Chaber bławatek – uprawa i właściwości

Chaber bławatek (Centaurea cyanus) to typowo łąkowa roślina jednoroczna z rodziny astrowatych, którą powszechnie spotkać można na terenie całego kraju. Potocznie nazywany samosiejką, wołoszkiem, wawrem, macoszką czy kardym. Przez rolników traktowany jako uporczywy chwast, który porasta przede wszystkim uprawy rzepaku i zboża ozime.

Planujesz założenie łąki kwietnej? Dowiedz się, jakie kwiaty wybrać >>

Chaber polny charakteryzuje się wzniesionym pokrojem i silnie rozgałęzionymi pędami, osiągając wysokość od 30 do nawet 90 centymetrów. Posiada owłosione łodygi i niewielkie, bardzo wąskie, lancetowate liście. Tworzy koszyczkowate kwiatostany o średnicy mniej więcej 3 cm i charakterystycznych, ząbkowanych płatkach, w odcieniach błękitu, choć zdarzają się również odmiany kwitnące na biało lub różowo. Podziwiać je można od czerwca aż do września. Co ważne, kwiat chabru jest uznawany za roślinę miododajną, przyciąga bowiem zarówno pszczoły jak i inne owady zapylające. Po przekwitnięciu na chabrach pojawia się sinoszary owoc – załupek.

Bławatek to nie tylko urokliwy, polny kwiat, ale również cenna roślina miododajna czy surowiec zielarski. Z rośliny tej otrzymać możemy bowiem miód bławatkowy, który nie tylko doskonale smakuje, ale również wzmacnia odporność.

Poznaj inne rośliny miododajne >>

W przypadku gatunku jakim jest chaber bławatek, właściwości lecznicze wykazuje głównie kwiat bławatka, wykorzystywany jako surowiec zielarski. Zawiera on między innymi duże ilości flawonoidów i antocyjanin o działaniu przeciwzapalnym i antybakteryjnym. Przygotowuje się z niego między innymi wywary i napary, do stosowania zewnętrznego i wewnętrznego.

Regularnie pita herbata z bławatka pomocna jest w takich schorzeniach jak stany zapalne nerek czy kamica nerkowa (wykazuje działanie moczopędne), a także przy problemach z woreczkiem żółciowym (działa delikatnie żółciopędnie). Okłady z bławatka pomocne są ponadto w leczeniu stanów zapalnych oczu i problemach skórnych, takich jak trądzik czy choroby grzybicze skóry głowy.

Nie każdy wie, że chabra bławatka można wykorzystać również w kuchni, jako dodatek do potraw mięsnych czy sałatek. Co ciekawe, ze względu na swoje właściwości barwiące wykorzystywany jest on ponadto jako naturalny barwnik spożywczy, a niegdyś stosowany był nawet we włókiennictwie do barwienia materiałów na kolor chabrowy.

Bławatki najczęściej kojarzą nam się z dziko rosnącą łąką, jednak nic nie stoi na przeszkodzie by wykorzystać je do tworzenia barwnych rabat czy łąk kwietnych w swoim własnym ogrodzie. Doskonale komponują się z innymi gatunkami polnych kwiatów, takimi jak stokrotki czy astry. Niskie odmiany warto wysiewać na przodzie kwiatowej rabaty, klasyczne zaś w ich środkowej części. Co ważne, chaber bławatek doskonale nadaje się również do uprawy w pojemnikach, dzięki czemu możemy stworzyć namiastkę łąki na własnym tarasie czy balkonie.

Poznaj zasady dobierania donic do roślin ogrodowych >>

Chaber siany jest nie tylko w ogrodach naturalistycznych czy tych utrzymanych w wiejskim klimacie, ale równie często w bardziej uporządkowanych ogrodach angielskich, zwłaszcza jeżeli chcemy do nich przyciągnąć owady i pszczoły.

Chaber bławatek to roślina, która kwitnie pięknie przede wszystkim, gdy zapewnimy jej odpowiednie stanowisko. Optymalne są dla niego miejsca dobrze nasłonecznione i osłonięte od wiatru, o sprzyjających warunkach glebowych, tzn. próchniczej, bogatej w składniki pokarmowe i dość dobrze przepuszczalnej ziemi, o lekko kwaśnym lub obojętnym pH. Pamiętajmy także, by przed wysianiem nasion chabra dobrze przygotować stanowisko pod nie, odchwaszczając je i dokładnie spulchniając glebę, w przeciwnym razie ich wzrost może być utrudniony. Jeżeli nie jesteśmy w stanie zapewnić bławatkom odpowiednio żyznego podłoża, warto wspierać je nawozami dla roślin kwitnących, które są bogate w potas, fosfor i azot.

Nasiona chabra bławatka wysiewa się wprost do gruntu w dwóch terminach. Można to zrobić jesienią, co pozwoli na wcześniejsze kwitnienie (z reguły już w czerwcu). W tym przypadku należy jednak pamiętać o przykryciu rabatki na zimę ściółką roślinną. Drugi termin to wczesna wiosna (przełom marca i kwietnia), co pozwoli cieszyć się widokiem kwiatów chabru od lipca do sierpnia. Kwitnienie można przedłużyć, regularnie usuwając przekwitnięte kwiatostany z roślin.

Nieco rzadziej uprawia się chaber bławatek z rozsady. Taki sposób uprawy jest bardziej czasochłonny, gdyż do pojemników wysiew ma miejsce w marcu, a na miejsce docelowe przesadza się sadzonki dopiero w połowie maja, gdy miną ostatnie przymrozki. Pozwala to jednak zagwarantować obfite kwitnienie rośliny.

Kwiat chaber to gatunek dość odporny na zmienne warunki atmosferyczne i niewymagający specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych. Wystarczy, że będziemy pamiętać o systematycznym odchwaszczaniu rabaty i umiarkowanym podlewaniu.