Rośliny miododajne – jakie rośliny posadzić w ogrodzie, aby wspomóc pracę pszczół?
W Polsce żyje blisko 500 gatunków pszczół, a ponad 200 z nich jest zagrożonych wyginięciem. Owadom brakuje miejsc do zdobywania pokarmu, rozmnażania się i spokojnego życia. Częściowym rozwiązaniem problemu są pszczele ostoje – miejsca, w których kwitną rośliny miododajne, czyli dające owadom pyłek i nektar. Sprawdź, jakie krzewy i kwiaty miododajne warto posadzić w ogrodzie, aby pomóc pszczołom.
Poradnik w pigułce
Obecność pszczół sprawia, że świat przyrody rozkwita tysiącem barw. Najlepszy sposób na zwabienie pożytecznych owadów do ogrodu to sadzenie roślin miododajnych. Gatunki kwiatów, krzewów i drzew, takie jak: czeremcha zwyczajna, róża, śnieguliczka biała, jeżówka pospolita, lawenda wąskolistna czy mak polny są atrakcyjne dla pszczół i przez cały okres wegetacyjny dostarczają im surowca na miód i pokarm.
Rola pszczół w ekosystemie
Pszczoły są niezbędnym elementem naszego ekosystemu. Dzięki nim rośliny mogą wymieniać się pyłkami, co prowadzi do zapylenia i powstawania owoców. Ich praca ułatwia kontrolę erozji gruntów i sprawia, że świat przyrody rozkwita tysiącem barw. Obecność pszczół ma pośredni wpływ na dochody pozyskiwane z roślin uprawnych, ponieważ zapylenie jest niezbędne do zwiększenia plonów. Wszelkie zabiegi pielęgnacyjne (stosowanie nawozów i odżywek) mają zastosowanie dopiero po wymianie pyłków i są jedynie dodatkowym działaniem pielęgnacyjnym.
Ten harmonijny model symbiozy roślin owadopylnych i pszczół wykształtowała ewolucja. Istnienie jednych bez drugich jest niemożliwe, ponieważ cykl biologiczny pszczół jest idealnie dopasowany do rocznych faz kwitnienia, a rozwój blisko 80% roślin jest uzależnionych do zapylania przez pszczoły. Małe owady zapylają wszystkie rośliny uprawne, sadownicze, a także gatunki stanowiące pokarm dla dzikiej zwierzyny.
Istnienie pszczół to jedyny sposób na zachowanie życia i różnorodności biologicznej. Bez nich powstanie ogromna luka w łańcuchu pokarmowym, której skutki bezpośrednio odczuje cała przyroda – nie tylko rośliny, ale też zwierzęta i ludzie.
Dlaczego pszczoły nas potrzebują i jak możemy im pomóc?
Z każdym rokiem związek przyrody i pszczół jest coraz bardziej zaburzany przez destrukcyjne działanie człowieka i dokonywane przez niego zmiany w środowisku naturalnym. Proces ten jest już na tyle zaawansowany, że stanowi poważne zagrożenie dla życia pszczół.
Czynniki wpływające na zdziesiątkowanie populacji pszczół:
masowe wycinki drzew,
chemizacja rolnictwa,
podtopienia i powodzie spowodowane efektem cieplarnianym,
choroby pasożytnicze (głowie warroza i nosemoza).
Zmiany klimatu przesuwają termin kwitnienia roślin i utrudniają dostępność pokarmu dla pszczół. Sztuczne opryski trują owady, a fale elektromagnetyczne utrudniają pszczołom zlokalizowanie ula i powrót do pasieki. W ciągu kilkunastu lat wszystkie te zagrożenia zmieniły środowisko naturalne, w jakim pszczoły żyły od tysięcy lat, co osłabiło odporność pożytecznych owadów i zaburzyło cykl ich rozwoju.
Bez świadomego działania i pomocy człowieka za kilka lat populacja pszczół wytwarzających miód może przestać istnieć.
6 pomysłów na to, jak wspierać pożyteczne owady:
Produkty pszczele kupuj wyłącznie w lokalnych pasiekach.
Unikaj stosowania chemicznych środków ochrony roślin trujących pszczoły.
Jeśli nie możesz w warunkach naturalnych i bez stosowania pestycydów hodować wybranych kwiatów lub roślin, zmień je na inne.
Nie pryskaj roślin w fazie kwitnienia.
Dbaj o środowisko i planetę.
Posadź w swoim ogrodzie rośliny miododajne – takie, z których pszczoły mogą czerpać pyłek i nektar.
Twój ogród – pszczela ostoja. Rośliny miododajne
Pożyteczne rośliny miododajne (tzw. pszczelarskie) mają długi i intensywny okres kwitnienia i dostarczają pszczołom surowca na miód i pokarm. Mają zróżnicowane zapachy i kolory, co sprawia, że są atrakcyjne dla owadów.
Najbardziej miododajne rośliny
Rośliny miododajne to nie tylko kwiaty, ale także krzewy i drzewa. W tej grupie wyróżnia się rośliny nektarodajne, spadziodajne i pyłkodajne. Do ogrodu najlepiej wybierać te gatunki o wysokiej wydajności miodowej (liczonej w kg/1 ha). Parametr wydajności miodowej i termin kwitnienia poszczególnych odmian jest zależny od pogody i co za tym idzie – inny dla różnych regionów Polski.
Dla lepszego wzrostu i obfitego kwitnienia zasilaj rośliny miododajne naturalnym nawozem organicznym – nie stwarza ryzyka przenawożenia i jest bezpieczny dla środowiska. Sadzonki roślin sadź w ziemi dobrej jakości, najlepiej wymieszanej z kompostem. Krzewy i kwiaty dla pszczół podlewaj wieczorem, aby pszczoły mogły zebrać w ciągu dnia suchy pyłek. Zabieg ten będzie też korzystny dla samych roślin, ponieważ zmniejsza ryzyko wyparowania wody z podłoża jeszcze zanim trafi ona do systemu korzeniowego.
Kwiaty miododajne do ogrodu
Miododajne kwiaty posadź w formie kwiatowej łąki w gruncie, klombów, rabat, skalnych ogrodów, zielonego dachu albo w donicach, które ustawisz na balkonie bądź tarasie. Odmiany dobieraj w taki sposób, aby gatunki rozkwitały cały czas na zmianę, jedne po drugich przez cały sezon. Wczesną wiosną wkop cebulki krokusów i przebiśniegów oraz posadź zioła – tymianek i rozmaryn. W maju w Twoim ogrodzie mogą zakwitnąć truskawki, pierwiosnek lekarski i nagietki. W czerwcu, lipcu i sierpniu królują miododajne: bodziszki, dzwonki, lawendy, dalie i heliotropy. Jesienią kolorową pszczelą ostoję mogą wypełnić: wrzosy, aksamitki i jeżówki.
Warto pamiętać, że nie wszystkie kwiaty są źródłem pokarmu dla pszczół. Często spotykane na balkonach bratki czy surfinie albo kwitnące w klombach tulipany i hortensje nie dostarczają dużej ilości pokarmu. Nie oznacza to jednak, że trzeba z nich rezygnować. Kwiaty te mogą pojawiać się wokół Twojego domu, ale w trosce o najmniejszych gości ogrodu, dosadź do nich kilka typowo miododajnych odmian, dzięki temu otoczenie będzie nie tylko piękne, ale i pożyteczne.
Krzewy miododajne
Rośliny miododajne wieloletnie to także krzewy. Stworzą wokół twojego domu zachwycającą mozaikę barw i kształtów, a jednocześnie będą ucztą dla pożytecznych pszczół.
Najbardziej miododajne krzewy to:
Rośliny miododajne wieloletnie to także krzewy. Stworzą wokół twojego domu zachwycającą mozaikę barw i kształtów, a jednocześnie będą ucztą dla pożytecznych pszczół.
Najbardziej miododajne krzewy to:
berberys,
czeremcha zwyczajna,
głóg dwuszyjkowy,
ligustr pospolity,
kłokoczka południowa,
kruszyna pospolita,
leszczyna,
malina,
agrest,
czarna porzeczka,
róża,
śnieguliczka biała.
Jeśli twoje krzewy zaatakują szkodniki (np. mszyce), nie stosuj chemicznych oprysków. Bezpieczniejszym rozwiązaniem są naturalne sposoby – woda z czosnkiem i cebula lub nawóz z pokrzywy, który dodatkowo użyźni glebę.
Popiół z kominka lub ogniska to ekologiczny nawóz mineralny. Sprawdź, jak go stosować >>>
Najbardziej miododajne drzewa
Rośliny miododajne do ogrodu to także różne odmiany drzew. Produkują duże ilości nektaru i kwitną w różnym czasie. Stanowią długotrwałe źródło pyłku dla pszczół.
Drzewa miododajne dla pszczół:
robinia akacjowa (kwitnie przez około 10 dni i ma wydajność miodową 600–1800 kg z 1 ha);
lipa drobnolistna (kwitnie przez około 10 dni i ma wydajność miodową 300–1200 kg z 1 ha);
wiśnia (kwitnie przez około 8 dni i ma wydajność miodową 20–30 kg z 1 ha);
jabłoń (kwitnie przez około 7–10 dni i ma wydajność miodową 20 kg z 1 ha).
Oferta OBI
Rośliny miododajne na słabe gleby
Nie musisz rezygnować z sadzenia roślin dla pszczół, nawet jeśli gleba w Twoim ogrodzie ma słabą kondycję. Część odmian toleruje trudne warunki i dobrze się na nich rozwija.
Rośliny miododajne na gleby piaszczyste i suche:
• mak polny,
Najbardziej miododajne rośliny na ciężką gliniastą glebę to m.in.:
Czy rośliny miododajne są wieloletnie?
Wiele roślin miododajnych to odmiany wieloletnie. Po posadzeniu rozwijają silny system korzeniowy i zależnie od odmiany w każdym sezonie wegetacyjnym na nowo rozwijają części nadziemne lub stale się utrzymują – są zimozielone. Do tych gatunków należą zarówno drzewa, krzewy, jak i kwiaty. Kwiaty miododajne wieloletnie to np. chaber górski, aster, jeżówka purpurowa, krzewy – jeżyna i agrest – a drzewa: lipa, jabłoń, wiśnia i robinia akacjowa.
