Bluszcz – jak pielęgnować pnącza porastające dom i ogrodzenie?
Bluszcz to jedno z najczęściej wybieranych pnączy. Jest uniwersalny, efektowny i ma niewygórowane wymagania. Możesz zasadzić go w każdym ogrodzie, a jego zimozielone liście okryją wybrane podpory, zapewniając naturalne i ładne ogrodzenie. Sprawdź, jaki bluszcz na ogrodzenie będzie najlepszy, jak wybrać pnącza na ściany i jak dbać o taką żywą dekorację.
Pnącza na ściany i ogrodzenia
Bluszcz to roślina o zimozielonych, trójklapowych liściach. Niektóre odmiany pnącza potrafią zakwitnąć i zawiązują owoce, które są przysmakiem dla ptaków ogrodowych. Bluszcz rośnie szybko i nadaje się do stworzenia dekoracji dyskretnie zasłaniającej mało atrakcyjne miejsca na działce. Dzięki niemu uroku nabierze nierówna lub popękana ściana, krzywe ogrodzenie, stara altana lub pień drzewa.
Pnącze wspina się po podporze za pomocą korzeni przybyszowych, które są w stanie pokryć całą powierzchnię, tworząc naturalną osłonę. Bluszcz nadaje się jako roślina okrywowa do innych gatunków, ale również do uprawy doniczkowej, dzięki czemu można się nim cieszyć właściwie w każdym miejscu.
Gdzie posadzić bluszcz pospolity, zimozielony i winobluszcz?
Porośnięte zielonym, bujnym pnączem ściany domu i ogrodzenia wyglądają efektownie i romantycznie. Taka dekoracja jest nie tylko estetyczna, ale i funkcjonalna – zapobiega wahaniom temperatur przy murze oraz ogranicza nagrzewanie się ścian latem i wychładzanie zimą (w przypadku roślin zimozielonych). Gęsty parawan z liści chroni też przed wilgocią, która mogłaby doprowadzić do rozwoju pleśni i grzybów na ścianie lub ogrodzeniu.
Bluszcz na ogrodzenie i na ścianę powinien być odmianą tzw. pnączy samoczepnych, które dobrze przylegają do powierzchni za pomocą korzeni czepnych i przylg. Na płotach najlepiej sprawdzają się też gatunki wieloletnie.
Jaki jest najlepszy bluszcz na płot?
Bluszcz szybko rosnący na ogrodzenie to np.:
- bluszcz pospolity – wśród odmian na uwagę zasługuje przede wszystkim Green Ripple, którego docelowa wysokość może wynieść nawet 10 metrów. Ma zielone liście z efektownym jaśniejszym unerwieniem. Odmiana jest prosta w uprawie oraz bardzo tolerancyjna. Może być dowolnie przycinany oraz kształtowany według uznania;
- wielkolistny – bluszcz zimozielony na ogrodzenie, którego pnącza mogą osiągać nawet 20 metrów wysokości. Ma zdolność pięcia się po różnych przeszkodach za pomocą korzeni przybyszowych;
- bluszcz kolchidzki (Sulphur Heart) – całkowicie mrozoodporna odmiana o zimozielonych liściach w kształcie serca. Roczne przyrosty osiągają do około 50 cm. Roślina ma ogromne zdolności przystosowawcze.
Jak wybrać bluszcz na dom?
Zielona ściana z pnączy wydziela dużo tlenu i oczyszcza powietrze z toksyn, poprawiając stan najbliższego otoczenia. Wybierając bluszcz na dom, dopasuj jego odmianę do rodzaju ściany i konstrukcji budynku. Źle dobrane rośliny z czasem zaczną sprawiać problemy, np. ekspansywne pnącza mogą uszkodzić rynny.
Pnącza na ściany o niedużych powierzchniach i delikatnej konstrukcji to np. winobluszcz pięciolistkowy – nazywany też „dzikim winem” – oraz winobluszcz trójklapowy. Dobrym wyborem będzie też winnik zmienny lub powojnik jesienny, jednak decydując się na te gatunki, konieczne będzie zastosowanie kratek lub linek, wokół których pnącza będą mogły owijać swoje wąsy.
Każdy z tych gatunków będzie jednak potrzebował dodatkowego wsparcia – podpory przymocowanej do gruntu i do budynku. Mogą to być mocne druty, pręty lub stalowa kratownica.
Wybierając odmiany bluszczu, możesz też kierować się kierunkami świata. Pnącza na południową ścianę to: miesięcznik dahurski (Menispermum davuricum), milin (Campsis), obwojnik (Periploca) i winorośl pachnąca (Vitis riparia). Na stanowisku północnym bujniej rozwija się: bluszcz pospolity (Hedera helix), hortensja pnąca (Hydrangea anomala subsp. petiolaris) i kokornak wielkolistny (Aristolochia macrophylla).
Na budynki o mocnej konstrukcji i solidnych ścianach można wybrać większe i silniejsze pnącza. Należą do nich np.:
- dławisz okrągłolistny,
- wisteria (glicynia),
- aktinidia pstrolistna,
- kokornak,
- winorośl japońska,
- rdest Auberta.
Jakich warunków wymaga bluszcz?
Bluszcz nie ma wysokich wymagań klimatycznych i łatwo przystosowuje się do panujących warunków. Preferuje stanowiska lekko zacienione – nadmierne słońce szkodzi roślinie i uniemożliwia jej prawidłowy rozwój.
Pnącze najlepiej rośnie na żyznym, wapiennym i bogatym w próchnicę podłożu. Ze względu na specyfikę rozwoju, roślina wymaga stosowania podpór – altan, pergoli, domków narzędziowych, ogrodzeń lub ścian.
Oferta OBI:
Ekspert ogrodnictwa radzi:
“Aby bluszcz porastający ścianę domu lub ogrodzenie był zdrowszy i bardziej odporny na choroby, warto zastosować ściółkowanie wokół jego podstawy. Ściółka z kompostu lub kory drzewnej nie tylko poprawi strukturę gleby i zatrzyma wilgoć, ale także będzie działać jak naturalny nawóz, stopniowo uwalniając składniki odżywcze do gleby. Dodatkowo, ściółka ograniczy wzrost chwastów, które konkurują z bluszczem o wodę i składniki pokarmowe, co przyczyni się do bujniejszego wzrostu i zdrowszego wyglądu pnącza.
Sadzenie bluszczu
Bluszcz najlepiej sadzić wiosną i latem (egzemplarze z uprawy pojemnikowej możesz sadzić przez cały sezon wegetacyjny). Przed umieszczeniem sadzonek w gruncie przekop podłoże, mieszając je z kompostem lub torfem. W tak przygotowanej glebie zrób dołek – głębszy i szerszy niż wielkość bryły korzeniowej – umieść w nim bluszcz i zasyp ziemią. Ubij podłoże, ustabilizuj roślinę i obficie podlej. Pędy świeżo posadzonych pnączy możesz okręcić wokół podpory (np. bambusowej kratownicy), aby lepiej się rozwijały i zagęszczały.
W pierwszym roku nie stosuj żadnych nawozów. Starsze okazy możesz zasilać nawozem wieloskładnikowym dwa razy w roku (w maju i w lipcu). Bluszcze nie wymagają częstego podlewania.
Oferta OBI
Jak poprowadzić pnącza na ścianie domu?
Pnącza na ścianie domu są dobrym i trwałym rozwiązaniem, o ile mur jest odpowiednio przygotowany. Elewacja powinna być zadbana i dobrze otynkowana – bez odprysków i pęknięć.
Zielona ściana z pnączy – jak ją uzyskać?
Sadząc pnącza przy budynku, pamiętaj o zachowaniu kilku zasad. Przede wszystkim uwzględnij obecność kabli, orynnowania, anten, okien oraz innej infrastruktury technicznej. Wszelkie elementy instalacyjne warto zabezpieczyć, po to aby w przypadku ewentualnej awarii mieć do nich wygodny dostęp i łatwo je zlokalizować.
Aby bluszcz szczelnie pokrył ścianę, posadź kilka roślin tej samej odmiany w rozstawie co około 0,5-0,7 m i w odległości 30-40 cm od budynku. Pnącza są ekspansywne – posadzone zbyt gęsto zaczną konkurować o wodę i składniki pokarmowe i będą słabiej się rozwijać. Młodym gatunkom możesz zapewnić podpory zamocowane ok. 15 cm od ściany, aby skierować pędy we właściwą stronę i zapewnić im stabilizację.
Kratki do bluszczu w OBI:
Pielęgnacja bluszczu
Niektóre odmiany bluszczu są wrażliwe na zimno i w pierwszych latach od posadzenia (dwóch-trzech) warto je chronić. Skutecznym sposobem jest zabezpieczenie sadzonek agrowłókniną przymocowaną do tyczki, wokół której należy owinąć pnącza.
W trakcie sezonu wegetacyjnego bluszcze atakuje zgnilizna korzeni oraz szkodniki. Pierwsza jest zwykle efektem ciepłej, wilgotnej pogody lub zbyt zwartego podłoża. Jeśli zauważysz, że poszczególne pędy zaczynają więdnąć, brązowieć i obumierać, wyrwij je z korzeniami, a pozostałą część rośliny opryskaj fungicydem. Ratunkiem na pojawiające się na liściach mszyce i przędziorki jest oprysk wody z płynem do mycia naczyń lub środek insektobójczy.
Przycinanie bluszczu stymuluje pędy do szybszego wzrostu i działa odżywiająco. Najlepszym terminem jest wiosna. U młodych okazów wystarczy uszczykiwanie końcówek pędów, co pozwala roślinie się rozkrzewić i uzyskać bujny rozrost łodyg od samej podstawy. Boczne pędy można skracać o ok. ⅓ całkowitej długości.
W kolejnych latach należy wdrożyć też cięcie prześwietlające i odmładzające (dwa razy w roku – w marcu i lipcu). W trakcie tego zabiegu trzeba usunąć przemarznięte, obumarłe i noszące znaki chorób lub uszkodzeń pędy. Wyciąć można także te odrosty, które rosną w niewłaściwą stronę.
Do przycinania bluszczu używaj rękawic ochronnych, ponieważ sok płynący z odrostów może wywoływać uczulenia i podrażnienia skóry.
