Funkia, hosta (Hosta Tratt.) – charakterystyka. Jakie stanowisko lubi funkia?
Funkia znana jest też jako hosta. Ma skromne wymagania uprawowe i szybko się rozrasta, tworząc bujne, zielone dywany w zacienionych zakątkach ogrodu.
Poradnik w pigułce
Funkia, inaczej hosta, to bylina z rodziny szparagowatych. Formuje efektowne liście zróżnicowane pod względem wielkości, kształtu i barwy. Ma delikatne pojedyncze kwiaty zebrane w wierzchołkowe grona i kwitnie od lipca do jesieni. W uprawie oczekuje półcienistego lub cienistego stanowiska oraz umiarkowanie wilgotnej, przepuszczalnej i lekko kwaśnej gleby. Jest odporna na mróz i zanieczyszczenia powietrza.
Hosta Tratt.– najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: rośliny letnie
Warunki oświetleniowe: półcień, cień
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Funkia – charakterystyka
Funkia należy do rodziny szparagowatych i pochodzi z Azji Wschodniej. To wieloletnia roślina zielna, tworząca kopulaste kępy. Ma krótkie, rozgałęzione kłącza i mięsiste korzenie. Osiąga od 20 do 140 cm wzrostu (stosowanie do odmiany) i formuje mniejsze, zwarte lub większe, rozłożyste kępy. Największym atutem funkii są liście z wyraźnie równolegle zaznaczonym unerwieniem. Blaszki mają zróżnicowane wielkości, kształty i barwy – od ciemnozielonych, przez żółte, pstre, do niemal białych. Kwitnienie funkii trwa od lipca do jesieni. Dzwonkowate kwiaty zebrane są w proste, wierzchołkowe grono, mają kolor biały, różowy lub fioletowy i są atrakcyjne dla zapylaczy.
Porada eksperta OBI:
“Sadząc funkię, obsyp jej podstawę grubą warstwą przekompostowanej kory lub liści – nie tylko utrzyma wilgoć i ograniczy chwasty, ale też zabezpieczy liście przed odbijającym się światłem, które może je przypalać. To szczególnie ważne dla jasnych odmian o cienkich liściach, które nawet w półcieniu bywają narażone na stres świetlny od rozgrzanego podłoża.
Czy funkie są wieloletnie?
Funkia ogrodowa jest rośliną wieloletnią. Odpowiednio pielęgnowana rośnie na jednym stanowisku przez wiele lat. Zimą jej część nadziemna obumiera. Zimują natomiast podziemne kłącza, które wiosną rozwijają świeże, zielone odrosty.
Funkia – odmiany
Istnieje wiele odmian funkii różniących się głównie wielkością i pokrojem kępy, kolorem i kształtem liści, wyglądem kwiatów oraz odpornością na choroby.
Ciekawe odmiany funkii:
White Feather – funkia biała – odmiana wrażliwa na słońce;
Great Expectations – ma trójkolorowe liście, na zewnątrz ciemnozielone, a w środku kremowe;
Touch of Class – o rozmiarach 40–70 cm. Jej liście są grube, występują w kolorze od złotożółtego do jasnozielonego. Otacza je szeroki, niebiesko-zielony margines. W środku lata pojawiają się na niej jasnolawendowe kwiaty. Odmiana jest odporna na ślimaki;
Lakeside Premier – określana jako funkia fioletowa ze względu na intensywnie zabarwione kwiaty. Ulistnienie ciemnozielone z jasnym marginesem;
Blue Belle – niska funkia o wysokości 25–50 cm. Blaszka liściowa jest niebieskozielona, okrągłosercowata, z lekko wywiniętymi do góry brzegami;
funkia Siebolda – ma kępiasty pokrój i wysokość 30–50 cm. Jej liście mają kształt od szeroko-lancetowatego do eliptycznego. Funkia Siebolda kwitnie na biało lub liliowo, od lipca do sierpnia;
funkia Fortune'a – znana też jako funkia Fortunego – posiada wysokość 40–70 cm. Jej główną cechą są duże liście o blaszkach w kształcie eliptycznym lub jajowatym. Mają kolor ciemnozielony lub zielony, z jasnym brzegiem (żółtym albo niebieskim);
funkia Gold Standard – jest średnio wysoką rośliną dorastającą do 50 cm wysokości, o jaskrawym, żółtozielonym ulistnieniu.
Podział odmian ze względu na wysokość wzrostu:
karłowate (5–20 cm) – Hi Ho Silver Funkia, Baby Bunting, Blue Mouse;
małe (20–35 cm) – Deja Blu, Platinum Tiara, Radiant Edger;
średnie (35–45 cm) – American Dream, June, Touch of Class;
średnie/duże (45–60 cm) – Great Expectation, Kiwi Full Monty, Paradigm;
duże (60–75 cm) – Abiqua Drinking Gourd, Mildred Seaver, Guacamole;
duże/olbrzymy (75–90 cm) – Earth Angel, Krossa Regal;
olbrzymy (90–140 cm) – Blue Angel.
Podział według wielkości jest umowny i posługuje się wartościami orientacyjnymi. Wysokość dorosłych roślin w dużym stopniu zależy od stanowiska, wilgotności i zasobności gleby w składniki pokarmowe. W niesprzyjających warunkach nawet wysokie odmiany osiągają mniejsze rozmiary.
Funkia w ogrodzie
Funkie są jednymi z częściej uprawianych bylin ozdobnych. Wysokie odmiany nadają się do stworzenia tła dla innych roślin w ogrodzie. Posadzone przy ogrodzeniu, murze lub wzdłuż ścieżek stanowią efektowny element krajobrazu i przyciągają wzrok. Średnie odmiany wykorzystasz do wypełniania pustych przestrzeni. Można je posadzić w grupach na rabatach, tworząc harmonijną, wielopoziomową aranżację. Świetnie komponują się w połączeniu z bylinami kwitnącymi. Niskie funkie to doskonały wybór do nasadzeń w donicach, wokół skalniaków czy wzdłuż obrzeży ogrodu. Można je również wykorzystać w ogrodach naturalistycznych, wkomponowując je między kamienie lub na skrajach rabat. Ich zwarty rozmiar sprawia, że są świetnym wyborem do mniejszych przestrzeni.
Oferta OBI:
Gdzie najlepiej posadzić funkie?
Hosta Tratt. najlepiej rośnie w miejscu półcienistym lub cienistym, gdzie jest chroniona przed bezpośrednim ostrym słońcem, które mogłoby przypalić liście (szczególnie wrażliwa na poparzenia jest biała funkia). W rozproszonym słońcu mogą rosnąć odmiany pstrokate i jasnozielone, natomiast funkie o liściach pokrytych niebieskim nalotem potrzebują cienia i wilgoci. Dobrym miejscem do uprawy są rabaty pod drzewami, obrzeża oczek wodnych oraz otoczenie garażu, tarasu lub altany.
Czytaj także: Kiedy sadzić kwiaty i warzywa? Poradnik ogrodnika | OBI
Funkia – wskazówki dotyczące uprawy
Podlewanie i nawożenie funkii
Regularnego podlewania potrzebują młode sadzonki (2–3-letnie) oraz starsze rośliny w okresie suszy. Aby zapobiec szybkiemu parowaniu wody z gleby, miejsce uprawy ściółkuje się kompostem, usypując warstwę ok. 2–3 cm. Funkia nie potrzebuje intensywnego nawożenia, ale dzięki niemu lepiej wybarwia liście. Wiosną (w kwietniu lub maju) zasil kępy uniwersalnym nawozem długo działającym. Opcjonalnie, od lipca do sierpnia stosuj nawozy standardowe (organiczne lub mineralne) w odstępach co 2–3 tygodnie.
Funkia – choroby liści i szkodniki
Główne problemy w uprawie powodują ślimaki. Żerują na liściach, pozostawiając nieestetyczne dziury. Aby chronić rośliny, stosuj naturalne metody – rozsypuj trociny, skorupki jaj lub żwir, które utrudniają ślimakom dostęp. Skuteczne są także gotowe pułapki, ręczne zbieranie szkodników wieczorem oraz sadzenie odmian o grubszych, bardziej woskowych liściach – są mniej atrakcyjne dla ślimaków.
Poznaj 4 sposoby na ślimaki nagie w ogrodzie >>>
Liście funkii są także narażone na różne choroby, które wpływają na ich wygląd i zdrowie. Najpoważniejsze to z nich to antraknoza, wirus HVX i zgnilizna bakteryjna. Ryzyko ich rozwoju zmniejszy uprawa w przewiewnych miejscach, podlewanie kęp u nasady (nie zaś po liściach), jak również regularne usuwanie obumarłych części roślin.
Funkia – rozmnażanie i sadzenie
Hosty rozmnaża się przez podział karp. Wczesną wiosną wykop całą roślinę – użyj szpadla lub wideł, aby delikatnie wydobyć kępę z ziemi. Następnie podziel bryłę korzeniową ostrym nożem na kilka części. Każda sadzonka powinna mieć kilka zdrowych pędów i dobrze rozwinięte korzenie. Nowe rośliny umieść w dołkach na tej samej głębokości, na jakiej rosły wcześniej, zasyp ziemią wymieszaną z kompostem oraz obficie podlej.
Czy funkie obcina się na zimę?
Liście funkii zamierają po pierwszych przymrozkach i generalnie nie wymagają przycinania. Ich usunięcie zapobiega jednak rozwojowi chorób i ogranicza schronienie dla ślimaków oraz innych szkodników. Jeśli zostawisz liście na zimę, staną się naturalną ochroną dla rośliny przed mrozem, a cięcie odświeżające trzeba będzie wykonać wczesną wiosną.
