Kapturnica (Sarracenia L.) – opis. Jak pielęgnować kapturnice
Kapturnica to fascynująca roślina owadożerna. Choć wygląda jak ozdoba z tropikalnej dżungli, świetnie radzi sobie również w naszych warunkach – zarówno w doniczce, jak i w ogrodzie.
Sarracenia L. – najważniejsze informacje
Przeznaczenie: rośliny pokojowe, rośliny wodne
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Kapturnica – charakterystyka
Kapturnica należy do roślin owadożernych z rodziny kapturnicowatych. Pochodzi z rejonów Północnej Ameryki, gdzie rośnie na mokradłach i w jałowych lasach sosnowych. Jest popularna w uprawie hobbystycznej oraz w ogrodach botanicznych na całym świecie. Kapturnice tworzą kępy lub płaty i osiągają 1,2 m wysokości. Liście są odziomkowe, zwykle przekształcone w pułapki o blaszkach prosto wzniesionych, podnoszących się bądź płożących. Mają zielony, żółtozielony, czerwonawy lub fioletowy kolor i trąbkowaty kształt. Zależnie od odmiany mogą być jednakowe podczas całego sezonu wegetacyjnego albo odmiennie wyglądające w okresie wiosennym i letnim. Otwór na szczycie liścia otacza jajowaty lub nerkowaty, nieruchomy kaptur (u niektórych mieszańców falbanka). Poza liśćmi pułapkowymi Sarracenia L. rozwija latem zielone liściaki kształtu lancetowatego albo sierpowatego.
Kwiat kapturnicy wyrasta na pojedynczych, prosto wzniesionych i bezlistnych głąbikach. Ma pięć płatków korony koloru ciemnokasztanowego bądź żółtego. Kwitnienie przypada na lato i jesień. Owocem są kuliste lub jajowate torebki nasienne.
Jak kapturnica łapie owady?
Kapturnice to rośliny owadożerne. Ich kielichowe liście wabią ofiary słodkim zapachem oraz nektarem. Owady, które znajdą się w środku dzbanu, nie mają już z niego wyjścia. Ucieczka udaje się tylko niektórym dużym, silnym osobnikom – wygryzają sobie drogę przez ścianę kielicha. Ofiary zmęczone próbami uwolnienia się opadają z sił i zostają pochłonięte przez mikroorganizmy oraz enzymy trawienne roślinnej pułapki. W ten sposób kapturnica pozyskuje cenne składniki odżywcze.
Kapturnica – odmiany
Liczba gatunków kapturnic zależy od przyjętej klasyfikacji botanicznej. Wyróżnia się 8, 11 lub 13 gatunków oraz liczne ich kultywary. Różnice pomiędzy poszczególnymi formami są niejednoznaczne, a podział dodatkowo utrudnia łatwość tworzenia mieszańców.
Ciekawe odmiany kapturnicy
- Purpurea ssp. venosa – znana jako kapturnica purpurowa. Ma różowofioletowe kielichy oraz szerokie i niskie liście. Największą sławę przyniosła jej wysoka mrozoodporność, przez co idealnie nadaje się do uprawy w ogrodzie;
- Tygo – roślina doniczkowa o długich i smukłych dzbankach w kolorze miedzianym z zieloną krawędzią. Przy dużej ilości słońca górna część liści wybarwia się na pomarańczowo;
- Leucophylla hybride – odmiana kapturnicy o wzniesionym pokroju i szybkim wzroście. Liście mają zieloną barwę, z białymi plamkami na szczytach, które otacza bordowy brzeg. Zielony kaptur ozdabia nakrapiany, biały wzór i bordowe żyłkowanie;
- Leucophylla – inaczej kapturnica białolistna. Górna część blaszki liściowej ma widoczne czerwonopurpurowe unerwienie na białym tle;
- Eva – odmiana zwarta i łatwa w utrzymaniu. Złocistożółtą powierzchnię liści pokrywa kontrastowy układ ciemnych siateczek, które stanowią ciekawą ozdobę dzbanów;
- Flava – występuje też pod nazwą kapturnica żółta. Jest to wieloletnia roślina zielna bez łodyg. Dzbany są wąskie, pionowe z poziomą pokrywą. Osiągają wysokość 70–80 cm i mają żółtozielone zabarwienie oraz czerwone żyłkowanie.
Porada eksperta OBI:
“Aby kapturnica w domu zachowała intensywne wybarwienie i zdrowe dzbanki, stosuj technikę sezonowego „szoku świetlnego” – po okresie zimowania przez pierwsze 2–3 tygodnie wystawiaj ją stopniowo na coraz dłuższe dawki bezpośredniego słońca. Taki zabieg stymuluje produkcję antocyjanów (barwników czerwonych i purpurowych), dzięki czemu roślina tworzy mocniejsze, bardziej wydajne pułapki.
Kapturnica w ogrodzie i w domu
Kapturnice uprawia się jako rośliny ogrodowe lub domowe. W pierwszej wersji najlepiej sprawdzają się jako dodatek do ogrodów bagiennych, torfowych albo przy oczku wodnym. Można z nich też stworzyć miniaturowe torfowisko w donicy bądź skrzyni. W ich otoczeniu dobrze prezentują się rosiczki, żurawina błotna czy bagno zwyczajne.
Kapturnica w domu jako roślina doniczkowa preferuje jasną wystawę, np. parapet od południowej strony. Jej egzotyczny wygląd wpisuje się w aranżacje botaniczne, terraria, paludaria czy tropikalne kąciki roślinne. Pasuje do niej: dzbanecznik, muchołówka, tłustosz, kalatea oraz fitonia.
Czy kapturnica lubi słońce?
Sarracenia L. lubi nasłonecznione, wilgotne stanowiska. Warunki siedliskowe wpływają na wygląd liści oraz ich potencjał do przekształcania się w naturalne pułapki. W miejscach suchych i zacienionych liście są mniejsze, słabo wykształcone oraz pokładające się.
Oferta OBI:
Kapturnica – wskazówki dotyczące uprawy
Uprawa kapturnic nie jest trudna. Rośliny oczekują dobrze przepuszczalnego, kwaśnego podłoża, np. mieszanki kwaśnego torfu z piaskiem lub żwirkiem kwarcowym oraz dodatkiem perlitu w proporcji 2:1:1. Składniki gleby nie powinny zawierać nawozów ani innych mineralnych dodatków, ponieważ szybko uszkadzają one układ korzeniowy i powodują obumarcie roślin. W pielęgnacji kapturnic ważną kwestią jest światło. Kielichy najlepiej wybarwiają się, gdy mają dostęp do słońca przez co najmniej 8–10 godzin dziennie. W okresie wiosenno-letnim warto wynosić je na dwór i lekko ocieniać podczas upałów, aby uniknąć poparzeń liści. W warunkach domowych dobrze sprawdza się południowa ekspozycja albo doświetlanie lampami LED. Kapturnicę doniczkową przesadza się co 2–3 lata bądź częściej (np. raz w roku), jeśli roślina przerasta doniczkę lub gdy do nawadniania używasz przegotowanej wody kranowej.
Tutaj dowiesz się, jak i kiedy przesadzać kwiaty >>>
Kapturnica – podlewanie
Kapturnicę podlewa się przez podsiąkanie. Polega to na wlewaniu wody do podstawki lub pojemnika pod doniczką. Roślina pobiera wilgoć stopniowo przez otwory odpływowe w dnie. Wyjątkiem są egzemplarze hodowane na zewnątrz, które w okresie wiosenno-letnim podlewa deszcz.
Do podlewania nadaje się:
- woda destylowana albo demineralizowana,
- woda z filtra odwróconej osmozy,
- deszczówka,
- przegotowana i odstana kranówka (sporadycznie).
Uwaga: twarda woda kranowa może zniszczyć roślinę. Skutki takiego podlewania potrafią objawić się dopiero po kilku tygodniach lub nawet miesiącach.
Na wygląd kapturnicy wpływa nie tylko podlewanie, ale i utrzymywanie wilgoci w powietrzu – optymalny poziom to 60–70%. Suche powietrze powoduje obsychanie końcówek dzbanków i kapturków nad pułapkami. Aby tego uniknąć, ustaw w sąsiedztwie doniczki nawilżacz powietrza.
Czytaj także: Jak pozbyć się pleśni z doniczki? Sprawdzone sposoby | OBI
Kapturnice – zimowanie
Owadożerna kapturnica wymaga zimowego okresu spoczynku. Pod koniec jesieni roślina stopniowo zamiera i czernieje. W tym czasie ogranicz podlewanie – gleba powinna być tylko lekko wilgotna. Gdy kielichy obumrą, przenieś sadzonkę w chłodne i jasne miejsce, np. na werandę, do szklarni lub ogrodu zimowego. Zimą kapturnica potrzebuje temperatury w przedziale 5–10°C.
Wiosną roślina zaczyna wytwarzać nowe liście, które początkowo są wybujałe i dopiero nabierają kształtu. Doniczkę przenieś wtedy w słoneczne, ciepłe miejsce i zwiększ częstotliwość podlewania (może stać w wodzie). Odpowiednio przezimowana duża kapturnica po obfitym okresie polowania na owady odwdzięczy się zachwycającymi, egzotycznymi kwiatostanami.
