Rukola, rokietta siewna [Eruca vesicaria (L.) Cav.] – charakterystyka i uprawa
Rukola – rokietta siewna – to jednoroczna roślina pochodząca z rejonów śródziemnomorskich. Ma wyrazisty smak i jest chętnie używana jako przyprawa kuchenna i dodatek do wielu dań.
Poradnik w pigułce
Rukola to właściwie rokietta siewna, czyli jednoroczna roślina należąca do rodziny kapustowatych. Ma lirowato-pierzastodzielne, ciemnozielone liście, które wyróżnia charakterystyczny, lekko ostry posmak. Jest łatwa w uprawie i nadaje się do hodowania w gruncie lub pojemnikach. Rukola jest chętnie wykorzystywaną rośliną przyprawową i dodatkiem do wielu dań i sałatek. To także ceniony surowiec zielarski, zawierający szereg zdrowotnych właściwości.
Eruca vesicaria (L.) Cav. – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: rośliny letnie, przyprawy i zioła
Warunki oświetleniowe: słoneczne, półcieniste
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Rukola – charakterystyka
Rokietta siewna, znana jako rukola, to gatunek rośliny jednorocznej. Należy do rodziny kapustowatych. Rośnie dziko na wielu kontynentach, ale najczęściej kojarzona jest z basenem Morza Śródziemnego. W Polsce jest powszechnie uprawiana w ogródkach przydomowych jako warzywo.
Rukola tworzy gęsty, wzniesiony krzew, osiągający do ok. 60 cm. Ma lirowato-pierzastodzielne, ciemnozielone liście i jest rzadko owłosiona. Liście rukoli są jadalne, mają charakterystyczny, lekko pikantny smak i aromat. Od czerwca kwitnie niepozornymi, bladożółtymi lub jasnoróżowymi kwiatami, które z czasem przekształcają się w gładkie, wydłużone łuszczyny.
Sprawdź, jakie zioła warto sadzić na balkonie
Rokietta siewna – odmiany
Ze względu na łatwą uprawę, liczne właściwości zdrowotne i charakterystyczny smak, wyodrębniono wiele odmian rukoli. Poszczególne gatunki różnią się intensywnością aromatu, tempem wzrostu, wyglądem liści oraz odpornością na szkodniki i choroby.
Polecane odmiany rukoli:
Speedy – pikantna i mocno orzechowa. Po wysiewie pierwsze liście nadają się do zbioru już po 4 tyg.;
Ruca – jedna z najpopularniejszych odmian. Ma łagodny smak i szybki wzrost. Zbiory odbywają się po ok. 5 tyg. od siewu;
Red Dragon – czerwona rukola o intensywnym smaku;
Apollo – ma charakterystyczną, goryczkę, ciemnozielone liście i szybko przystosowuje się do warunków uprawowych;
Astro – odmiana rukoli o delikatnym smaku i jasnozielonych liściach. Jest odporna na choroby;
Sylvetta – tworzy długie, wąskie liście o wyrazistym smaku. Dobrze znosi zmienne warunki pogodowe;
Venicia – wyróżnia się ostrym, orzechowym smakiem. Późno kwitnie i daje długie i bogate plony.
Rukola – właściwości zdrowotne
Rukola jest stosowana jako roślina lecznicza – surowcem zielarskim są liście i owoce, z których otrzymywany jest olej. Zawarte w nim składniki mogą sprzyjać utrzymaniu dobrej kondycji skóry, wykazywać działanie wzmacniające na układ odpornościowy i sprzyjać prawidłowej krzepliwości krwi. Ponadto liście rokietty siewnej zawierają minerały niezbędne dla zdrowia kości, mięśni i układu nerwowego oraz przeciwutleniacze.
Rukola w kuchni
Ostre oleje musztardowe i garbniki nadają rukoli niepowtarzalny smak i aromat, chętnie wykorzystywany w sztuce kulinarnej. Zrobisz z niej wyrazistą sałatkę, ostre nadzienie, pesto, zielone smoothie lub urozmaicisz makarony, zapiekanki, sosy i kanapki. Często spotykana jest jako dodatek do pizzy lub chrupiącego wrapa.
Poznaj najpopularniejsze zioła do kuchni
Jak jeść rukolę?
W kuchni rukola używana jest na surowo oraz jako produkt do podsmażania i gotowania. Suszone, zmielone liście i nasiona rukoli wykorzystuje się też jako przyprawę do potraw. Kulinarnych inspiracji na wykorzystanie rukoli jest mnóstwo – wymieszaj liście ze świeżymi pomidorami, ogórkami, papryką i awokado, dodaj ulubiony dressing i ciesz się zdrową i smaczną sałatką. Dodaj garść rukoli do kanapki, by nadać jej chrupkości i intrygującego smaku. Rokietta siewna doskonale komponuje się z różnymi rodzajami wędlin, serów czy past do kanapek, pasuje też do sera, suszonych pomidorów, jaj i mięsa.
Rukola w ogrodzie
Rukola nadaje się do hodowania w gruncie, ale równie dobrze sprawdza się też jej uprawa w doniczce ustawionej na balkonie lub tarasie. Krzew dobrze rośnie samodzielnie i w towarzystwie innych roślin, np. w ogródkach zielnych lub na warzywniaku w pobliżu marchewki czy cebuli. Małe wymagania przestrzenne rukoli i krótki okres wzrostu sprawiają, że jest idealna jako przedplon i poplon. Unikaj siewu rukoli w miejscu, w którym w ciągu ostatnich trzech lat rosły inne rośliny kapustne.
Rokietta siewna – wskazówki dotyczące uprawy
Rukola jest rośliną łatwą w uprawie. Dobrze rośnie w lekkim półcieniu, ale toleruje także wystawę słoneczną. Ziemia dla rukoli powinna być żyzna, torfowa i zasobna w składniki pokarmowe. Roślina ma skromne wymagania uprawowe – do najważniejszych zabiegów należy odchwaszczanie i podlewanie. Utrzymuj równomiernie wilgotną glebę, ale bez nadmiernego przelewania. Podlewaj rukolę przynajmniej raz na tydzień, po stwierdzeniu suchości podłoża na głębokości 5 cm.
Przesuszona rukola ma gorzkie liście, a przemoczona szybko gnije. Krzew podlewaj od dołu, wlewając wodę do podstawki doniczki lub pojemnika, w jakim roślina rośnie. Woda wchłania się wtedy przez otwory drenażowe w doniczce i równomiernie nawadnia korzenie. Unikaj moczenia liści, szczególnie w czasie upalnej pogody lub gdy słońce mocno świeci. Sprzyja to rozwojowi chorób grzybowych, takich jak mączniak rzekomy.
Nawożenie rukoli nie jest konieczne. Jeżeli chcesz zasilić krzew, wystarczające będą nawozy naturalne, np. biohumus lub kompost. Rokietta siewna ma delikatny i płytki system korzeniowy. Skutecznym sposobem na jego wzmocnienie jest regularne usuwanie kwiatostanów i przycinanie wybujałych pędów.
Jak i kiedy siać rukolę?
Rukolę rozmnaża się z nasion wysiewanych do gruntu z końcem marca lub na początku kwietnia. Innym terminem jest siew październikowy – nasiona umieszczone jesienią w gruncie wykiełkują wczesną wiosną i staną się cenną nowalijką. Eruca vesicaria (L.) Cav. jest ekspansywna i ma zdolność do samosiewu. Hodując rukolę w gruncie, zachowaj ok. 6 cm odstępu między roślinami i 15 cm między rzędami. Zbiór liści rukoli dokonuje się po ok. 6 tygodniach od wysiewu, gdy mają ok. 12 cm długości.
