Trujące rośliny ogrodowe
Piękne, kolorowe okwiaty lub cudne owoce sprawiają czasem, że zapominamy o tym, że niektóre z naszych kwiatów, warzyw i żywopłotów są trujące. W niniejszym poradniku podpowiemy Ci, które rośliny zdecydowanie nie mają czego szukać w ogrodach, które możesz bez obaw sadzić, a z których ze względu na dzieci lepiej zrezygnować. Poza tym podzielimy się z Tobą naszą wiedzą o pielęgnacji trujących roślin, o możliwych skutkach kontaktu z nimi i jak postępować, jeśli przez przypadek spożyjemy części tych roślin.
Tojad mocny, złotokap, brugmansja, hortensja i lulek czarny
Do najbardziej trujących roślin ogrodowych należy tojad mocny. Wielu ogrodników bardzo ceni sobie jego jaskrawe kwiaty, jednak nawet najsłabszy kontakt z tą rośliną powoduje wydzielanie się trucizny. Skutkiem mogą być alergie skórne, a nawet problemy z układem krążenia. Z tego względu zawsze noś rękawice ogrodnicze podczas przycinania lub jakichkolwiek innych prac wykonywanych przy tych roślinach. Jeśli w Twoim ogrodzie przebywają dzieci, bezpieczniej będzie, jeśli zrezygnujesz z piękna tych kwiatów.
To samo tyczy się złotokapu, który gromadzi trujące substancje między innymi w nasionach. Jeśli spożyłeś płatki lub nasiona, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Lepszą zasadą jest zapobieganie niż leczenie, więc i w tym przypadku lepiej zrezygnować z uprawy tej rośliny.
Nie powinien nas również zwieść niewinny wygląd brugmansji, której kwiaty przypominają kształtem anielskie trąbki – ona także jest trująca. Szczególnie niebezpieczne są płatki. Brugmansja podobna jest pod wieloma względami do bielunia: obie te rośliny mają nie tylko podobne owoce w postaci kolczastej torebki, ale są też bardzo trujące. Trujące są też liście hortensji. Lulek czarny to roślina na pierwszy rzut oka bardzo niepozorna, ale uważajmy: jej liście są bardzo trujące. Ludziom i zwierzętom zagraża również rącznik pospolity: w jego nasionach znajduje się rycyna, która powoduje zlepianie się krwinek.
Rośliny trujące często można pomylić z nietrującymi
Dzieci bardzo lubią błyszczące jagody. Niestety nie zawsze jagody te są jadalnymi owocami. Pokrzyk wilcza jagoda potrafi zmylić nawet dorosłych, gdyż jego jagody przypominają do złudzenia te jadalne. Wprawdzie pokrzyk wilcza jagoda spokrewniony jest z pomidorami i ziemniakami, ale w żadnym razie nie nadaje się do spożycia. Już trzy czy cztery połknięte jagody mogą zagrozić życiu naszego dziecka.
Do zakazanych owoców należą również jagody cisu pospolitego. Jego krwistoczerwone owoce wyglądają bardzo apetyczne, ale są równie trujące jak pozostałe części krzewu. Odciętych pędów cisa pospolitego nigdy nie wyrzucaj w lesie ani innych miejscach, w których żyją zwierzęta, ponieważ roślina ta jest niebezpieczna nawet dla nich. Tego rodzaju resztki wyrzucaj zawsze do odpadów nienadających się do przetwarzania.
Zdradliwy jest też zimowit jesienny, podobny do nietrującego czosnku niedźwiedziego. Jednak zarówno kwiaty, jak i liście tej rośliny zawierają toksyny. Jesienią rośliny te można poznać po ich fioletowych kwiatach. Ostrożność należy zachować przede wszystkim wiosną, gdy jednoznaczne odróżnienie jest dużo trudniejsze.
Ekspert ogrodnictwa radzi:
“Podczas pracy z trującymi roślinami w ogrodzie zawsze używaj odpowiedniego sprzętu ochronnego, takiego jak rękawice i okulary ochronne, aby unikać bezpośredniego kontaktu ze skórą i oczami. Niektóre rośliny mogą wydzielać trujący sok czy pyłki, które przy kontakcie mogą powodować reakcje alergiczne lub podrażnienia. Po zakończeniu pracy zawsze dokładnie myj ręce i narzędzia, aby usunąć wszelkie resztki roślin. Zapobiegnie to przypadkowemu przeniesieniu toksyn na inne przedmioty czy osoby w domu.
10 najbardziej trujących roślin w Niemczech
1 | Tojad mocny | Stanowi najbardziej trującą roślinę w całej Europie. We wszystkich jej częściach występują alkaloidy diterpenowe, m.in.: alkonityna, benzoakonityna, hypoakoityna, lykakoina, neopelina, alkoina, napelina, neolina oraz likoktoina. Alkoityna wchłania się przez skórę i błonę śluzową. Nawet mała dawka może doprowadzić do śmiertelnych w skkutkach zaburzeń rytmu serca. |
2 | Naparstnica purpurowa | Wszystkie części tej rośliny są bardzo trujące i zawierają różnego rodzaju glikozydy naparstnicy. Spożycie nawet 2−3 liści może doprowadzić do śmierci. |
3 | Szalej jadowity | Wszystkie części tej rośliny są bardzo trujące, ponieważ zawierają różnego rodzaju polyiny, np. cykutoksynę. Nawet mała dawka tej substancji może doprowadzić do porażenia dróg oddechowych. |
4 | Rącznik pospolity | Łupiny nasion są bardzo trujące; zawierają rycynę − białko o bardzo silnych właściwościach toksycznych. Spożycie powoduje silne podrażnienie błon śluzowych, przewodu pokarmowego, mdłości, wymioty i skurcze. Śmierć następuje zwykle w wyniku zatrzymania układu krążenia 2 dni po zatruciu. |
5 | Zimowit jesienny | Wprawdzie trujące są wszystkie części rośliny, ale największe stężenie trucizny – alkaloidu kolchicyna – występuje w kwiatach. Roślinę tę często myli się z czosnkiem niedźwiedzim.Pierwszym objawem zatrucia jest uczucie pieczenia w ustach. Następnie pojawiają się trudności z przełykaniem, mdłości, wymioty i biegunka. W przypadku dużych dawek lub u dzieci śmierć następuje w wyniku porażenia dróg oddechowych lub zatrzymania układu krążenia. Możliwym następstwem jest uszkodzenie nerek |
6 | Brugmansja | Wszystkie części tej rośliny są trujące. Zawiera m.in. alkaloidy: hioscyjaminę oraz skopolaminę. Skutkiem spożycia może być poważne uszkodzenie narządów wewnętrznych, niepokój, a nawet śmierć. |
7 | Konwalia majowa | Trujące są wprawdzie wszystkie części tej rośliny, w szczególności jednak kwiaty oraz owoce. Zawiera m.in. konwalatoksynę, konwalatoksyl, konwalozyd oraz dezglukocheirotoksynę. W przypadku kontaktu skórnego toksyny te wywołują podrażnienia, po spożyciu natomiast pojawiają się mdłości, biegunka, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy i dusznica bolesna. |
8 | Trzmielina pospolita | Wszystkie części tej rośliny są trujące. Spożycie może spowodować podrażnienia żołądka i jelit, a nawet uszkodzenie nerek lub wątroby. Duże dawki tych toksyn mogą być śmiertelne dla dzieci. |
9 | Laurowiśnia wschodnia | Nasiona zawierają glikozyd prunazynę, który po pogryzieniu rozkłada się w żołądku do kwasu cyjanowodorowego. Możliwe skutki zatrucia dużym stężeniem prunazyny: zatrzymanie akcji serca i układu oddechowego, ponadto mdłości, wymioty, tachykardia (przyspieszenie akcji serca) i skurcze. |
10 | Złotokap zwyczajny | Zawiera cytozynę, bardzo trujący alkaloid, który działa na ośrodkowy układ nerwowy. |
1 | Tojad mocny | Stanowi najbardziej trującą roślinę w całej Europie. We wszystkich jej częściach występują alkaloidy diterpenowe, m.in.: alkonityna, benzoakonityna, hypoakoityna, lykakoina, neopelina, alkoina, napelina, neolina oraz likoktoina. Alkoityna wchłania się przez skórę i błonę śluzową. Nawet mała dawka może doprowadzić do śmiertelnych w skkutkach zaburzeń rytmu serca. |
2 | Naparstnica purpurowa | Wszystkie części tej rośliny są bardzo trujące i zawierają różnego rodzaju glikozydy naparstnicy. Spożycie nawet 2−3 liści może doprowadzić do śmierci. |
3 | Szalej jadowity | Wszystkie części tej rośliny są bardzo trujące, ponieważ zawierają różnego rodzaju polyiny, np. cykutoksynę. Nawet mała dawka tej substancji może doprowadzić do porażenia dróg oddechowych. |
4 | Rącznik pospolity | Łupiny nasion są bardzo trujące; zawierają rycynę − białko o bardzo silnych właściwościach toksycznych. Spożycie powoduje silne podrażnienie błon śluzowych, przewodu pokarmowego, mdłości, wymioty i skurcze. Śmierć następuje zwykle w wyniku zatrzymania układu krążenia 2 dni po zatruciu. |
5 | Zimowit jesienny | Wprawdzie trujące są wszystkie części rośliny, ale największe stężenie trucizny – alkaloidu kolchicyna – występuje w kwiatach. Roślinę tę często myli się z czosnkiem niedźwiedzim.Pierwszym objawem zatrucia jest uczucie pieczenia w ustach. Następnie pojawiają się trudności z przełykaniem, mdłości, wymioty i biegunka. W przypadku dużych dawek lub u dzieci śmierć następuje w wyniku porażenia dróg oddechowych lub zatrzymania układu krążenia. Możliwym następstwem jest uszkodzenie nerek |
6 | Brugmansja | Wszystkie części tej rośliny są trujące. Zawiera m.in. alkaloidy: hioscyjaminę oraz skopolaminę. Skutkiem spożycia może być poważne uszkodzenie narządów wewnętrznych, niepokój, a nawet śmierć. |
7 | Konwalia majowa | Trujące są wprawdzie wszystkie części tej rośliny, w szczególności jednak kwiaty oraz owoce. Zawiera m.in. konwalatoksynę, konwalatoksyl, konwalozyd oraz dezglukocheirotoksynę. W przypadku kontaktu skórnego toksyny te wywołują podrażnienia, po spożyciu natomiast pojawiają się mdłości, biegunka, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy i dusznica bolesna. |
8 | Trzmielina pospolita | Wszystkie części tej rośliny są trujące. Spożycie może spowodować podrażnienia żołądka i jelit, a nawet uszkodzenie nerek lub wątroby. Duże dawki tych toksyn mogą być śmiertelne dla dzieci. |
9 | Laurowiśnia wschodnia | Nasiona zawierają glikozyd prunazynę, który po pogryzieniu rozkłada się w żołądku do kwasu cyjanowodorowego. Możliwe skutki zatrucia dużym stężeniem prunazyny: zatrzymanie akcji serca i układu oddechowego, ponadto mdłości, wymioty, tachykardia (przyspieszenie akcji serca) i skurcze. |
10 | Złotokap zwyczajny | Zawiera cytozynę, bardzo trujący alkaloid, który działa na ośrodkowy układ nerwowy. |
Trujące rośliny zielone
Trujące mogą być nie tylko jagody i kwiaty, ale także popularne rośliny żywopłotowe, np. bukszpan wieczniezielony czy żywotnik zachodni (tuja). Działanie toksyczne mają igły, pędy oraz szyszki. Nawet przy kontakcie skórnym mogą wywołać podrażnienia. Prace przy tujach najlepiej wykonuj w rękawiczkach. W przypadku bukszpanu trujące są liście i kora, których spożycie może spowodować biegunkę i wymioty. Prawdziwe zagrożenie stanowi ta roślina jednak wyłącznie wtedy, gdy spożyło się duże jej ilości. Większe niebezpieczeństwo stanowi bluszcz, popularna roślina okrywowa. Wszystkie jej części zawierają trucizny, szczególnie niebezpieczne dla naszego zdrowia są owoce tej rośliny. Jej gorzki smak jest jednoznacznym sygnałem ostrzegawczym.
Oferta OBI:
Trujące warzywa
W swoim ogrodzie sadzisz warzywa, ponieważ dbasz o to, aby się zdrowo odżywiać. Ale uwaga: nawet we własnym ogrodzie czyhają na niedoświadczonych ogrodników lub niczego nieświadome dzieci przykre niespodzianki, np. gdy zjesz niektóre warzywa na surowo. Zielona fasolka jest pyszna i zdrowa, ale tylko wtedy, gdy jest ugotowana. Zjedzenie jej bezpośrednio po zerwaniu powoduje wymioty i skurcze. To samo dotyczy czarnego bzu: spożycie czarnych jagód na surowo wywołuje mdłości i biegunkę. Dopiero obróbka termiczna sprawia, że z trucizny zamieniają się np. w zdrowy sok. Do trujących warzyw uprawianych w ogródkach zalicza się też ziemniak. Część jadalna dojrzewa w ziemi, natomiast niejadalna to wszystkie części nadziemne, m.in. kwiaty i owoce. Ich zjedzenie grozi bólem brzucha i mdłościami.
Trujące rośliny ogrodowe: jak postępować w przypadku zatrucia?
Jeśli Ty bądź Twoje dziecko spożyliście przez przypadek trujące części roślin, najlepszym rozwiązaniem będzie wizyta u lekarza lub na pogotowiu – w szczególności w przypadku odurzenia lub mdłości. W publicznym centrum informacji o truciznach pomogą Ci ustalić, jaką roślinę prawdopodobnie spożyłeś i czy zatrucie zagraża Twojemu życiu. Abyś w razie konieczności mógł skontaktować się z infolinią centrum również podczas wycieczek lub na urlopie, zapisz sobie numer telefoniczny w swojej komórce. Pierwszą pomocą w przypadku lekkiego zatrucia jest podanie poszkodowanemu niegazowanej wody. Woda rozcieńczy toksyny krążące w organizmie. W apteczce domowej powinieneś mieć węgiel medyczny, który pomaga wydalić niektóre trucizny z organizmu. W poważnych przypadkach koniecznie skontaktuj się z lekarzem.
Zakładanie nietrującego ogrodu
eśli chcesz, aby Twój ogród był bezpieczny, koniecznie powinieneś zrezygnować z bardzo trujących roślin, np. złotokapu czy tojadu mocnego. Jeśli swój ogród dostałeś w spadku po poprzednim właścicielu, rozsądniej będzie, jeśli przeprowadzisz jego inspekcję pod kątem obecności trujących roślin, zanim wpuścisz tam zwierzęta lub pozwolisz się bawić dzieciom.
Do nietrujących roślin ogrodowych należą m.in. lawenda, krwawnik, malwy oraz aksamitki. Do drzew, które możesz spokojnie zasadzić w swoim ogrodzie, należą np. klony, lipy i ślidośliwy. Wybór jest bardzo duży. Jeśli nie jesteś pewien i masz wątpliwości, zapytaj przed kupnem wybranej rośliny, czy jest trująca.
Przed założeniem ogródka lub zasadzeniem roślin zasięgnij szczegółowych informacji o trujących i ewentualnie niebezpiecznych roślinach oraz o sposobie postępowania w razie zatrucia – pamiętaj o tym szczególnie wówczas, gdy masz dzieci. Bardzo piękne, ale trujące rośliny można zastąpić bezpiecznymi kwiatami, które nie stanowią żadnego zagrożenia ani dla Ciebie i Twojej rodziny, ani dla zwierząt. Doradcy w pobliskim markecie OBI chętnie odpowiedzą na Twoje pytania.
