Seler (Apium L.) – uprawa i zastosowanie
Seler korzeniowy, spokrewniony z pietruszką, pasternakiem i koperkiem, należy do rodziny selerowatych. Jest bogatym źródłem witamin i minerałów i wykazuje wiele korzyści zdrowotnych. Wykorzystuje się go przede wszystkim do celów kulinarnych. Seler można z powodzeniem uprawiać w przydomowym ogródku. Sprawdź, jak to zrobić.
Poradnik w pigułce
Seler korzeniowy należy do roślin trudnych w uprawie, ponieważ ma duże wymagania względem ziemi i nawozów. Roślinę sadzi się tylko z rozsady i wysadza do gruntu na przełomie maja i czerwca. Seler lubi stanowiska słoneczne lub półcieniste oraz gleby żyzne, przepuszczalne o kwaśnym odczynie i dobrze nawodnione, ale nie podmokłe. Roślina potrzebuje stałej temperatury 15-18°C, by dobrze wzrastać. Seler sadzi się na stanowiskach po warzywach kapustnych lub po zbożach. Roślinę zbiera się na jesieni. Można ją zamrozić i przez cały sezon korzystać z własnej uprawy.
Apium L. – najważniejsze informacje
Przeznaczenie: do sadzenia z rozsad
Warunki oświetleniowe: stanowisko słoneczne lub półcieniste
Wilgotność podłoża: gleba dobrze nawodniona, ale nie podmokła
Gleba: żyzna, próchnicza, przepuszczalna i o pH od 6,5 do 7,5
Seler korzeniowy – odmiany i uprawa
Seler korzeniowy (Apium L.) należy do roślin chętnie wykorzystywanych w kuchni. Często uprawia się go w domowych ogródkach jako warzywo niezbędne do ugotowania rosołu, bulionu czy przygotowania sałatki. Jak wygląda seler? To roślina o dużym, kulistym zgrubieniu korzeniowym (bulwie) i zielonych liściach osadzonych na długich łodygach. Bulwa selera rośnie pod ziemią, natomiast jej zielona część, czyli nać, wystaje ponad nią. Istnieje wiele odmian selera, a gatunki różnią się między sobą długością okresu wegetacji i przeznaczeniem. Najpopularniejsze odmiany to makar, talar, bruno oraz prager reuzen (odmiana produkowana na dużą skalę).
Seler należy do warzyw trudnych w uprawie, ponieważ ma spore wymagania co do gleby i nawozów. Jakie stanowiska lubi ta roślina i gdzie będzie rozwijała się najlepiej? Miejscem idealnym dla selera korzeniowego będą nasłonecznione rabaty lub delikatnie zacienione stanowiska (w takim przypadku seler musi mieć idealną ziemię). Roślina lubi ciepłe i wilgotne gleby bogate w próchnicę. Dobry do jego uprawy będzie torf, a pH gleby powinno wynosić od 6,5 do 7,5.
Żeby seler mógł prawidłowo wzrastać, potrzebuje stałej temperatury w zakresie 15–18°C. W nocy temperatura może być o kilka stopni niższa, jednak nie powinna spadać poniżej 0°C. Jakie warunki sprzyjają rośnięciu selera korzeniowego? Warzywo dobrze czuje się w upalne dni, ale wtedy, trzeba bardzo obficie je podlewać. Największych ilości wody seler potrzebuje w trakcie rozwoju korzenia, czyli w okresie od lipca do października. Bez odpowiedniego nawodnienia seler będzie wytwarzał korzenie boczne, które spowodują mniejszy przyrost masy samego korzenia.
Seler korzeniowy sadzi się na stanowiskach po warzywach kapustnych lub po zbożach. Unika się rozmnażania go na terenach, na których wcześniej rosły inne warzywa korzeniowe. Warzywa te mogą być żywicielami nicieni, które później atakują też seler.
Czytaj także: Uprawa współrzędna – różnorodność owoców i warzyw
Jak i kiedy sadzić seler do gruntu?
W klimacie umiarkowanym, jaki panuje w Polsce, seler korzeniowy sadzi się tylko z rozsady. Kiedy siać seler na rozsadę? Wysiew nasion trwa od połowy lutego do początku marca. Kiedy siewki już wzejdą i mają po 2–3 liście rozdziela się je i przesadza do większych pojemników. Do gruntu sadzi się dopiero rośliny z 5 liśćmi. Czynność tę wykonuje się od połowy maja do czerwca. Seler warto posadzić wtedy, kiedy temperatury są już stabilne i gwałtownie się nie obniżają.
Seler wykopuje się jesienią i można przechowywać go w chłodnej piwniczce lub w zamrażarce. Jak zamrozić seler korzeniowy? Warzywo najlepiej obrać i pokroić w kawałki. Tak przygotowany seler będzie gotowy do wrzucenia do rosołu lub innej zupy.
Zobacz także: Rozsadnik w ogrodzie – jak i gdzie go założyć?
Seler korzeniowy w domu – zastosowanie
Seler korzeniowy to składnik włoszczyzny, który dodaje się do niemal wszystkich zup. Warzywo dobrze komponuje się z daniami mięsnymi, rybnymi, a także innymi warzywami korzeniowymi, takimi jak marchewka, buraki i ziemniaki. Selera można zapiekać pod beszamelowym sosem, przygotować z niego pieczone tartaletki lub zupę krem z białych warzyw z selerem. Korzeń można zetrzeć na tarce i dodać go do sałatki z żółtym serem i jajkiem. Jest wiele pomysłów na dania z selera korzeniowego, a przepisy najczęściej są proste i smaczne.
Seler korzeniowy – właściwości
Gatunek Apium L. to nie tylko aromatyczny dodatek do wielu dań, ale też warzywo o licznych właściwościach. Seler już w starożytności traktowano jako roślinę leczniczą – leczono nim bezsenność i przeziębienia, zbijano wysokie ciśnienie. Warzywo pojawia się w dietach odchudzających, ponieważ w 90% składa się z wody. Seler bez wątpienia jest warzywem, które warto włączyć do swojego codziennego jadłospisu – jest źródłem witaminy C, zawiera spore ilości błonnika, fitoskładniki o działaniu przeciwzapalnym oraz cenny minerał – potas, który pomaga regulować ciśnienie krwi.
