Prawidłowe zbieranie plonów – owoce i warzywa

Ogrodniczka amatorka zbiera dojrzałe jabłka do koszyka.

Dla wielu ogrodników sadzenie owoców i warzyw to poważna umiejętność, do zbierania plonów natomiast nie przywiązują już aż takiej wagi. W wielu przypadkach zwykłe zrywanie owoców nie wystarcza. Bardzo ważnymi czynnikami są prawidłowa technika i odpowiednia pora. Niniejszy Poradnik OBI podpowie Ci, jak prawidłowo zbierać plony.

1. Owoce jabłkowate: kiedy przychodzi pora na zbiory? 2. W jaki sposób zrywać jabłka?
3. Prawidłowe zbieranie truskawek, czereśni i innych tego rodzaju owoców 4. Prosto z ziemi: zbiory ziemniaków i marchwi
5. Prawidłowe zbieranie innych owoców i warzyw
Dojrzałe, czerwono-żółte jabłka rosnące na jabłoni.

1. Owoce jabłkowate: kiedy przychodzi pora na zbiory?

Późnym latem trudno powstrzymać się od zerwania rosnących jeszcze na drzewach błyszczących jabłek i soczystych gruszek. Aby owoce rozwinęły pełnię aromatu, musisz uzbroić się w cierpliwość. Podobnie jak w przypadku wszystkich innych owoców, i tu ważną rolę odgrywa kalendarz biodynamiczny: gruszki dojrzewają zwykle w sierpniu i wrześniu, na jabłka musimy często czekać do października. Pigwy, które zwykle uprawiane są na południu kraju, zbiera się w październiku lub listopadzie.

Okres zbierania plonów obejmuje zwykle kilka miesięcy i ma charakter szacunkowy. Ważnym czynnikiem warunkującym porę zrywania dojrzałych owoców jest pogoda. Po czym poznać, że jabłka rosnące na drzewie są już dojrzałe? Jedną z metod jest obrócenie wiszącego jabłka o 90 stopni. Jeśli ogonek jabłka lekko odrywa się od gałęzi, oznacza to, że można rozpocząć zbiory. Inna metoda polega na nacięciu jabłka i sprawdzeniu koloru pestek. Białe pestki oznaczają, że owoce muszą jeszcze dojrzeć, brązowe natomiast, że jabłka są już dojrzałe. Ta sama zasada obowiązuje w przypadku gruszek. Owoce, które możne przechowywać, można zbierać, zanim w pełni dojrzeją. Wyjątkiem są pigwy: nadają się do spożycia, gdy z zielonych zrobią się żółte. Jeśli chcemy je przechować, owoce powinny mieć żółtozłotą skórkę.

Ogrodnik amator zrywa z drzewa dojrzałe jabłka.

2. W jaki sposób zrywać jabłka?

Owoce jabłkowate najlepiej zrywać w suchy dzień, w który nie ma mrozów, ponieważ wilgoć sprawi, że owoce zaczną szybciej gnić. Jabłko zerwij ostrożnie, z ogonkiem, uważając, aby go nie ścisnąć. Jeśli przy zbieraniu uszkodzisz jabłka lub gruszki, nie przechowuj ich, ponieważ szybciej się zepsują. Najlepiej szybko je zjedz. Zgniecenia w owocach powodują, że szybko pojawia się na nich pleśń, która może przenieść się na pozostałe owoce. Aby w trakcie zrywania nie uszkadzać owoców, należy zbierać je do koszyków lub skrzyń wyłożonych miękkim materiałem. Zanim przechowasz owoce, sprawdź, czy nie mają zgnieceń albo widocznych śladów po robakach. Jeśli tak, odłóż je na obok.

Za pomocą odpowiednich przyrządów możesz ułatwić sobie zbieranie plonów. W marketach dostępne są profesjonalne worki, które można zawiesić. Wówczas mamy wolne obie ręce. Jabłka i gruszki, które rosną bardzo wysoko na drzewie, możemy zerwać za pomocą zrywaczki do owoców. Można ją zamontować na trzonku teleskopowym i sięgnąć po wysoko rosnące owoce. Dzięki takiemu zrywakowi nie ryzykujemy upadku z drabiny.

Owoce należy przechowywać w ciemnym, chłodnym pomieszczeniu o odpowiednio wysokiej wilgotności powietrza, np. w piwnicach lub altankach. Jabłka należy przechowywać osobno, ponieważ wydzielają etylen, który powoduje szybsze gnicie innych owoców. Przechowywane owoce sprawdzaj raz na tydzień. Jeśli niektóre z nich się psują, usuń je.

Dojrzałe truskawki.

3. Prawidłowe zbieranie truskawek, czereśni i innych tego rodzaju owoców

Jeśli uprawiasz w swoim ogrodzie truskawki, możesz zbiory rozpocząć już w czerwcu. Odpowiednia pora plonów zależy jednak przede wszystkim od pogody okresu wzrostu. Najlepsza pora dnia do zbierania różnego rodzaju jagód to wczesne godziny poranne, ponieważ wówczas nie latają jeszcze osy i pszczoły, które będą konkurować z nami o owoce. Ponadto truskawki wydzielają o tej porze bardzo intensywny zapach. Ważne, aby owoców nie zrywać siłą, tylko ostrożnie, z ogonkiem – w ten sposób zerwane owoce pozostaną dłużej świeże. Borówki dojrzewają na przełomie lipca i sierpnia. Należy zrywać je dopiero wtedy, gdy ich aromat w pełni się rozwinie. W przeciwieństwie do wielu innych owoców, borówki nie dojrzewają poza krzewem.

Okres czereśni to lipiec i sierpień. Dojrzałe owoce poznamy zwykle tylko po ich smaku. Jeśli są słodkie i soczyste, możemy zacząć je zbierać. W przypadku śliwek domowych i węgierek sygnałem do rozpoczęcia zbiorów jest ich kolor. Śliwki są dojrzałe ok. 2 tygodnie po zabarwieniu się na niebiesko. Okres dojrzewania śliwek zależy od nasłonecznienia. Dlatego nie należy zrywać z drzewa wszystkich owoców na raz, tylko robić to stopniowo. Dojrzałe śliwki poznamy po tym, że same spadają z gałęzi.

Drewniany kosz pełen marchewek i ziemniaków, przy koszu łopata.

4. Prosto z ziemi: zbiory ziemniaków i marchwi

W przypadku ziemniaków, podobnie jak u innych roślin, pora zbiorów zależy od ich odmiany. Odmiany wczesne można zbierać już w czerwcu, natomiast późne dopiero jesienią. Dojrzałe kartofle można poznać po części nadziemnej. Zgodnie z dawnymi zasadami uprawy ogrodniczej ziemniaki są dojrzałe, gdy od obumarcia nadziemnych pędów minęły trzy tygodnie.

Teraz możesz wykopać warzywa za pomocą szufelki do ziemniaków lub zwykłych wideł. Praca będzie dużo łatwiejsza, jeśli uprzednio spulchnisz glebę za pomocą motyki. Po udanych zbiorach ziemniaki przechowuj w ciemnych i chłodnych pomieszczeniach. W pobliskim markecie OBI znajdziesz regały na ziemniaki i przewiewne skrzynki drewniane, które są przeznaczone do przechowywania tych warzyw.

Podobnie jak ziemniaki, marchewki dojrzałe są wtedy, gdy ich nadziemne części zaczynają więdnąć. Marchewki zbiera się tak samo, jak ziemniaki czy buraki: za pomocą wideł. Pomimo że warzywa są zwykle zapiaszczone, przed umieszczeniem ich w skrzyniach nie myj ich, a jedynie ostrożnie przetrzyj. Pędy usuń ukręcając je.

Jeśli uważasz, że powyższe zasady są zbyt ogólnikowe i niepewne, możesz przeprowadzić test: weź do ręki ziemniak, który wykopałeś, i potrzyj go. Jeśli skórka nie schodzi, oznacza to, że warzywo jest dojrzałe i można wykopywać resztę.

Ogrodniczka amatorka trzyma w dłoniach dojrzałe, soczyste czerwone pomidory.

5. Prawidłowe zbieranie innych owoców i warzyw

Jeśli warzywa rosną na powierzchni ziemi, łatwiej rozpoznać, czy można rozpocząć zbiory, czy nie. W przypadku pomidorów kolor jest jednoznacznym wskaźnikiem, czy warzywo jest dojrzałe. Drzewka pomidorowe mają często owoce, gdy na zewnątrz temperatury są już niższe. W takiej sytuacji możesz zbierać zielone pomidory – na drzewku już nie dojrzeją, natomiast w ciepłym pomieszczeniu jak najbardziej. Zawiń niedojrzałe pomidory w gazetę i przechowuj je przez kilka dni w pomieszczeniu o temperaturze od ok. 18 do 20°C.

Wiele odmian warzyw, np. ogórki, kalarepa i cukinie, smakują najlepiej, gdy są młode. Cukinie są dojrzałe, gdy ich długość wynosi ok. 20 cm. Nie musisz zrywać całej sałaty, jeśli potrzebujesz tylko kilku liści. Odetnij je po prostu nożyczkami i ciesz się ich świeżością. To samo dotyczy brokułów: jeśli różyczki odetniesz pod nasadą, odrosną w tym miejscu nowe, mniejsze.

W odniesieniu do pozostałych gatunków i odmian warzyw trudno podać ogólne reguły dotyczące odpowiedniej pory zbiorów. Przydatna może okazać się jednak poniższa zasada: inaczej niż w przypadku owoców, warzyw lepiej nie zbierać rano. Wiele odmian, np. sałata czy szpinak, akumulują azotan, który dla ludzi może być szkodliwy. Światło rozkłada azot, co oznacza, że zbieranie tych warzyw możesz rozpocząć w ciągu dnia.

Jeśli chcesz prawidłowo zbierać owoce i warzywa, zapoznaj się wymaganiami bytowymi poszczególnych odmian. Prawidłowa pora zbiorów zależy także od pogody ostatnich tygodni lub miesięcy przed zbiorem. Plonami będziesz cieszył się długo, jeśli zbierzesz je przy suchej pogodzie, ponieważ wilgoć korzystnie wpływa na rozwój pleśni i grzybów. Jeśli będziesz ostrożnie zbierał owoce i warzywa, będziesz cieszył się obfitymi zbiorami.

  • Zamów i odbierz
  • Sprawdź dostępność w markecie
  • Szeroki wybór produktów
Do góry