Poddasze i strych – jak zagospodarować przestrzeń na strychu w domu?

Strych i poddasze użytkowe to strefy o różnej funkcjonalności. Odpowiednio zaaranżowane przekształcają zaniedbaną przestrzeń w funkcjonalne miejsce do przechowywania lub do zamieszkania. Utrzymanie porządku na strychu i poddaszu ułatwią półki, drążki, wieszaki, uchwyty, regały oraz pudła i pojemniki, a do wygodnego i bezpiecznego wchodzenia na górną kondygnację potrzebny jest dyskretny właz na strych.

Strych i poddasze użytkowe to dwie strefy o różnej funkcjonalności. Pierwsza jest typem poddasza nieużytkowego. Możesz przechowywać w niej niezbyt ciężkie i rzadko używane przedmioty. Jest też przestrzenią wentylacyjną i miejscem umożliwiającym naturalne mikroruchy konstrukcji więźby.

Poddasze użytkowe znajduje się nad najwyższym stropem i pod bryłą dachu. Może być przystosowane na cele mieszkalne, o ile na etapie projektu zostanie zaplanowana odpowiednia konstrukcja schodów na piętro i stropów. Aby można było urządzić pomieszczenia użytkowe na poddaszu, konieczne jest także zapewnienie w nich odpowiedniej wentylacji i ogrzewania.

O tym, jaki będzie charakter poddasza w Twoim domu, najlepiej zdecydować już na etapie projektu. Przekształcenie strychu na poddasze użytkowe jest skomplikowane i nie zawsze możliwe.

Na strychu bezwzględnie zakazane jest przechowywanie materiałów wybuchowych, butli z gazem, fajerwerków czy podpałek do grilla. Gromadzenie takich zapasów na poddaszu grozi karą grzywny.

Przedmioty łatwopalne, których z oczywistych względów nie należy przetrzymywać na strychu, to także resztki farb, rozpuszczalników i klejów – w razie pożaru będą emitować do powietrza niebezpieczne dla zdrowia związki toksyczne.

Opórcz tego na poddaszu lepiej unikać przechowywania: mebli, sprzętów elektronicznych, książek, starych zdjęć i skórzanej galanterii. Zmiany temperatur i podwyższony poziom wilgotności mogą je niszczyć – przyczyniać się do utraty kolorów i sprzyjać powstawaniu skupisk pleśni.

Uprzątnięte poddasze nieużytkowe przekształcisz na miejsce do przechowywania. W utrzymaniu porządku przydadzą się półki, drążki, wieszaki, uchwyty, regały oraz pudła i pojemniki.

Poddasze nieużytkowe to zwykle przestrzeń do składowania starych sprzętów, zabawek, ubrań i mebli. Odpowiednio urządzając strych i trzymając się kilku podstawowych zasad, unikniesz zagracenia przestrzeni pod dachem i zyskasz nowe, przestronne miejsce do przechowywania.

Zamknięty właz na strych jest dyskretny i wygląda jak klapa w suficie. Jeżeli chcesz go otworzyć, wystarczy, że pociągniesz drzwiczki do dołu za pomocą drążka z hakiem. Mechanizm rozwinie ukryte stopnie lub szczeble, umożliwiając wejście na poddasze. Właz strychowy może być obsługiwany manualnie lub automatycznie. Producenci oferują też modele wyposażone w dodatkowe funkcjonalności, takie jak czujnik dymu czy syrena ostrzegawcza informująca o wystąpieniu pożaru.

• szerokość: 60-70 cm,
• długość: 70-130 cm,
• wysokość: 13-31 cm.

Kolejnym niezbędnym elementem urządzania poddasza są schody na strych. Najpopularniejszym rozwiązaniem są schody składane (złożone z segmentów połączonych zawiasami), ale w sprzedaży znajdziesz też systemy rozsuwane (zamiast zawiasów mają okucia) i nożycowe (o harmonijkowej konstrukcji).

Bez względu na to, jaki rodzaj schodów wybierzesz, weź pod uwagę ich wymiary. Schody na poddasze powinny mieć długość odpowiadającą wysokości kondygnacji – przestrzeni pomiędzy podłogą a otworem stropowym – i mogą być wykonane z drewna, stali lub aluminium.

W większości domów strych z czasem zaczyna zamieniać się w graciarnię. Aby temu zapobiec, wystarczy raz w roku zrobić przegląd zawartości poddasza i wynieść niepotrzebne przedmioty, z których już nie będziesz korzystać, takie jak stare ubrania czy sprzęty. Dzięki temu zyskasz dodatkową przestrzeń i unikniesz bałaganu.

W utrzymaniu porządku przydadzą się półki, drążki, wieszaki, haczyki, uchwyty i regały (najlepiej ze stalowej konstrukcji) oraz pudła i pojemniki. Schowasz do nich przechowywane przedmioty. Każdy karton możesz podpisać – nie musisz go wtedy rozpakowywać, by sprawdzić, co się w nim znajduje.

• silny i solidny strop;
• obecność izolacji połaci dachowej;
• sprawna wentylacja;
• ogrzewanie;
• wygodne i bezpieczne wejście na poddasze użytkowe;
• instalacja elektryczna;
• dostęp do światła dziennego.

Poddasze użytkowe powinno być ocieplone. Izolacja termiczna przekłada się na mniejsze rachunki za ogrzewanie i przyjemność użytkowania pomieszczeń pod bryłą dachową. Można ją wykonać za pomocą wełny mineralnej, pianki poliuretanowej, styropianu lub włókna celulozowego. O tym, jak ocieplić poddasze, zwykle decyduje konstrukcja dachu.

• izolacja międzykrokwiowa – najprostsza do wykonania – warstwa materiału izolacyjnego umieszczana jest między krokwiami;
• izolacja podkrokwiowa – to sposób na szczelne i estetyczne ocieplenie poddasza – materiał termoizolacyjny jest układany pod krokwiami;
• izolacja nakrokwiowa – technika bardziej złożona i wymagająca wprawy – umożliwia stworzenie jednorodnej i nieprzepuszczalnej warstwy ocieplenia – termoizolacja ułożona jest od zewnątrz pod pokryciem dachowym. Dach przykryty jest niejako płaszczem ochronnym, który zapobiega wnikaniu wilgoci i stratom ciepłego powietrza.

Tutaj dowiesz się, jak poprawnie wykonać izolację termiczną

Zabudowa strychu pozwala na stworzenie wygodnej przestrzeni mieszkalnej oferującej domownikom warunki takie same jak te panujące na niższych kondygnacjach. Najczęściej do adaptacji poddasza wykorzystywana jest sucha zabudowa z płyt kartonowo-gipsowych. Jej zaletą jest lekkość i łatwa obróbka – płyty można docinać i dopasowywać do trudnych technicznie skośnych powierzchni i ścianek kolankowych. Konstrukcję podtrzymuje stelaż z profili aluminiowych oraz stabilizujące wieszaki i wkręty.

Zabudowa poddasza wymaga izolacji termicznej. Dobrą ochronę cieplną i akustyczną zapewnia wełna mineralna. Podczas układania ocieplenia zabezpiecz wełnę przed zsuwaniem się – postaraj się, aby łączenia jej fragmentów wypadały na środku profili. Przy wieszakach możesz też nacinać wełnę, aby jej struktura dobrze się do nich dopasowała.

Schody na strych użytkowy możesz wybierać właściwie spośród wszystkich dostępnych rodzajów. Jeżeli aranżujesz wejście na strych, wystarczy, że zdecydujesz się na lekkie składane schodki albo wysuwaną drabinę. Schody na poddasze użytkowe powinny być jednak bardziej eleganckie i spójne ze stylistyką wnętrz.

• schody kręcone – polecane do domów o małym metrażu – mają balustradę i opierają się na centralnym słupie wspornikowym. Efektownie wyglądają, ale nie są bezpieczne w użytkowaniu;
• schody modułowe – są złożone z powtarzalnych modułów, a ich konstrukcja nośna wykonana jest ze stali nierdzewnej. Pasują do wnętrz minimalistycznych i nadają się do niewielkich pomieszczeń;
• schody zabiegowe – zajmują więcej miejsca niż schody kręcone i mają co najmniej dwa biegi. W miejscu skrętu stopnie mają kształt trapezów lub trójkątów. Łatwo zaadaptować je do pomieszczenia, można wyposażyć je w balustrady i wykończyć w dowolny sposób, np. obijając drewnem lub płytkami;
• schody ze spocznikiem – są wygodniejsze od zabiegowych i mają stopnie o takiej samej szerokości. W połowie biegu znajduje się podest, na którym można odpocząć. Swobodnie mogą się na nich mijać dwie osoby, ale zajmują sporo miejsca. Można zbudować je na różnych konstrukcjach i dowolnie wykończyć;
• schody wspornikowe – mają lekką, ażurową konstrukcję i doskonale prezentują się w nowoczesnych aranżacjach. Ich montaż należy zaplanować już na etapie budowy domu, ponieważ montuje się je na ścianie nośnej.