienia.

Pokrycie elewacji zielenią budzi uprzedzenia, po części pozbawione podstaw

Niektóre uprzedzenia związane z obsadzaniem elewacji pnączami mają już niemalże status mądrości ludowych. Jednak, jak to często bywa z przesądami, po uważniejszej analizie tematu szybko przekonamy się, że wszystko wygląda nieco inaczej, niż początkowo zakładaliśmy. Jak wiadomo, dwa argumenty najczęściej powtarzane przez krytyków to fakt, że rośliny uszkadzają substancję domu oraz dają schronienie szkodnikom. Jednak różne badania wskazują, że pokrywająca elewację zieleń, która została odpowiednio wybrana i jest pielęgnowana w określony sposób, przyczynia się wręcz do ochrony budynku i staje się schronieniem nie tylko dla uciążliwych owadów, ale też na przykład dla ptaków, o których powszechnie wiadomo, że te owady zjadają. Współczesne materiały budowlane bez szwanku przeżywają „objęcie w posiadanie” przez rośliny pnące. Istotne jest tu, aby elewacja przed posadzeniem roślin była w nienagannym stanie, bez pęknięć i innych uszkodzeń, a dana roślina pasowała do użytych materiałów budowlanych. Ogólnie rzecz biorąc, dobrze dobrane i odpowiednio pielęgnowane pnącza porastające elewację niosą z sobą rozmaite korzyści:

  1. Ochrona budynku: Ochrona przed różnymi warunkami pogodowymi, takimi jak grad, promieniowanie UV czy duże zmiany temperatury, przed zanieczyszczeniami oraz zabrudzeniami, zarówno wynikającymi z przyczyn naturalnych, jak i spowodowanymi przez człowieka.
  2. Tłumienie hałasu: Warstwa roślin pochłania fale dźwiękowe, co może w wyczuwalnym stopniu zmniejszać poziom hałasu ulicznego.
  3. Oszczędność energii: Rośliny wiecznie zielone chronią budynek przed stratami ciepła. Przyczynia się do tego przede wszystkim dodatkowa warstwa powietrza pomiędzy roślinami a domem, oddzielona od powietrza na zewnątrz.
  4. Regulacja temperatury: Wspomniana warstwa powietrza pełni rolę izolacji cieplnej niezależnie od pory roku. To znaczy, że zieleń pokrywająca elewację przynosi korzyści również w lecie, wtedy sprawia bowiem, że we wnętrzu domu jest chłodniej.
  5. Optymalizacja mikroklimatu: Rośliny pnące dają cień, ograniczają utratę wody i dzięki parowaniu poprawiają wilgotność powietrza. Dodatkowo – w razie potrzeby również wewnątrz domu – pnącza wiążą i odfiltrowują też z powietrza zanieczyszczenia oraz kurz.
  6. Naturalna estetyka: Porośnięta pnączami elewacja wpływa korzystnie nie tylko na wygląd danego budynku, ale też na atmosferę całego otoczenia. Od niedawna może to się przekładać bezpośrednio na wzrost wartości domu, jak również znacząco przyczyniać się do upiększenia i ożywienia całego obszaru zabudowy mieszkaniowej.
  7. Przyjazność dla środowiska: Pokrywając elewację zielenią, stwarzają Państwo dodatkową przestrzeń życiową dla zwierząt, co może się bezpośrednio przyczyniać do zwiększenia różnorodności biologicznej na danym terenie. Oddajecie przyrodzie nieco przestrzeni, a w zamian otrzymujecie naturalną, zdrową atmosferę, która dobrze wpływa na ciało, umysł i duszę.
  8. Imponujące rośliny i dodatkowa przestrzeń do zagospodarowania

    Ten, kto mimo niezliczonych zalet takiego rozwiązania nie decyduje się na pokrycie zielenią elewacji, ale mimo to chciałby zasadzić pnącza na swojej posesji, ma do dyspozycji różne wspaniałe alternatywy. To samo tyczy się oczywiście tych osób, które zdecydowały się pokryć elewację zielenią, są zachwycone i teraz szukają dodatkowych miejsc, które można byłoby tak zagospodarować. Rośliny pnące takie jak bluszcz pospolity (Hedera helix) czy powojnik alpejski (Clematis alpina) cieszą się wielką popularnością i znajdują liczne zastosowania w ogrodzie, przed domem, na działce oraz na balkonie. Przykładowo, powojnik alpejski dzięki swej znakomitej i bardzo dobrze dającej się kontrolować zdolności pięcia się po podporach jest szczególnie chętnie wykorzystywany zarówno przez ogrodników zawodowych, jak i hobbystów do aranżacji ogrodów. Rozmaite odmiany „klematisu” wyjątkowo łatwo przystosowują się do środowiska. Wszystko jedno, czy rośliny są oświetlane przez słońce, czy wiodą swój żywot w cieniu – powojnik alpejski obrasta mury, altany bądź podpory w niemal każdych warunkach. Wobec swoich nadzwyczaj skromnych wymagań potrzebuje tylko stosunkowo niewielkiego pojemnika – mniej więcej rozmiarów średniej donicy – z którego następnie pnie się stromo ku słońcu na wysokość do 4 m. Jego wyjątkowo piękne kwiaty, od czerwonawo-białych po fioletowe, w całej okazałości cieszą oko od kwietnia do czerwca, czyniąc tę roślinę jeszcze atrakcyjniejszą pod względem optycznym. Z kolei bluszcz pospolity, będący rośliną wiecznie zieloną, dzięki swoim szczególnym korzeniom czepnym jest w stanie osiągnąć wysokość do 20 m. To zimotrwałe pnącze ma jednak nie tylko silny pęd do wspinaczki, chętnie zadowala się też rolą rośliny okrywowej, tworzącej dywany na powierzchni ziemi. Zielonożółte, kuliste kwiaty zebrane w baldachowate kwiatostany można podziwiać od września do października – obficie produkują one nektar zwabiający pszczoły, motyle i inne zwierzęta. Ponieważ jego oczekiwana długość życia wynosi ponad 400 lat, bluszcz pospolity może dożyć iście matuzalemowego wieku.

    Krótka dygresja: właściwości lecznicze bluszczu i powojnika

    W czasach antycznych bluszcz, który pozostaje zielony w zimie, był symbolem życia wiecznego oraz nieśmiertelności duszy. Wraz z rozwojem współczesnej medycyny na początku XIX wieku bluszcz raptownie zyskał na znaczeniu również jako roślina lecznicza. Pewien spostrzegawczy lekarz zauważył wówczas, że dzieci, które piją mleko z misek z drewna bluszczu, rzadziej kaszlą. Niedawno zostało potwierdzone, że bluszcz skutecznie likwiduje kaszel i flegmę, tak więc został uznany za ważną roślinę leczniczą – w 2009 r. bluszcz pospolity został nawet obwołany rośliną leczniczą roku. Przypisuje mu się następujące korzystne właściwości: leczy zapalenie oskrzeli, ropnie, dnę moczanową, krztusiec, reumatyzm, zapalenie tkanki łącznej oraz bóle. Reguluje też menstruację, działa napotnie i przeciwgorączkowo oraz stymuluje gojenie ran. Należy jednak zachować ostrożność: bluszcz w dużych dawkach jest równie trujący, co jego jagody! Powojnik alpejski posiada podobne właściwości lecznicze, jednak nie odgrywa tak dużej roli w medycynie jak bluszcz. Szczególnie chętnie wykorzystywany jest na przykład w terapii kwiatowej Bacha, metodzie zbliżonej do homeopatii. Substancje aktywne zawarte w powojniku wchodzą też w skład kropli ratunkowych Bacha. Jeszcze więcej informacji na temat poszczególnych gatunków pnączy znajdą Państwo w odpowiednim dziale tu w leksykonie roślin OBI.

Najpopularniejsze produkty w kategorii Rośliny

  • Zamów i odbierz
  • Dostawa
  • Sprawdź dostępność w markecie
Do góry