Roszponka, roszpunka (Valerianella Miller) – charakterystyka i uprawa
Roszponka warzywna to jednoroczna lub dwuletnia roślina jadalna. Ma niewielkie, kruche liście o lekko orzechowym smaku. Jest niskokaloryczna, bogata w błonnik i dostarcza wielu składników odżywczych. Nadaje się do jedzenia na surowo, jako składnik sałatek, pesto, kanapek i koktajli. Ma niskie wymagania uprawowe, dobrze zimuje i szybko się rozrasta.
Roszponka, znana też jako roszpunka, to jadalna roślina warzywna. Jest łatwa w uprawie i odporna na choroby i szkodniki. Rośnie w gruncie oraz donicach ustawionych na balkonie, tarasie lub parapecie kuchennym.
Valerianella Miller – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: przyprawy i zioła
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Roszponka – charakterystyka
Roszponka warzywna to jednoroczna lub dwuletnia jadalna roślina z rodziny kozłkowatych, ale często zaliczana do sałat. Naturalnie rośnie w Europie, Azji Mniejszej i Afryce Północnej. Jest popularną rośliną uprawną rozpowszechnioną na całym świecie. Ma prosto wzniesioną łodygę osiągającą od 5 do 20 cm wysokości i zielone całobrzegie liście o łopatkowatym kształcie zebrane w małe rozetki. Kwitnie na niebiesko od lipca do sierpnia.
Roszponka – odmiany
Istnieje kilka różnych odmian Valerianella Miller różniących się głównie wielkością, kształtem liści i terminem zbioru.
Niektóre popularne odmiany roszponki to:
- Coquille de Louiver,
- Verte de Cambrai,
- Vit.
Roszpunka – właściwości
Liście roszponki to cenne źródło wartości odżywczych. Zawierają witaminę C, prowitaminę A oraz witaminy z grupy B. W ich składzie znajduje się też sporo fosforu, potasu, wapnia, żelaza i magnezu, a także związków bioaktywnych takich jak: luteina, zeaksantyna, kampferol, rutyna czy kwas chlorogenowy. Oprócz tego roszponka jest źródłem błonnika.
Roszponka jest niskokaloryczna. Garść świeżych liści ma nieco ponad 5 kcal, co wynika z faktu, że roślina ta w 93% złożona jest z wody.
Roszponka w kuchni
Valerianella Miller jest chętnie wykorzystywana w kuchni. Ma neutralny, lekko orzechowy smak i delikatnie chrupiące liście – przypomina sałatę masłową. Stanowi bazę dla zielonych sałatek i smaczny składnik koktajli czy pesto. Sprawdza się również jako dodatek do kanapek czy wrapów. Dobrze komponuje się ze świeżymi i suszonymi pomidorami, serami pleśniowymi, gruszką i jabłkiem oraz orzechami i pestkami. Uprzednio umyte liście można również blanszować, podobnie jak szpinak.
Roszponka w ogrodzie
Roszpunka warzywna nadaje się do uprawy w gruncie, donicach na balkonie, tarasie lub kuchennym parapecie oraz w szklarniach i tunelach foliowych. Preferuje słoneczne lub półcieniste, osłonięte od wiatru stanowiska i jest odporna na przymrozki – pozostawiona zimą na zewnątrz wytrzymuje spadki temperatur do -15⁰C. Roszponka w ogrodzie łatwo się rozsiewa i jest ekspansywna.
Tutaj podpowiadamy, jaki rodzaj szklarni wybrać, jak ją zbudować >>>
Roszponka – wskazówki dotyczące uprawy
Roszponka najlepiej rośnie w podłożu żyznym, próchnicznym i zasobnym w wapń – optymalne ph od 6,0 do 7,5 – ale poradzi sobie na każdym podłożu, o ile nie będzie ono zbyt lekkie ani podmokłe. Dobrym wyborem jest uniwersalna ziemia do warzyw.
Roszpunka jest łatwa w uprawie, a zabiegi pielęgnacyjne sprowadzają się do regularnego odchwaszczania i spulchniania gruntu. Podlewanie powinno być umiarkowane. Nadmiar wilgoci i moczenie liści osłabia roślinę i przyczynia się do gnicia korzeni, a zbyt suche podłoże sprawia, że liście stają się gorzkie. Roszponka nie wymaga nawożenia i jest odporna na szkodniki i choroby. Zbiory wykonuje się od listopada do końca kwietnia.
Kiedy i jak siać roszponkę?
Roszponkę zwykle wysiewa się wprost do gruntu na przełomie marca i kwietnia (jako przedplon na zbiór późnowiosenny), od końca lipca do końca sierpnia (jako poplon na zbiór jesienny) lub we wrześniu (zbiór zimowy i wczesnowiosenny). Nasiona wysiewa się w rzędach oddalonych od siebie o ok. 15 cm na głębokość 0,5–1 cm. Po wzejściu siewek (pierwsze listki pojawiają się po ok. 7–10 dniach) należy przerwać najsłabsze rośliny, pozostawiając pojedyncze sadzonki w odstępach ok. 10 cm. Ze względu na krótki okres wegetacji, który w zależności od warunków uprawy trwa około 6–8 tygodni, będziesz szybko cieszyć się pierwszymi zbiorami.
