Legary tarasowe – jak stworzyć konstrukcję nośną tarasu z drewna?
Planujesz postawić drewniany taras? Z tego poradnika dowiesz się, jak prawidłowo wykonać konstrukcję nośną (tzw. legarowanie). Legary muszą być położne stabilnie, trwale i zgodnie ze sztuką budowlaną, aby przez wiele lat bezpiecznie znosiły ciężąr mebli, elementów aranżacji oraz użytkowników.
Poradnik w pigułce
Legary tarasowe montuje się na fundamencie. Dzięki temu konstrukcja nośna tarasu jest stabilna, a drewno nie ma kontaktu z wilgotnym podłożem. Odległość między legarami ustala się na podstawie wymiarów tarasu oraz wymaganej nośności. Im gęściej ułożone są belki podpierające podłogę na tarasie, tym większym obciążeniom może być ona poddana.
Dlaczego taras drewniany potrzebuje fundamentu?
Taras z drewna nadaje otoczeniu naturalny charakter, jest przytulny i przyjemny dla bosych stóp. Przy odpowiedniej i regularnej pielęgnacji desek tarasowych jest również łatwy w utrzymaniu. To, jak długo taras zachowa swój doskonały stan, zależy w ogromnej mierze od konstrukcji nośnej, czyli fundamentu. Tylko prawidłowo i starannie wykonana podbudowa zapewni trwałość na lata. W przeciwnym razie szybko pojawią się uszkodzenia oraz problemy ze stabilnością podłogi tarasowej. W tym poradniku podpowiadamy, na co zwrócić uwagę podczas planowania i budowy konstrukcji nośnej.
Taras można zaaranżować niemal w dowolnym miejscu na działce – bezpośrednio przy budynku lub jako wolnostojącą konstrukcję w głębi ogrodu. Wybierając lokalizację, warto jednak pamiętać o kilku ważnych kwestiach.
Gdzie można zbudować taras drewniany?
- Unikaj bezpośredniego sąsiedztwa drzew. W takich miejscach gromadzi się dużo wilgoci, a rozrastające się korzenie mogą uszkodzić podbudowę. Ponadto wilgoć, spadające liście i inne organiczne zanieczyszczenia sprawiają, że deski stają się śliskie, odbarwiają się i są bardziej podatne na pleśń. Jeśli drewno zacznie gnić, nie pomoże nawet najlepiej wykonane legarowanie.
- Weź pod uwagę instalacje podziemne. Przed rozpoczęciem prac sprawdź przebieg kabli elektrycznych w ogrodzie. Zaplanuj też zawczasu przyłącza prądu na samym tarasie – montaż oświetlenia czy dodatkowych gniazdek wymaga wcześniejszego ułożenia przewodów.
- Zaplanuj miejsce na ochronę przed słońcem i sąsiadami. Konstrukcje takie jak pergole, markizy czy maty osłonowe również potrzebują stabilnego oparcia i odpowiedniej przestrzeni.
- Zadbaj o podłoże. Sama konstrukcja nośna musi opierać się na stabilnym gruncie. W zależności od rodzaju podłoża w ogrodzie konieczne będzie wcześniejsze przygotowanie odpowiednich warstw podbudowy.
Legary drewniane – kupisz w OBI
Fundament pod taras drewniany – jak go zrobić?
Nawet w przypadku niewielkich tarasów konstrukcja nośna musi być wykonana perfekcyjnie. Wszelkie zaniedbania na tym etapie mogą skutkować poważnymi uszkodzeniami w przyszłości.
Gdyby deski tarasowe leżały bezpośrednio na ziemi, chłonęłyby wilgoć z podłoża, co nieuchronnie doprowadziłoby do ich gnicia. Aby temu zapobiec i zagwarantować stabilność konstrukcji, niezbędne jest położenie legarów. Jednak same legary (często wykonywane z wysokiej jakości drewna konstrukcyjnego) także potrzebują pewnego oparcia.
Jak przygotować podłoże pod legary tarasowe?
- Przygotuj betonowy fundament lub odpowiednio utwardź i zagęść grunt.
- Na tak przygotowanym podłożu stwórz punkty podparcia, wykorzystując płyty betonowe (np. chodnikowe). Alternatywnym rozwiązaniem jest wylanie fundamentów punktowych i osadzenie w nich wsporników słupowych.
- Dopiero na tak przygotowanym podłożu montuje się drewniane legary.
Dzięki punktowemu podparciu minimalizujesz powierzchniowy kontakt drewnianych belek z podłożem, co chroni je przed wilgocią.
Konstrukcję nośną można na stałe przytwierdzić do podłoża lub wykonać ją jako konstrukcję pływającą. W tym drugim przypadku belki drewniane skręca się w stabilną ramę (kratownicę), która spoczywa na podłożu, zachowując stabilność pod wpływem własnego ciężaru.
Jeśli zdecydowałeś się na utwardzenie gruntu lub wylanie fundamentów punktowych, całą powierzchnię pod tarasem należy wyłożyć geowłókniną przeciw chwastom. Dopiero na niej układa się bloczki fundamentowe, stopy betonowe lub płyty chodnikowe.
Jak zbudować taras odporny na warunki atmosferyczne?
Legary i spoczywające na nich deski tarasowe muszą znajdować się wyraźnie ponad gruntem. Przestrzenie pomiędzy płytami betonowymi lub fundamentami warto wysypać pospółką, tłuczniem lub klinem (grysem), co przyspieszy odpływ wody i zapobiegnie gromadzeniu się wilgoci pod tarasem.
W każdym miejscu, w którym drewno styka się z betonem lub kamieniem, należy zastosować warstwę izolacyjną: podkładki gumowe (z granulatu), folię stawową lub specjalne podkładki dystansowe. Dodatkowo przed przykręceniem deski do legara warto umieścić między nimi plastikową podkładkę dystansową o grubości około 3 mm, co zapewni właściwą wentylację.
Jakie powinny być odstępy między legarami?
Wszystkie legary montuje się tak, aby zachować odstęp od podłoża wynoszący 5–6 cm. Pamiętaj również, że gotowy taras musi mieć spadek wynoszący co najmniej 2%. Jeśli taras bezpośrednio przylega do budynku, spadek musi być skierowany na zewnątrz – od ściany w stronę ogrodu.
Czytaj także: Budowa tarasu – jak zrobić spadki na tarasie? Instrukcja krok po kroku
Rozstaw legarów zależy bezpośrednio od grubości montowanych desek tarasowych: przy grubości deski do 2,5 cm = rozstaw co 40 cm, a przy grubości deski powyżej 2,5 cm – rozstaw co 50 cm.
Jeśli musisz połączyć dwie belki wzdłużnie (na styk), połącz je za pomocą łączników płaskich ze stali nierdzewnej i dopilnuj, aby miejsce łączenia wypadało dokładnie na bloczku fundamentowym.
Deski tarasowe – sprawdź, co mamy w OBI
Jakie legary wybrać do budowy tarasu z drewna?
Jednym z najlepszych materiałów na legary pod taras drewniany jest drewno, jednak równie świetnie sprawdzą się w tej roli profile aluminiowe.
Na legary zastosuj ten sam gatunek drewna, z którego wykonane będą deski tarasowe. Dzięki temu zyskasz pewność, że cała konstrukcja będzie równomiernie pracować (kurczyć się i rozszerzać) pod wpływem zmiennej wilgotności i temperatury, co zapobiegnie uszkodzeniom.
W przypadku niektórych gatunków drewna (np. egzotycznego Bangkirai) dokupienie idealnie dopasowanych legarów z tego samego surowca bywa trudne – wówczas profile aluminiowe okazują się strzałem w dziesiątkę. Aluminium jest nieco droższe w zakupie, ale to inwestycja, która się opłaca. Metal nie paczy się, nie gnije i jest uniwersalny – pasuje do każdego gatunku drewna. Deski tarasowe montuje się do aluminiowych profili w bardzo prosty sposób za pomocą samowiercących wkrętów ze stali nierdzewnej.
Budowa tarasu drewnianego na trawniku
Jeśli planujesz budowę tarasu w miejscu, gdzie dotychczas był trawnik, musisz pamiętać o kilku dodatkowych zasadach. Ziemia pod tarasem musi być dobrze przepuszczalna i odporna na działanie mrozu. Zastosowanie obrzeży trawnikowych wokół tarasu zapobiegnie przerastaniu trawy i chwastów pod konstrukcję.
Podłoże musi cechować się również odpowiednią nośnością, ponieważ taras drewniany wraz z podbudową waży naprawdę dużo. Jeśli grunt będzie zbyt miękki, taras może osiadać, co doprowadzi do krzywienia się desek i powstawania nierówności. Przygotowanie terenu po dawnym trawniku wygląda bardzo podobnie jak pod taras z kostki brukowej:
Krok pierwszy. Wykonaj wykop (korytowanie) i zastąp żyzną ziemię warstwą gruboziarnistego piasku lub najlepiej tłucznia. Warstwa podbudowy z kruszywa powinna mieć grubość około 20 cm.
Krok drugi. Na tłuczeń wysyp 5-centymetrową warstwę grysu (podsypki), ułóż geowłókninę, a następnie rozmieść płyty fundamentowe i podkładki gumowe. Jako płyty bazowe możesz wykorzystać bloczki betonowe, płyty chodnikowe lub inne bloczki z betonu.
Krok trzeci. Płyty lub bloczki układaj na podsypce, precyzyjnie kontrolując poziom za pomocą poziomicy, pamiętając o zachowaniu 2% spadku.
Projektując taras, weź pod uwagę, że jego docelowa wysokość zależy od grubości wszystkich tych warstw. Im niższy ma być taras, tym głębszy wykop musisz przygotować. Kluczowym punktem odniesienia jest tutaj próg drzwi tarasowych – idealna sytuacja to taka, w której powierzchnia tarasu licuje idealnie z jego poziomem.
Budowa tarasu na fundamentach punktowych
Jeśli Twój taras ma znajdować się mniej więcej na poziomie gruntu, w roli konstrukcji nośnej sprawdzą się niewielkie fundamenty punktowe. Ich główną zaletą jest to, że nie musisz przekopywać dużej powierzchni ogrodu i wymieniać gruntu na całej przestrzeni pod tłuczeń i grys.
Jeśli masz na działce grunt dobrze przepuszczalny, dołki pod fundamenty nie muszą być głębokie – wystarczy około 40 cm. Jeśli jednak gleba jest gliniasta lub chcesz mieć pewność, że fundamenty znajdą się poniżej strefy przemarzania gruntu, zaplanuj głębokość co najmniej 80 cm.
Krok pierwszy. Zdejmij warstwę gleby na głębokość ok. 10–15 cm i wysyp przestrzeń gruboziarnistym piaskiem.
Krok drugi. Wykop lub wywierć otwory pod fundamenty. Świder ziemny, który możesz wypożyczyć w lokalnym markecie OBI w ramach usługi Wypożyczalni narzędzi, ułatwi Ci wywiercenie otworów o głębokości ok. 50 cm i średnicy ok. 20 cm.
Krok trzeci. Na dno otworów wsyp ok. 10 cm żwiru, dobrze go zagęść (ubij), a następnie wylej suchy beton.
Krok czwarty. Po związaniu i zagęszczeniu betonu wyłóż całą powierzchnię geowłókniną.
Krok piąty. Na każdym fundamencie ustaw betonowy bloczek oporowy, który posłuży jako punkt podparcia dla legarów. Do tego celu świetnie nadają się na przykład kwadratowe bloczki betonowe (16 cm x 16 cm x 12 cm). Ewentualne drobne różnice w wysokościach zniwelujesz później za pomocą plastikowych klinów montażowych umieszczanych pod legarami lub poprzez podbicie bloczków świeżą zaprawą.
Aby uchronić drewno przed wilgocią z betonu, między każdym legarem a bloczkiem ułóż kawałek folii do oczka wodnego (ok. 15 cm x 15 cm) lub specjalną podkładkę gumową.
Czytaj także: Budowa tarasu w 6 krokach
Pielęgnacja i konserwacja tarasu drewnianego
Konstrukcja nośna to serce tarasu decydujące o jego żywotności. Innym, niemniej ważnym czynnikiem wpływającym na trwałość tarasu jest sam wybór gatunku drewna oraz jego regularna pielęgnacja. Na deski tarasowe szczególnie poleca się takie gatunki, jak: daglezja, modrzew, drewno termowane (termodrewno) oraz egzotyczne bangkirai. Wybierając drewno egzotyczne, upewnij się, że pochodzi ono z certyfikowanych, zrównoważonych upraw leśnych – gwarantuje to certyfikat FSC. Wiele rodzimych gatunków drewna również posiada taki znak jakości.
Zaletą daglezji, modrzewia czy bangkirai jest ich naturalna, wysoka odporność na czynniki atmosferyczne. Mimo to drewno wymaga opieki: regularnego czyszczenia, stosowanie lazury ochronnej do drewna lub specjalistycznego oleju do tarasów.