Wilgoć w domu – jak wilgotne powinno być powietrze w domu i jak walczyć z wilgocią w mieszkaniu

Prawidłowa wentylacja pomieszczeń jest najważniejsza w walce z wilgocią w mieszkaniu
Prawidłowa wentylacja pomieszczeń jest najważniejsza w walce z wilgocią w mieszkaniu.

Wilgoć w domu to poważny problem, który sprzyja gromadzeniu się szkodliwej dla zdrowia pleśni. Nadmierna wilgotność powietrza może uszkodzić ściany, meble i przechowywane w pomieszczeniach przedmioty. Typowym objawem wilgoci są zaparowane szyby w domu. Sprawdź, jakie są parametry zdrowego powietrza i kiedy sięgnąć po pochłaniacz wilgoci do domu.

Wilgoć w domu pojawia się wtedy, gdy parametr wilgotności powietrza jest na zbyt wysokim poziomie. Wartość tego wskaźnika określa polska norma PN-78/B-03421.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jaka powinna być wilgoć w domu?
W jaki sposób sprawdzić wilgotność powietrza w domu?
Jak rozpoznać zbyt wilgotne powietrze?
Jak pozbyć się wilgoci?
Jak zapewnić prawidłową wentylację?
Jak wykonać testy sprawdzające wentylację w domu?
Co zrobić, żeby poprawić wentylację w domu?
Jak działają pochłaniacze wilgoci?
Osuszacze powietrza – czy warto?
Panel kontrolny do ustawiania odpowiedniej wilgotności powietrza.
Panel kontrolny do ustawiania odpowiedniej wilgotności powietrza.

Jaka powinna być wilgoć w domu? Parametry zdrowego powietrza

Wilgoć w pokoju pojawia się wtedy, gdy w powietrzu znajduje się za dużo pary wodnej. Zalecany wskaźnik wilgotności w pomieszczeniach zamkniętych to 30-65%, a najlepsze efekty dla zdrowia i samopoczucia daje przedział 40-60%. Taka wilgotność służy nie tylko domownikom, ale także ścianom, meblom, podłogom i przedmiotom znajdującym się w pomieszczeniu (zwłaszcza książkom i ubraniom).

Kłopotliwe jest także zbyt suche powietrze w domu. Problem ten najczęściej pojawia się zimą, gdy ogrzewanie pracuje z pełną mocą, a pomieszczenia nie są wietrzone. Poziom wilgotności sięga wtedy nawet blisko 20% i powoduje swędzenie w gardle, wysusza skórę i utrudnia oddychanie. W pozbyciu się tego zjawiska pomoże nawilżacz powietrza. Do wyboru masz m.in. modele parowe, ewaporacyjne, ultradźwiękowe i wirnikowe.

Zdrowe powietrze to nie tylko odpowiednia wilgotność, ale także temperatura. Zgodnie z zaleceniami w pomieszczeniu mieszkalnym należy utrzymywać ją w przedziale 20-22˚C, a w sypialni – około 18˚C.

Jak sprawdzić wilgotność powietrza w domu?

W domowych warunkach poziom wilgotności zmierzysz za pomocą higrometru. W sprzedaży znajdziesz urządzenia tradycyjne (zegarowe) i elektroniczne. Drugie są bardziej precyzyjne i wykonują pomiary wilgotności za pomocą wbudowanego czujnika. Dla uzyskania najbardziej wiarygodnych odczytów, pomiary higrometrem wykonaj w różnych pomieszczeniach, nie tylko w tych najbardziej narażonych na wilgoć. Alternatywą dla higrometru może być stacja pogody.

Zbyt wysoka wilgotność powietrza powoduje osadzanie się wilgoci na szybach
Zbyt wysoka wilgotność powietrza powoduje osadzanie się wilgoci na szybach.

Oznaki nadmiernej wilgotności powietrza w domu

Wilgoć w domu spowodowana jest przez przyczyny wewnętrzne lub zewnętrzne. Pierwsze to codzienne czynności, które sprzyjają powstawaniu pary wodnej – gotowanie, kąpiel, suszenie mokrych ubrań. To także różnego rodzaju awarie i błędy techniczne – zalanie mieszkania, nieszczelna instalacja hydrauliczna oraz źle wykonana termoizolacja ścian, która uniemożliwia odprowadzanie nadmiaru pary wodnej na zewnątrz budynku.

Przyczyny zewnętrzne to głównie warunki atmosferyczne. Opady śniegu i deszczu oraz mgła powodują zawilgocenie ścian, a zła izolacja fundamentów sprawia, że woda wnika w mur i przedostaje się do wnętrza domu.

Najczęstsze objawy nadmiernej wilgotności to:

  • zaparowane szyby w domu – jedna z pierwszych oznak. Przypomina delikatną mgiełkę pary wodnej, która najpierw pojawia się w dolnej części szyby i przy krawędziach, a z czasem zaczyna zajmować więcej miejsca. Zaparowane okna sprzyjają wystąpieniu zjawiska kondensacji – ciepła para wodna w kontakcie z zimną szybą skrapla się i spływa do ram, powodując ich pleśnienie i gnicie.
  • łuszcząca się farba, wypaczenia na meblach – nadmierna wilgoć w mieszkaniu wnika w powłoki pokrywające ściany i meble, powodując odpadanie farby i tynku oraz odklejanie się tapety. Meble zaczynają pęcznieć i rozklejać się, pojawiają się na nich wybrzuszenia. Drewno (np. parkiet podłogowy) traci swój kształt, na tapicerowanych krzesłach, kanapach i fotelach pojawiają się plamy, przebarwienia i zacieki, a metalowe elementy pokrywa rdzawy nalot.
  • osad i wykwity pleśni na ścianach – typowym objawem są też zielonkawe, brunatne lub ciemne plamy na ścianach. Wnikają głęboko w strukturę ścian i niełatwo je usunąć. Osad najczęściej pojawia się w kuchni i łazience (w kątach, za meblami i przy podłodze), ale zarodniki pleśni łatwo rozsiewają się w powietrzu, zarażając kolejne pomieszczenia.
pochłaniacz wilgoci
Pochłaniacz wilgoci.

Osuszacz powietrza
Osuszacz powietrza.

Jak pozbyć się wilgoci?

Problem nadmiernej wilgotności zwykle spowodowany jest niewłaściwą pracą systemu wentylacyjnego i zbyt szczelnymi oknami. Jest kilka sposobów na to, jak pozbyć się wilgoci z domu. Przede wszystkim trzeba zacząć od usprawnienia wentylacji i regularnego wietrzenia pomieszczeń. Jeśli czynności te będą nieskuteczne, warto zdecydować się na pochłaniacz wilgoci do domu lub osuszacz powietrza.

Prawidłowa wentylacja – jak ją sprawdzić i usprawnić?

Sprawna wentylacja umożliwia swobodną wymianę powietrza, usuwanie pary wodnej z domu i odprowadzanie szkodliwych substancji (np. dymu tytoniowego). Jeżeli kanały wentylacyjne nie są skuteczne, oznacza to, że w budynku jest za mała ich liczba, zostały niewłaściwie wykonane lub dom ma zbyt szczelną termoizolację. Przyczyną nieefektywnej wentylacji jest też brak drożności w kanałach oraz umieszczenie ich w nieocieplonej przegrodzie zewnętrznej.

Jak sprawdzić wentylację w domu?

Działanie wentylacji można łatwo sprawdzić. Test najlepiej wykonać przy dużej różnicy temperatury w domu i na dworze. Do wykonania badania sprawności potrzebujesz kartki papieru (wielkości kratki wentylacyjnej) oraz świeczki lub zapalniczki. Zacznij od sprawdzenia drożności kanałów wentylacyjnych i wydajności nawiewu z zewnątrz, a potem skontroluj przepływ powietrza pomiędzy pomieszczeniami. Na czas wykonywania testu wyłącz wentylatory mechaniczne (okapy).

  • test drożności kanałów wentylacyjnych – w jednym z pomieszczeń w domu uchyl okno i otwórz drzwi, następnie otwórz drzwi w kuchni lub łazience i przyłóż kartkę do znajdującej się tam kratki wentylacyjnej. Jeśli papier przylgnie do kratki, kanał jest drożny. Jeśli nie, przybliż do kartki zapaloną świecę lub zapalniczkę do wentylatora i obserwuj płomień – lekkie odchylenie ognia oznacza słabą drożność w kanale, a brak reakcji świadczy o niedrożności wentylacji.
  • badanie efektywności nawiewu – zamknij wszystkie okna i otwórz drzwi do pomieszczeń, w których są kratki wentylacyjne. Przy każdym kanale wykonaj test z kartką – jeśli papier przylgnie do kratki, nawiew powietrza z zewnątrz jest wystarczający. Jeśli nie, przybliż świeczkę lub zapalniczkę do papieru i obserwuj reakcję ognia – brak odchylenia płomienia świadczy o tym, że nawiew jest zbyt mały, a wentylacja w domu nie spełnia swojej funkcji.
  • kontrola przepływu powietrza między pomieszczeniami – ten test wykonaj, gdy upewnisz się, że pierwsze i drugie badanie potwierdziło drożność kanałów oraz wystarczający nawiew i wywiew powietrza. Zamknij drzwi do łazienki i WC – w tych pomieszczeniach wykonasz badanie przepływu. Do kratki wentylacyjnej przyłóż kartkę. Jeśli papier przylgnie do obudowy, wentylacja jest sprawna. Jeśli odpadnie, przyłóż zapalniczkę lub świecę i obserwuj płomień. Brak odchylenia ognia oznacza, że po zamknięciu drzwi przepływ powietrza pomiędzy pomieszczeniami jest niemożliwy. Warto wtedy podciąć skrzydło drzwiowe, aby utworzyć między jego dolną krawędzią a podłogą szczelinę wielkości ok. 1 cm.

Jak poprawić wentylację?

Klasyczna wentylacja wykorzystuje grawitację. Do jej usprawnienia niezbędne jest zapewnienie przepływu powietrza pomiędzy pomieszczeniami. W tym celu warto zamontować skrzydła drzwiowe z otworami wentylacyjnymi lub specjalnie wyciętymi krawędziami dolnymi.

Dla osiągnięcia najlepszej skuteczności kanały wentylacyjne trzeba umieścić w kuchni, łazience, w pomieszczeniu bez okien (np. w garderobie) oraz w pokoju, który jest oddzielony od najbliższego wywiewu więcej niż dwojgiem drzwi. W kuchni warto wykonać dwa nawiewy – jeden do usuwania powietrza, a drugi odrębny do okapu. Kanały wentylacyjne powinny nie mieć załamań i należy je ocieplić, jeśli przechodzą przez nieogrzewane pokoje.

Sposobem na usprawnienie wentylacji jest założenie nawiewników, które regulują strumień powietrza, albo rozbudowanie całego systemu o nawiewniki mechaniczne. Są to urządzenia, które automatycznie dostosowują nawiewy i wywiewy powietrza do wymagań domu i pozwalają na regulację intensywności wentylacji. To funkcjonalne rozwiązanie w pomieszczeniach o wysokim poziomie wilgoci – kuchniach, łazienkach, pralniach i WC. Ciśnienie w kanałach zwiększą też nasady kominowe, które do poprawy ciągu używają siły wiatru.

Nieskuteczną wentylację możesz wspomóc elektrycznymi wentylatorami wyciągowymi. Nadają się do montażu we wlocie kanału wentylacyjnego (zamiast kratki) lub w samym kanale. Do pomieszczeń bez wywietrzników można zamontować wentylatory wyciągowe przeznaczone do mocowania w oknach lub ścianie. 

Pochłaniacze wilgoci

Parujące szyby i nadmierną wilgotność wyeliminuje pochłaniacz wilgoci do domu. To urządzenie, które działa samoczynnie i nadaje się do niedużych pomieszczeń. Jego konstrukcja składa się ze zbiornika i wkładu pochłaniającego wilgoć (w postaci kryształków lub tabletek). W trakcie użytkowania wkład się rozpuszcza, a wilgoć (woda) gromadzi się w pojemniku zbiorczym. Pochłaniacz wilgoci z wymiennym wkładem może działać od 2 tygodni do 3 miesięcy (czas zależy od stopnia zawilgocenia mieszkania).

Osuszacz powietrza

Bardziej zaawansowanym i wydajnym urządzeniem jest osuszacz powietrza. Zależnie od wybranego modelu, może mieć funkcję ogrzewania i chłodzenia powietrza i dobrze sprawdza się w dużych oraz małych pomieszczeniach. Na rynku dostępne są osuszacze:

  • adsorpcyjne – są poręczne, a ich działanie nie jest zależne od temperatury. Sprawdzą się jako osuszacze powietrza do piwnicy, łazienki lub pokoju. Urządzenia absorbują wilgoć z pomieszczenia, skraplają ją i gromadzą w zbiorniku, który trzeba opróżnić po całkowitym napełnieniu.
  • kondensacyjne – ich praca jest najwydajniejsza przy temperaturze nie większej niż 20˚C i wilgotności ok. 75%. Podobnie jak osuszacze adsorpcyjne, pochłaniają wilgoć, przekształcają ją w wodę i transportują do pojemnika.
  • chłodnicze – są skonstruowane z wymienników i parowników. Schładzają powietrze i sprawdzą się jako osuszacze powietrza do łazienki.

Sprawdź także: Nawilżacz powietrza, oczyszczacz powietrza czy osuszacz powietrza - jakie powinno być powietrze w domu?