Oregano – lebiodka pospolita
Oregano to bez wątpienia jedna z najcenniejszych przypraw kuchennych, wykorzystywana zwłaszcza w daniach kuchni śródziemnomorskiej. Ceniona za swoje walory smakowe, jest również rośliną leczniczą, którą z powodzeniem możemy uprawiać w ogrodzie, na balkonie czy kuchennym parapecie.
Origanum vulgare – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: roślina ogrodowa
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Oregano – charakterystyka
Oregano (Origanum vulgare) czyli lebiodka pospolita lub inaczej macierzanka wysoka, to gatunek z rodziny jasnotowatych, występujący powszechnie w Europie, Azji i Afryce Północnej. Najczęściej porasta suche, lekko skaliste stanowiska. Ta pospolita, wieloletnia bylina może osiągać do 80 cm wysokości (choć zwykle jest to 20–50 cm), tworząc stosunkowo duże kępy z silnie rozrośniętym poziomo kłączem. Charakteryzuje się lekko czerwonawą, czworokanciastą łodygą. i nakrapianymi od spodu, jajowatymi liśćmi z drobnymi gruczołami wydzielającymi olejek eteryczny. To właśnie dzięki niemu roślina ta znana jest ze swojego przyjemnego zapachu i smaku. Lebiodka (oregano) od czerwca aż do sierpnia wytwarza drobne, białoróżowe kwiaty zebrane w szyszkowate kwiatostany, silnie przyciągające owady.
Oregano – odmiany
Oregano – zioło o licznych walorach smakowych i zdrowotnych występuje w sporej liczbie odmian, różniących się nie tylko wysokością i kształtem tworzonej kępy, ale również odpornością na warunki atmosferyczne, a nawet intensywnością smaku i zapachu. Wśród najpopularniejszych odmian hodowanych w Polsce można wymienić:
Oregano „Diabolo” – tworzące zwarte kobierce o wysokości do 30 cm, z liśćmi o bardziej wyrazistym smaku niż inne odmiany.
Lebiodka pospolita „Bristol Cross” – o małych, szarozielonych liściach charakteryzujących się korzennym, lekko pikantnym smakiem. Tworzy wydłużone kwiatostany o fioletowym zabarwieniu, które można zaobserwować w czerwcu i lipcu.
Oregano „Variegatum” – o kremowo-zielonych liściach i niewielkiej wysokości od 20 do 50 cm.
Oregano „Aureum” - o delikatnym smaku i złocistożółtych liściach, osiągające maksymalnie 30 cm wysokości.
Oferta OBI
Właściwości zdrowotne oregano
Właściwości zdrowotne lebiodki (oregano) znane są już od czasów starożytnych. Surowcem wykorzystywanym w ziołolecznictwie są niezdrewniałe części naziemne oregano, które zawierają między innymi:
olejek eteryczny (bogaty w tymol i karwakrol),
flawonoidy,
fitosterole,
witaminę C,
sole mineralne,
fenolokwasy.
Dzięki nim oregano wykazuje działanie:
wykrztuśne,
antyseptyczne,
bakteriobójcze,
rozkurczowe,
moczopędne,
napotne,
pobudzające trawienie.
Polecane jest przede wszystkim przy infekcjach dróg oddechowych (np. w formie naparu do płukania gardła), ale również jako środek uspokajający oraz przy leczeniu schorzeń dróg żółciowych i układu moczowego.
Oprócz właściwości leczniczych nie należy zapominać, że oregano jako zioło jest powszechnie cenione ze względu na swoje walory smakowe. W kuchni doskonale sprawdza się jako dodatek do ciężkostrawnych dań ze składników wiatropędnych (np. grochu, kapusty, fasoli czy jaj), jednak najczęściej wykorzystywane jest w kuchni śródziemnomorskiej, gdzie nadaje wyrazisty smak takim potrawom, jak spaghetti, pizza, faszerowane warzywa czy ragout. Należy jednak pamiętać, by dodawać zioło oregano w niewielkiej ilości, gdyż jego aromat może z łatwością zdominować smak całej potrawy.
Poznaj właściwości oraz warunki uprawy innych popularnych ziół>
Ekspert ogrodnictwa radzi:
“Aby wzmocnić intensywność smaku i aromatu oregano, warto przycinać roślinę regularnie, szczególnie przed kwitnieniem. Zioło wytwarza wtedy najwięcej olejków eterycznych, co zwiększa jego właściwości smakowe i zdrowotne. Dodatkowo, jeśli uprawiasz oregano w doniczce, co jakiś czas lekko wzruszaj glebę wokół korzeni – poprawia to napowietrzenie i drenaż, co oregano bardzo lubi, szczególnie w ciepłych i suchych warunkach.
Oregano w ogrodzie
Idealnym miejscem na wysianie oregano są grządki ziołowo-warzywne, a także wszelkiego rodzaju skrzynki czy zielniki umieszczone na parapecie. Jednak lebiodka pospolita z powodzeniem może być też wykorzystana w ogrodzie jako element wieloletnich rabat bylinowych czy skalniaków, zwłaszcza w kompozycjach o charakterze naturalistycznym. Ze względu na swoje małe wymagania uprawowe doskonale sprawdza się jako zielony wypełniacz bardziej skomplikowanych rabat. Pamiętajmy jednak, by nie sadzić jej w sąsiedztwie roślin wysokich, które mogłyby zagłuszyć jej rozwój.
Czytaj także: Zielnik w ogrodzie – jakie zioła zasiać w ogródku?
Oregano – wskazówki dotyczące uprawy
Sadzonka oregano najlepiej będzie rozwijać się na dobrze nasłonecznionych, ciepłych stanowiskach z przepuszczalną i żyzną glebą o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Poradzi sobie jednak również na glebie jałowej i kamienistej, bowiem jedyne, czego nie toleruje, to nadmiar wilgoci. Lebiodka pospolita dość dobrze znosi niskie temperatury, jednak mrozoodporność może różnić się w zależności od wybranej przez nas odmiany.
Jak już zostało wspomniane, oregano to roślina, która nie lubi nadmiaru wilgoci, dlatego okazy umieszczone w gruncie podlewamy sporadycznie. Jedynie te uprawiane w donicach wymagają regularnego podlewania, ale należy uważać, by ziemia nie była zbyt mokra, może to bowiem prowadzić do rozwoju chorób grzybiczych. Nawożenie w przypadku lebiodki nie jest konieczne.
Jeżeli chodzi o rozmnażanie, jako bylina wieloletnia oregano z powodzeniem może być rozmnażane przez podział kępy pod koniec lata. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by wysiać je z nasion. Zabieg ten należy przeprowadzić wiosną. Oregano siejemy do skrzyń lub bezpośrednio do gruntu. Ze względu na to, że lebiodka pospolita ma bardzo drobne nasiona, po pojawieniu się siewek można niektóre z nich usunąć. Gdy sadzonki nieco się rozrosną, warto je nieco przyciąć, co pobudzi ich krzewienie. Ostateczna odległość rozsady zapewniająca dobry plon powinna wynosić mniej więcej 50 × 50 cm.
