Cynia wytworna – uprawa, pielęgnacja i odmiany
Cynia wytworna znana jest jako cynia zdobna i jakobinka zdobna. To jednoroczna roślina ogrodowa o różnokolorowych kwiatach. Ma skromne wymagania uprawowe i pięknie prezentuje się na rabatach i w donicach.
Zinnia elegans - najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: roślina ogrodowa
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Cynia wytworna – charakterystyka
Cynia wytworna należy do rodziny astrowatych. W naturalnym środowisku rośnie na terenach Meksyku, a jako roślina uprawna znana jest w wielu krajach świata. Osiąga od 20 do 80 cm wysokości. Ma ułożone parami, jasnozielone, szorstkie liście w kształcie sercowatojajowatym lub owalnym i sztywne, proste łodygi. Główną jej ozdobą są duże (ok. 10 cm), pełne kwiaty w kolorach od białego, przez żółty, pomarańczowy, różowy, aż do purpurowego i wielobarwnego. Pąki zebrane są w koszyczki umiejscowione na szczycie łodygi. Kwitnienie zaczyna się w czerwcu i trwa do września lub października. Kwiaty cynii wytwornej są miododajne. Dostarczają nektaru i pyłku dla pszczół, motyli oraz innych owadów zapylających i odgrywają ważną rolę w ochronie naturalnych ekosystemów.
Cynia – odmiany
Uzyskano wiele odmian cynii, które różnią się wysokością, wielkością i formą kwiatostanów (pojedyncze, półpełne i pełne) i kolorami.
Ze względu na budowę cynie dzielimy na :
- cynie daliowe – osiągają do 90 cm wysokości. Mają okazałe kwiaty o średnicy 12–15 cm. Ciekawe odmiany to np. Canary bird – cynia wytworna daliowa o żółtych kwiatach, zielono-biała Polar bear i purpurowa Violet queen;
- cynie chryzantemowe – rosną do 60 cm wysokości. Wśród nich znajduje się np. odmiana Blaze o szkarłatnopomarańczowych kwiatach, czerwona cynia Red Man i łososiowa Empress;
- cynie kaktusowe – znane jako cynie igiełkowe. Mają charakterystycznie zwinięte płatki i zwykle sprzedawane są jako mieszanki roślin o różnych kolorach;
- cynie pomponowe – mają ok. 50 cm wysokości i kształtują liczne, drobne, pełne kwiaty. Wśród nich znajduje się grupa Liliput i cynia wytworna karłowa Thumbelina. Silnie się rozkrzewiają i mają szeroką paletę barw;
- cynia wąskolistna – określana także jako cynia meksykańska lub cynia Haagego. Jest niska, krzaczasta i tworzy małe kwiatostany (4–6 cm).
Ekspert ogrodnictwa radzi:
“Cynie wytworne zyskują na atrakcyjności, jeśli sadzisz je w grupach z odmianami o kontrastujących kolorach i formach kwiatów, np. kaktusowymi obok pomponowych. Aby przedłużyć ich kwitnienie, usuń dolne liście dotykające gleby – poprawi to cyrkulację powietrza, zmniejszy ryzyko chorób grzybowych i pozwoli roślinie skierować energię na tworzenie nowych kwiatów.
Cynia wytworna w ogrodzie
Kwiat cynia uprawiany jest jako roślina ogrodowa. Swoim pokrojem i kolorami zdobi wielogatunkowe rabaty, dywany kwiatowe, klomby i skwery. Doskonale czuje się w otoczeniu roślin o podobnych warunkach uprawowych, np. przy aksamitkach, nasturcjach czy makach, a także innych bylinach ogrodowych i zielonych trawach ozdobnych. Może być uprawiana w donicach i skrzyniach na tarasie lub balkonie. Nadaje się też jako element bukietów i łąk kwietnych.
Cynia wytworna – wskazówki dotyczące uprawy
Cynia wytworna jest łatwa w uprawie. Lubi stanowiska słoneczne, osłonięte od wiatru i żyzne podłoże o lekko kwaśnym pH (5,5–7,5). Posadzona w słabej ziemi będzie wolniej rosła i nie rozwinie w pełni pąków kwiatowych. Gleba powinna być umiarkowanie wilgotna – roślina lepiej znosi krótkotrwałe susze i skromne podlewanie niż stale wysoki poziom wilgoci. Cynie nie są mrozoodporne i przemarzają przy pojawieniu się pierwszych niskich temperatur.
Ogrodnicze zabiegi pielęgnacyjne ograniczają się do systematycznego usuwania przekwitłych kwiatostanów. Sprzyja to nawiązywaniu nowych pąków kwiatowych i wydłuża okres kwitnienia.
Nawożenie cynii nie jest konieczne, ale wpływa na wielkość i obfitość kwiatów. Raz w tygodniu zaleca się zasilanie uniwersalnymi nawozami do roślin kwitnących o dużej zawartości fosforu i potasu. Podczas nawożenia lepiej unikać stosowania preparatów z wysoką dawką azotu. Powodują one bujny wzrost liści, a jednocześnie redukują ilość kwiatów.
Rozmnażanie cynii
Cynie wytworną rozmnaża się przez nasiona. W marcu–kwietniu wysiewa się je do inspektów z wilgotnym podłożem i przechowuje w ciepłym pomieszczeniu. Kiedy młode rośliny rozwiną po dwa liście, przepikuj siewki do większych donic. Sadzonki przenieś do gruntu w połowie maja. Nasiona cynii można też wysiać prosto do gruntu. Wpływa to jednak na skrócenie czasu kwitnienia, ponieważ pierwsze pąki zaczną się rozwijać po ok. 3 mc od wysiewu.
