Suszenie owoców, warzyw, grzybów, ryb, ziół oraz mięsa. Na czym polega i jak to zrobić?
Suszenie to najstarsza, znana już w prehistorii metoda na konserwowanie i dłuższe przechowywanie żywności. Z powodzeniem możesz stosować ją zarówno do obróbki owoców, warzyw, mięs, ryb, jak i grzybów lub ziół. Żywność ususzysz domowych warunkach przy pomocy suszarek elektrycznych. Dlaczego warto suszyć, co warto suszyć, jak poprawnie dokonywać tego procesu oraz czego wystrzegać się konserwując w ten sposób żywność — tym tematom poświęcimy nasz artykuł.
Na czym polega suszenie żywności?
Proces suszenia polega na usunięciu z żywności wody poprzez jej odparowanie. Brak wody w produktach uniemożliwia rozwój drobnoustrojów i spowalnia niekorzystne przemiany. Tym samym zwiększona zostaje trwałość produktów, z jednoczesnym zachowaniem bezpieczeństwa i składników odżywczych.
Susz zachowuje nie tylko wartościowe składniki, ale również smak i intensywny aromat. Suszenie w domu pozwala na przygotowanie żywności do dłuższego przechowywania, bez użycia konserwantów, a co za tym idzie – wzbogacanie swojej diety i przyczynianie się do niemarnowania produktów spożywczych.
Suszenie to również świetny sposób na przygotowanie zapasów na zimę. Ususzone owoce dodasz do owsianek czy wypieków również zimą, gdy nie ma sezonu na świeże odpowiedniki.
Jak suszyć żywność?
Choć produkty spożywcze ususzysz w sposób naturalny – pozostawiając żywność w ciepłym i suchym miejscu bądź na słońcu – bardziej zalecane jest suszenie w piekarnikach, mikrofalówkach i specjalnie przystosowanych do tego suszarkach. Bez względu na metodę najważniejsze jest, by odpowiednio przygotować produkty do suszenia.
Jaką suszarkę do żywności wybrać?
Ponieważ w domach i mieszkaniach ciężko o miejsce, gdzie można by suszyć żywność w warunkach naturalnych, najłatwiej i najlepiej wyposażyć się w profesjonalną suszarkę do żywności. Urządzenie to nie zajmuje wiele miejsca i jest skonstruowane tak, by jednocześnie suszyć jak najwięcej żywności. Specjalne programy oraz ustawienia optymalnej temperatury i czasu suszenia pozwalają na dostosowanie procesu suszenia zarówno do owoców, warzyw, ziół, grzybów, jak i mięsa czy ryb. W porównaniu do suszenia w piekarnikach, suszenie w suszarkach do żywności jest również bardziej ekonomiczne.
Suszenie owoców
Najbardziej popularne owoce do suszenia to jabłka i śliwki. Nie są to jednak jedyne owoce, które poddaje się temu procesowi. Gruszki i żurawina także nadają się do ususzenia. Suszone banany będą smacznym dodatkiem do owsianek. Z łatwością wykonasz również własne rodzynki, susząc winogrona. Inne owoce, które warto poddać suszeniu, to morele, brzoskwinie i wspomniane wcześniej truskawki.
Jak suszyć owoce?
Owoce dokładnie umyj i pokrój w plastry o równej grubości. Jeśli suszysz odmiany pestkowe, wydryluj je. Owoce twarde – np. jabłka i gruszki – susz od 5 do 12 h, wstępnie w 70°C, następnie w ok. 50°C. Owoce miękkie – morele, śliwki i truskawki – zaleca się suszyć przez 10–18 h najpierw w ok. 45°C, a później w 60°C. Jeśli owoce posiadają naturalną, woskową skórkę, przed suszeniem warto poddać je blanszowaniu – przyspieszy to proces suszenia.
Suszenie nie wszystkim owocom służy – cytrusy, czyli limonki, pomarańcze, grapefruity i cytryny, wraz z wodą tracą również witaminę C.
Dowiedz się, jak zrobić przetwory z owoców i warzyw
Suszenie warzyw
Jeśli chcesz ususzyć warzywa, sięgnij po odmiany naciowe: selery, marchewki i pietruszki. Stanowią one zdrową przekąskę oraz dodatek do rosołu. Do suszenia nadaje się również por i bakłażan oraz cukinia. Z buraka i pomidorów uzyskasz zaś przepyszne chrupiące chipsy. Podobnie smaczną i zdrową przekąskę zrobisz z jarmużu.
Jak suszyć warzywa?
Umyj warzywa dokładnie pod bieżącą wodą. Obierz je i oczyść, usuwając niepotrzebne części (łodygi, nasiona czy twarde skórki). Pokrój na jednolite kawałki, aby równomiernie się ususzyły. Niektóre warzywa, np. marchew, brokuły czy fasolka szparagowa, przed suszeniem warto zblanszować. Polega to na krótkotrwałym gotowaniu warzyw we wrzącej wodzie, a następnie natychmiastowym zanurzeniu ich w lodowatej wodzie. Blanszowanie pomaga w zachowaniu koloru, smaku i wartości odżywczych.
Tak przygotowane warzywa rozłóż na tackach suszarki do warzyw w jednej warstwie – nie nakładaj kawałków na siebie. Czas suszenia warzyw w zależności od ich rodzaju waha się od 6 do 12 h. Proces powinien zachodzić w temperaturze 55–70°C. W trakcie suszenia obracaj tacki – zapewni to równomierne wysuszenie warzyw ze wszystkich stron. Po zakończeniu suszenia pozwól warzywom ostygnąć do temperatury pokojowej, a następnie umieść je w szczelnie zamkniętych pojemnikach na żywność lub woreczkach z zamknięciem strunowym. Dla jak najdłuższego zachowania świeżości przechowuj suszone warzywa w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu.
Jak suszyć grzyby?
Suszone grzyby wzbogacą smak i aromat zup, sosów, kapusty oraz pierogów. Na ich bazie wykonasz również aromatyczne koncentraty do mięsa. Najczęściej wybierane do suszenia grzyby to: borowiki, kurki, koźlarze i smardze. Z powodzeniem wysuszysz również inne gatunki, nawet pieczarki.
W odróżnieniu od owoców i warzyw, grzybów nie należy myć przed suszeniem. Warto je jednak porządnie oczyścić ze ściółki i zanieczyszczeń. Suszy się zarówno kapelusze, jak i nóżki – w całości i w plastrach. Aby grzyby były wysuszone w bezpiecznych warunkach susz je w 45–50°C, a po wstępnym podsuszeniu zwiększ temperaturę do 70°C. Cały proces powinien trwać 5–6 h.
Jak suszyć żywność – mięso i ryby?
Najczęściej suszoną rybą jest dorsz, a mięsem – wołowina. Z wołowiny otrzymasz beef jerky – przekąskę z przepisu północnoamerykańskich Indian.
Suszenie mięs i ryb nie jest jednak prostym zadaniem. Nie zaleca się przede wszystkim suszenia ryb tłustych i zawierających w sobie sporo oleju, np. tuńczyka. Przed suszeniem rybę należy odpowiednio zakonserwować. W przypadku mięs zalecane jest suszenie od 6 do 12 h w 60°C. Ryby suszy się w tej samej temperaturze od 8 do 11 h. Suszarka do żywności to również świetny pomysł na szybkie obsuszenie mięs czy ryb przed procesem wędzenia.
Jak suszyć zioła?
Ususzone zioła z przydomowego ogródka zachowują tyle samo smaku i aromatu, co ich świeże odpowiedniki. By jak najlepiej przygotować suszoną pietruszkę, koperek czy kolendrę – przed ich suszeniem oddziel je od traw, chwastów i zniszczonych (np. zżółkniętych) części. Do obróbki nie nadają się też liście z oznakami chorób, zgnilizną czy pleśnią.
Roślin nie musisz myć, oczyść je jednak z pyłków i drobnych owadów. Jeśli są ubrudzone np. błotem, lekko je wypłucz, a następnie osusz na ręczniku i przystąp do właściwego suszenia. Przygotowując suszone zioła, pamiętaj, by jednorazowo suszyć tylko jeden gatunek rośliny, w innym wypadku zapachy się wymieszają. Zioła susz w niskiej temperaturze ok. 35°C przez 2–3 h.
Inne sposoby na wykorzystanie suszarki do żywności
W sieci nie brakuje pomysłów na alternatywne wykorzystanie suszarek do żywności. Niektórzy suszą w nich orzechy, inni używają ich do wyrastania drożdżowego ciasta. Sprawdzonym pomysłem jest również wysuszenie na sitach suszarki własnoręcznie przygotowanego makaronu. Osoby nieposiadające specjalnych jogurtownic posługują się suszarkami jako inkubatorami do produkcji domowego jogurtu czy twarogu.
Czytaj także: Słoiki, zakrętki – co jeszcze się przyda do robienia przetworów? | OBI
