Sadzonki warzyw i kwiatów – kiedy sadzić popularne warzywa i kwiaty?
Sadzonka jest częścią rośliny, która ma zdolność odtworzenia nowego osobnika. Można uzyskać ją z pędów, korzeni lub liści, a właściwie uprawiana i pielęgnowana szybko się ukorzenia i zdrowo rośnie. Coraz częściej w polskich ogrodach goszczą nie tylko rośliny dekoracyjne, ale też soczyste owoce i chrupiące warzywa. Podpowiadamy, jak wygląda dobrej jakości sadzonka, jak dbać o sadzonki oraz jakie można mieć problemy z sadzonkami.
Sadzonka – czym jest? Co warto wiedzieć o sadzonkach?
Sadzonka to część rośliny – najczęściej pędu, korzenia lub liścia – która potrafi się rozrastać w nową, całkowicie funkcjonalną i pełnowymiarową roślinę. Używanie sadzonek to jeden ze sposobów rozmnażania wegetatywnego, które sprawdza się w sadownictwie i różnych dziedzinach ogrodnictwa.
Można wyróżnić kilka typów sadzonek. Do rozmnażania roślin najczęściej wykorzystuje się sadzonki zielne (niezdrewniałe), półzdrętwiałe i zdrętwiałe. Pierwsze są uzyskiwane z wierzchołków nowowytworzonych pędów rośliny matecznej z końcem maja lub początkiem czerwca. Wymagają troskliwej opieki, ale szybko się ukorzeniają. W ten sposób rozmnaża się np. wiązy, wiśnie ozdobne, hortensje, forsycje, wrzosy pospolite i miłorzęby japońskie. Sadzonka zdrewniała najczęściej pozyskiwana jest w okresie spoczynku rośliny. Optymalna jej długość do 10-30 cm – pęd powinien mieć 3 lub 4 oczka, albo tyle samo par oczek.
Zależnie od tego, z jakiej części rośliny zostały pozyskane sadzonki, można też wyróżnić sadzonki pędowe, korzeniowe i liściowe.
Sadzonki w ofercie OBI:
Najpopularniejsze sadzonki w polskich ogrodach
Drzewa, krzewy, zioła i kwiaty to najlepsza dekoracja ogrodu. Dzięki nim otoczenie domu wygląda sielsko i przytulnie. W sprzedaży dostępne są dziesiątki sadzonek owoców, warzyw, ziół i drzew, jednak nie wszystkie odmiany są łatwe w uprawie i dobrze znoszą panujące w naszym kraju warunki klimatyczne.
Sadzonki owoców
Najpopularniejsze krzewy owocowe uprawiane w polskich ogrodach to truskawki, poziomki, borówki, jagody kamczackie, agrest, maliny i jeżyny. Można je sadzić wiosną lub jesienią, ponieważ w tym czasie ich rozsada najlepiej się adaptuje i ukorzenia w podłożu. Sadzonka truskawki, tak jak i innych krzewów owocowych, dobrze się przyjmuje i nie ma dużych wymagań dotyczących stanowiska. Odmiany te najlepiej sadzić na stanowiskach słonecznych i osłoniętych od wiatru, umieszczając je w rzędach – taki układ sprzyja usuwaniu chwastów i wygodnym zbiorom owoców.
Pośród wymienionych wyżej odmian na szczególną uwagę zasługuje jagoda kamczacka i borówka amerykańska. Sadzonki tych roślin najlepiej rosną w glebie o kwaśnym odczynie (pH 3,8-4,8). Podłoże powinno być lekkie, przepuszczalne oraz bogate w składniki pokarmowe i próchnicę. Takich wymagań nie ma już np. sadzonka maliny, która zdecydowanie łatwiej dostosowuje się do uboższych stanowisk.
Sadzonki warzyw
Zakładając własny warzywniak, zapewniasz sobie dostęp do ekologicznych i zdrowych warzyw, które od początku wzrastają bez żadnych wspomagaczy i chemicznych oprysków. Najczęściej spotykane na przydomowych grządkach warzywa to: pomidory koktajlowe, sałata, cebula, ogórki, por, seler i rzodkiewka.
Sadzonki warzyw można wykopywać bezpośrednio do gruntu lub umieszczać je w skrzyniach. Uprawa w skrzyniach jest nie tylko wygodna, ale też bardzo atrakcyjna wizualnie i funkcjonalna – to dobre rozwiązanie dla osób, które nie mają dużo miejsca na działce albo dysponują tylko tarasem lub balkonem. Wysadzanie sadzonek warzyw można rozpocząć, kiedy nie ma ryzyka przymrozków, a temperatura (w dzień i w nocy) utrzymuje się na poziomie 13-15°C. Zazwyczaj odbywa się to w drugiej połowie kwietnia lub na początku maja.
Sadzonki kwiatów
Kwiaty w ogrodzie sprawiają, że otoczenie domu wygląda radośniej i przytulniej. Popularne gatunki, jakie można spotkać w polskich ogrodach, to przede wszystkim odmiany łatwe w uprawie, wieloletnie i uniwersalne – przeznaczone do sadzenia w gruncie, doniczkach lub skrzynkach na kwiaty. Taką rośliną jest jeżówka. Sadzonki tych kwiatów najlepiej rosną w miejscu słonecznym lub lekko zacienionym, na podłożu żyznym i przepuszczalnym. Najbardziej spopularyzowane są odmiany w kolorze ciemnego różu, purpury i fioletu, ale w sprzedaży można też spotkać jeżówkę żółtą, białą i jasnozieloną.
Ponadczasowe kwiaty do uprawy rabatowej i doniczkowej do także bratki, wrzosy, heliotropy, żurawki, funkie, astry i begonie. Kultową rośliną jest również pelargonia – sadzonki tej odmiany można sadzić od drugiej połowy maja, a jesienią (jeszcze przed przymrozkami) trzeba je przenieść je do widnego, chłodnego pomieszczenia.
Sadzonki ziół
Zielnik w ogrodzie pięknie pachnie, zachwyca swoim wyglądem i jest naturalną ochroną przed owadami – większość insektów nie toleruje ich intensywnego zapachu. Zioła można uprawiać na rabatach, pośród grządek w warzywniaku oraz w skrzyniach i donicach. Do uprawy w pojemnikach najlepiej nadają się gatunki ziół wrażliwych na zimno – rozmaryn, wawrzyn, liście curry i bazylia. Zioła nie zajmują dużo miejsca, dzięki czemu w jednym miejscu możesz posadzić kilka odmian.
Najchętniej wybierane gatunki ziół to bazylia, cząber, szczypiorek, kolendra, laur, oregano, majeranek, rozmaryn, tymianek i lawenda. Sadzonki tych roślin można kupić w sklepach ogrodniczych lub uzyskać je poprzez sadzonkowanie – odcinając 6-8 cm fragment zielonej gałązki i umieszczając go w ziemi do siewek. Wśród popularnych ziół znalazł się również czosnek niedźwiedzi – sadzonki tej rośliny są cebulowe, należy więc wybierać dla nich miejsca żyzne, ale nie podmokłe, ponieważ nadmiar wilgoci w glebie zwiększa ryzyko gnicia cebul.
Sadzonki drzew
Drzewa na działce dekorują posesję i osłaniają ją od wzroku osób postronnych. Zależnie od upodobań możesz posadzić drzewa wyłącznie iglaste lub liściaste albo stworzyć niepowtarzalną kompozycję, przeplatając ze sobą różne gatunki. Do najciekawszych odmian należą:
klon palmowy – niskie drzewko ozdobne o różnobarwnych liściach;
jabłonie ozdobne – kwitną przez całą wiosnę, a jesienią ich dekoracją są miniaturowe, kolorowe owoce;
magnolia – ma kwiaty w kolorze bieli, różu, bordo lub żółci i przyjemny, delikatny zapach;
świdośliwa – lubi słoneczne stanowiska i pasuje do małych i dużych ogrodów;
laurowiśnia – sadzonki najlepiej sadzić wiosną i jesienią w zacisznych i półcienistych stanowiskach;
miłorząb japoński – ma wzniesiony, zwarty pokrój i liście o charakterystycznym wachlarzowatym kształcie;
migdałek trójklapowy – bardzo ozdobne niskie drzewo, którego gałęzie wczesną wiosną obsypane są jasnoróżowym kwieciem;
wierzba japońska (Hakuro Nishiki) – niewielkie drzewko, które dorasta do 1,5 m wysokości i ma bardzo dekoracyjne liście przebarwiające się z jasnej zieleni na biel, róż lub czerwień;
katalpa – ma szeroko rozrastającą się koronę i dobrze prezentuje się wyeksponowana jako soliter.
Sadzonki drzew
Jak kupić dobrą sadzonkę?
Wybór dobrej jakości sadzonek jest gwarancją, że roślina dobrze ukorzeni się w nowym podłożu i będzie odporna na choroby. Zasadniczo sadzonki w doniczkach można kupować i sadzić od wiosny do jesieni. Czas zakupu najlepiej dopasować jednak do terminu sadzenia, aby po zakupie nie przetrzymywać rośliny zbyt długo – wystarczy zapewnić jej kilka dni na aklimatyzację, a następnie wysadzić do gruntu. Sadzonki najlepiej kupować w sprawdzonych miejscach – sklepach ogrodniczych, szkółkach, szklarniach i bezpośrednio od ogrodników.
Podczas zakupu sadzonek zwracaj uwagę na to, w jakim stanie są korzenie. Jeżeli w pojemniku przemysłowym jest więcej korzeni niż podłoża, oznacza to, że roślina przebywa w doniczce zbyt długo. Utrzymywana w takich warunkach sadzonka ma poskręcane korzenie i ograniczoną dostępność składników odżywczych. Unikaj też roślin, które mają pożółkłe lub wysuszone liście i których korzenie są brązowe – im bielsze pędy, tym zdrowsza sadzonka i większe szanse na jej zaadaptowanie się w nowym miejscu.
Oferta OBI:
Jak dbać o sadzonki roślin ogrodowych?
Uprawa roślin to pasja, która daje poczucie satysfakcji, relaksuje, pozwala się wyciszyć i zdystansować do świata. Największą radość daje obserwowanie wzrostu rośliny i jej ewolucja z małej sadzonki do pełnowartościowego osobnika. Aby proces ukorzeniania przebiegał sprawnie i skutecznie, sadzonki warzyw, owoców i kwiatów powinny mieć optymalne warunki do rozwoju. Należy więc zapewnić im dostęp do:
światła – dzięki niemu w roślinach dochodzi do fotosyntezy, od której zależy prawidłowy wygląd kwiatów, krzewów i drzew. Jeśli oświetlenie jest niedostateczne, substancje zapasowe wyczerpują się, a sadzonki przestają się rozwijać;
wody – wilgoć ma duże znaczenie dla rozwoju rośliny. Zbyt suche podłoże sprzyja obumieraniu komórek, a nadmiar sprzyja gniciu sadzonki. Do zapewnienia odpowiedniego poziomu wilgoci przydaje się tensjometr – urządzenie wskazuje, kiedy substrat jest suchy, wilgotny lub mokry;
CO2 – sadzonki lepiej się ukorzeniają, gdy w powietrzu jest podwyższony poziom dwutlenku węgla, który ogranicza utratę wody. Wystarczający poziom CO2 to 800-1000 ppm;
tlenu – jego obecność umożliwia zachodzenie podziałów komórkowych i formowanie się korzeni. Struktura podłoża, w którym znajduje się sadzonka, powinna być luźna i przewiewna, aby korzenie miały stały dostęp do powietrza.
Ekspert ogrodnictwa radzi:
“Przy sadzeniu sadzonek warzyw, rozważ zastosowanie techniki „wilkowania” – usunięcia dolnych liści z sadzonki, aby głębiej zakopać łodygę w glebie. Pozwoli to roślinie na wykształcenie dodatkowych korzeni wzdłuż zakopanej łodygi, co wzmocni jej system korzeniowy i poprawi zdolność pobierania wody oraz składników odżywczych.
Problemy z sadzonkami – co może pójść nie tak?
Problemy z sadzonkami nie są rzadkością i wpływają na rozwój rośliny w dalszej części cyklu życiowego. Ważne jest, aby wykryć je i naprawić tak szybko, jak to możliwe. Pierwsze oznaki problemów z sadzonkami to żółknące, zdeformowane i opadające liście, spalone końcówki oraz powolny wzrost.
Jednym z zagrożeń jest choroba grzybicza. Szybko postępuje i potrafi zniszczyć sadzonkę nawet w ciągu jednej nocy. Najczęściej atakuje łodygę tuż przy podłożu, sprawiając, że więdnie i umiera. Przyczyną choroby może być zbyt obfite podlewanie lub stosowanie za dużej ilości składników pokarmowych.
Częstym problemem jest też gubienie liści spowodowane nadmiarem wody w glebie. Roślina zaczyna więdnąć, a po pewnym czasie całkowicie się przewraca. Przyczyną takiego stanu może być też uprawa młodej rośliny w zbyt dużej doniczce.
Zwinięte liście to kolejne utrapienie związane z pielęgnacją sadzonek. Młode rośliny są bardzo wrażliwe i nawet krótkotrwała susza może sprawić, że liście zaczną się skręcać, by ograniczyć ubytki wilgoci. Szybkie wysychanie podłoża może być spowodowane np. przez grzejniki i zbyt mocne źródło światła.
Udręką są także żółknące lub brązowiejące końcówki liści. Jest to oznaka przegrzania sadzonek – nadmiernej ekspozycji na promienie słoneczne, zbyt mocnego ogrzewania lub braku wentylacji. Rozwiązaniem może być rozszczelnienie okna lub przeniesienie sadzonek do lepiej wentylowanego miejsca.
Spowolniony wzrost sadzonki może być efektem małej ilości składników odżywczych w glebie. Wraz z rozwojem rośliny i pojawianiem się kolejnych liści warto wzbogacać podłoże nawozem rozpuszczalnym w wodzie. Problem słabego wzrostu można też wyeliminować, wysadzając sadzonki do ziemi wzbogaconej dodatkiem nawozu.
