Rodzaje oczek wodnych

Zakładanie stawu. Porady dotyczące własnego biotopu.

Wielu właścicieli ogrodów marzy o własnym stawie: te miniaturowe biotopy nadają każdej działce naturalnego i harmonijnego charakteru. Osoby, które chcą założyć własny staw, mają do wyboru dwie wersje: oczko wodne w postaci gotowej formy lub staw foliowy. W pierwszej kolejności należy jednak wybrać miejsce, w którym chcemy założyć nasz wymarzony zbiornik.

1. Porady dotyczące wyboru miejsca na staw 2. Zakładanie stawu: liczy się rozmiar
3. Zakładanie stawu za pomocą gotowej formy 4. Indywidualnie zaprojektowany staw ogrodowy z folią
5. Porady dotyczące napełniania stawu wodą 6. Potrzebujesz pompy i filtrów?
7. Dlaczego założenie strumienia się opłaca? 8. Oświetlenie stawu
9. Podsumowanie:
Porady dotyczące wyboru miejsca na staw.

1. Porady dotyczące wyboru miejsca na staw

Przy wyborze odpowiedniego miejsca na staw trzeba uwzględnić kilka czynników. Większość roślin wodnych potrzebuje dużej ilości światła. Z tego względu powinieneś zastanowić się nad słonecznym stanowiskiem. Z drugiej strony woda nie może się nadmiernie nagrzewać, ponieważ w ciepłej wodzie bardzo szybko rozwijają się glony. Optymalnym rozwiązaniem jest miejsce, które w porze letniej zapewnia ok. 5 godzin bezpośredniego światła słonecznego. Jeśli chcesz, aby staw znajdował się w zasięgu wzroku, umieść go w pobliżu tarasu lub miejsca do grillowania. Szczególnie naturalnie wyglądającą aranżacją będzie przestrzeń, w której staw graniczy z łąką łęgową, strefą bagienną lub krzewami kruszyny i wierzbami. W takim miejscu z przyjemnością osiedlą się żaby oraz inni mieszkańcy obszarów podmokłych.

Wskazówka:

Staw powinieneś zaplanować w taki sposób, aby drzewa rosły przy wschodnim brzegu. Ponieważ w naszej szerokości geograficznej wiatr wieje zwykle z kierunku zachodniego, liście i pyłki spadałyby bezpośrednio na powierzchnię wody, gdybyś zdecydował się umieścić drzewa po drugiej stronie stawu. W takiej sytuacji miałbyś zdecydowanie więcej pracy przy jego pielęgnacji.

Rośliny o ostrych kłączach, np. bambusa, nie wolno sadzić w bezpośrednim sąsiedztwie oczek wodnych – dotyczy to przede wszystkim stawów zakładanych przy użyciu folii. Twarde i ostre kłącza mogą bowiem z łatwością ją uszkodzić. Ważnym czynnikiem, którym powinieneś kierować się przy wyborze miejsca, jest także odległość do położonych instalacji elektrycznych, gazowych czy wodnych. Jeśli umieścisz staw zbyt blisko nich, utrudnisz do nich dostęp w trakcie koniecznych prac konserwacyjnych.

Wielkość stawu to ważny czynnik, który należy uwzględnić przy jego zakładaniu.

2. Zakładanie stawu: liczy się rozmiar

Oczko wodne nie musi być duże, potrzebuje jednak odpowiednio dużo miejsca. Ekologiczna równowaga pozwalająca na ograniczenie prac pielęgnacyjnych możliwa jest wyłącznie w dużych zbiornikach wodnych. W Polsce oczka wodne o powierzchni do 30 m2 wymagają jedynie zgłoszenia, w przypadku większych zbiorników konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Jeśli zamierzasz założyć przydomowy staw, zapytaj o obowiązujące przepisy w lokalnym urzędzie miejskim lub gminnym. Za naruszenie obowiązujących przepisów budowlanych grozi wstrzymanie budowy lub rozbiórka i kara grzywny.

Przy zakładaniu stawu podziel go na trzy różne strefy. W środku, tam gdzie później będą kwitły grzybienie, głębokość oczka powinna wynosić przynajmniej 60, najlepiej 100 cm. W drugiej strefie głębokość wynosi od 20 do 50 cm. Strefa brzegowa, trzecia strefa głębokości oczka wodnego, powinna charakteryzować się możliwie łagodnym zejściem. Jeśli skarpa przy brzegu ma nachylenie większe niż 50 stopni, ziemia i zasadzone tam rośliny będą się osuwać. Aby spełnić wszystkie powyższe warunki, musisz wybrać możliwie płaski teren. Nawet, jeśli Twoja działka ma nieznaczny spadek, nie musisz rezygnować z małego, wodnego biotopu. W takiej sytuacji wybierz po prostu najniżej położone miejsce – w ten sposób staw naturalnie wpisze się w przestrzeń Twojej działki i ogrodu.

Zakładanie stawu za pomocą gotowej formy.

3. Zakładanie stawu za pomocą gotowej formy

Najprostsza metoda wykonania stawu to użycie gotowej formy. Zwykle jest nią zbiornik wykonany z twardego tworzywa sztucznego. Taką formę osadza się w wykopanym dole, mocuje, a następnie napełnia wodą. Ważne, aby wykopany dół odpowiadał wymiarom formy. Dopuszczalne są minimalne odchyłki. Przestrzeń pomiędzy formą a krawędzią dołu możesz wypełnić ziemią i piaskiem, a następnie zalać wodą.

Ze względu na swoje małe wymiary tego rodzaju stawy należy mniej więcej raz na pięć lat konserwować ─ i to od podstaw. A to oznacza, że musisz usunąć zalegający w oczku muł, przesadzić rośliny i wymienić wodę. Jeśli chcesz założyć staw, powinieneś go sprytnie zaaranżować w przestrzeń ogrodu. Oczka wodne z gotowych elementów dostępne są w różnych kształtach, nie nadają się jednak do każdego terenu. Staw o nieregularnym kształcie osadzony wśród pięknie wypielęgnowanych, prostokątnych trawników będzie burzył cały efekt ogrodu. W takim przypadku powinieneś wybrać oczko o symetrycznym, regularnym kształcie, np. prostokątne, okrągłe lub eliptyczne. Pamiętaj także o tym, że Twój ogród z biegiem czasu będzie się zmieniał. Wyobraź sobie zakładany przez Ciebie staw za kilka lat, gdy przestrzeń dookoła niego będzie w pełni ukształtowana, a rośliny wyrośnięte.

Indywidualnie zaprojektowany staw ogrodowy z folią.

4. Indywidualnie zaprojektowany staw ogrodowy z folią

W naturalnie rosnącym ogrodzie możesz zaprojektować staw o dowolnym kształcie. Do takich oczek wodnych najlepiej nadaje się folia, która dostępna jest nie tylko w rozmiarach standardowych, ale także wykonywana jest na wymiar. Starsze typy folii produkowane były wyłącznie z PVC, dzisiejsze wykonane są z przyjaznego dla środowiska polietylenu oraz innych tworzyw sztucznych niezawierających plastyfikatorów. Wybierając tego rodzaju folie, nie tylko przysłużysz się środowisku, faunie i florze, ale też samemu sobie: podczas, gdy folie z PVC po ulotnieniu się plastyfikatorów robią się twarde jak kamień i są podatne na mechaniczne uszkodzenia, folie PE pozostają elastyczne i łatwe do ułożenia.

Porady dotyczące napełniania stawu wodą.

5. Porady dotyczące napełniania stawu wodą

Po rozłożeniu folii napełniaj staw wodą ostrożnie i powoli. Pod wpływem ciężaru wody folia się wygładza i napręża. W przypadku gotowych oczek napełnij formę do wysokości 2/3, zanim zalejesz wypełnienie z piasku i ziemi. W ten sposób zapobiegniesz przesunięciu się formy. Do napełnienia obu rodzajów oczek powinieneś użyć miękkiej wody. Do pierwszego napełnienia nie nadaje się deszczówka lub woda ze studni, ponieważ za mało w niej minerałów i tlenu. Poza tym woda ta może być zanieczyszczona i zaszkodzić zwierzętom i roślinom żyjącym w oczku. Jeśli oczko napełnisz wodą wodociągową, dodaj starter bakteryjny – czyli mikroorganizmy, które przyczynią się do szybkiego powstania równowagi biologicznej.

Potrzebujesz pompy i filtrów?

6. Potrzebujesz pompy i filtrów?

Osoby, które chcą założyć staw ogrodowy, muszą podjąć decyzję, czy zainwestować w system filtracji, czy z niego zrezygnować. W takiej sytuacji obowiązuje ogólna zasada: z pompą i filtrami zaoszczędzisz sobie dodatkowych kłopotów. Jednak oczka wodne o małej powierzchni doskonale poradzą sobie bez technicznych udogodnień. Warunkiem biologicznej równowagi panującej w wodzie jest wybór odpowiedniego miejsca na staw. Jeśli woda się zbytnio nagrzeje, ilość składników odżywczych znacznie wzrośnie, a w stawie pojawią się zwierzęta, będziesz potrzebował systemu filtracyjnego i pompy. Resztki pokarmu oraz zwierzęce odchody i inne wydzieliny przyczyniają się do bardzo szybkiego rozwoju glonów. Przyczyną tego jest zwiększone stężenie fosforanów i azotu w wodzie.

Filtry zatrzymują cząstki zanieczyszczeń i niszczą algi za pomocą promieni UV. Aby system filtracyjny prawidłowo działał, pompa musi być umieszczona w najgłębszym miejscu stawu. Tylko w ten sposób może tłoczyć zanieczyszczoną wodę w kierunku brzegu, gdzie jest filtrowana i wraca oczyszczona z powrotem do oczka przez odpowiednie korytko lub strumień. Ponieważ późniejszy montaż systemu filtracyjnego jest dość kosztowny, lepiej założyć go na samym początku. Jeśli w praktyce okaże się, że staw posiada dużą zdolność samoregulacji, możesz spokojnie zrezygnować z urządzeń filtracyjnych i pomp.

Dlaczego założenie strumienia się opłaca?

7. Dlaczego założenie strumienia się opłaca?

Strumień przy stawie spełnia dwie funkcje. Z jednej strony łagodne szemranie wody wpływa relaksująco na osoby przebywające w jego pobliżu, z drugiej strony dostarcza wodzie potrzebnego tlenu. Jeśli woda w stawie nie podlega cyrkulacji, szybko może dojść do zakłócenia równowagi naturalnej.

Czystość wody zapewni warstwa żwiru, ok. 20 cm, wysypana na dnie strumienia. Na żwirze rozłóż włókninę do oczek wodnych, najlepiej wykonaną ze szczelnego, lekkiego, elastycznego i przepuszczalnego materiału. Jej grubość zależy od jakości podłoża, musi być jednak na tyle wytrzymała, aby zabezpieczyć rozkładaną na niej folię przed ostrymi kamieniami i korzeniami. Następnie rozłóż na niej folię. Do wyłożenia strumienia możesz użyć tego samego materiału, który zastosowałeś przy budowie oczka wodnego. Aby strumień był strumieniem, potrzebuje odpowiedniego nachylenia: minimum 1 stopień, czyli od 2 do 3 cm różnicy w wysokości na jeden metr bieżący. Jeśli teren jest bardzo stromy, powinieneś wykonać stopnie spiętrzające, które zapobiegną zbyt gwałtownemu wpływaniu wody do stawu i zatrzymają piasek, żwir, ryby i rośliny. Optymalny przepływ wody gwarantuje strumień o długości 6 m i szerokości 50 cm, ale często wystarczy strumyk o połowę krótszy i węższy. Przy zakładaniu strumienia pamiętaj o tym, aby szerokość i głębokość na całej jego długości były różne. Uwzględnij także małe zakola, meandry i strefy spiętrzające – dzięki temu strumień będzie miał bardzo naturalny charakter. W ten sposób sprawisz także, że woda będzie płynęła z różną prędkością.

Oświetlenie stawu.

8. Oświetlenie stawu

Niepowtarzalny, wieczorny nastrój stworzy odpowiednio dobrane oświetlenie stawu. Jednak permanentne oświetlenie będzie wpływało bardzo niekorzystnie na nasze rachunki za energię elektryczną, a na dodatek szkodziło mieszkańcom stawu. Zwierzęta, podobnie jak ludzie, potrzebują uregulowanego rytmu dobowego. Dlatego oświetlenie powinieneś włączać tylko wtedy, gdy rzeczywiście tego potrzebujesz. Przy zakładaniu stawu ogrodowego masz do wyboru trzy różne systemy oświetleniowe: lampy umieszczone dookoła oczka wodnego, pływające światła oraz podwodne reflektory. Optymalnym rozwiązaniem będzie, jeśli zdecydujesz się na pojedyncze światła, które jedynie podkreślą, a nie stłumią, naturalne piękno stawu. Nie mieszaj przy tym „kolorystycznych światów”: jeśli chcesz, aby Twoje oczko wodne skąpane było w chłodnym, mistycznym świetle, wybierz lampy o odcieniu niebieskawym. Jeśli preferujesz ciepłą, domową atmosferę, wybierz oświetlenie w kolorze pomarańczowym.

9. Podsumowanie:

Nieważne, czy Twój staw będzie oświetlony sztucznie, czy tylko promieniami słońca – zawsze przemieni ogród w prawdziwą oazę relaksu i spokoju. Jeśli chcesz, aby długo Ci służył, zamontuj w nim system filtracyjny z pompą, który nie tylko spowolni rozwój glonów, ale stworzy także optymalne warunki bytowe dla ryb i żab. Dobrym rozwiązaniem jest także założenie strumyka. Wybór metody zakładania stawu – z gotowych elementów czy z folią – powinieneś uzależnić od wielkości i kształtu wymarzonego zbiornika oraz od lokalnych warunków terenowych. Jeśli dysponujesz dużym ogrodem, możesz za pomocą docinanej folii stworzyć wielki, piękny staw o indywidualnym kształcie. Wybierając gotowe oczko, masz pewność, że będzie łatwe w montażu i zmieści się nawet na małej działce.

  • Zamów i odbierz
  • Sprawdź dostępność w markecie
  • Szeroki wybór produktów
Do góry