Bazylia właściwa (Ocimum basilicum) – opis. Jak uprawiać bazylię w domu?
Bazylia właściwa znana jest też jako bazylia pospolita, bazylia wonna, bazylek ogrodowy, bazylika zwyczajna, balsam i bazyliszka polska. To jedno z najpopularniejszych ziół, które zdobyło serca licznych miłośników kuchni. Nadaje się do uprawy ogrodowej i w doniczkach na słonecznym parapecie.
Poradnik w pigułce
Bazylia to jednoroczna roślina zielna. Jest ceniona na całym świecie za intensywny zapach, smak, wszechstronne zastosowanie kulinarne i właściwości zdrowotne. Nadaje się do uprawy w gruncie i doniczkach. Najlepiej rośnie na ciepłych, słonecznych stanowiskach i w żyznym, przepuszczalnym podłożu. Preferuje umiarkowanie obfite podlewanie i zasilanie nawozami organicznymi. Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest regularne uszczykiwanie wierzchołków bazylii. Stymuluje to pędy do krzewienia się i zapobiega wczesnemu kwitnieniu.
Ocimum basilicum – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: rośliny letnie, bylina
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Bazylia – charakterystyka
Bazylia to roślina zielna z rodziny jasnotowatych. Naturalnie rośnie na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej i jest szeroko rozprzestrzeniona jako gatunek uprawny. To aromatyczne ziele tworzy półkrzewy i krzewy osiągające od 20 do 50 cm wysokości – w uprawie doniczkowej średnio ok. 30 cm. Ma silnie rozgałęzione pędy i pojedyncze, jajowate liście, które mogą być całobrzegie lub płytko karbowane. To one są surowcem wykorzystywanym jako przyprawa. Kwiaty bazylii wyrastają na krótkich szypułkach i mają biały, żółty lub czerwonawy kolor. Kwitną od czerwca do września i są miododajne – wabią pożyteczne owady. Roślina intensywnie pachnie.
Sprawdź, jakie zioła sadzić na balkonie
Czy bazylia jest rośliną wieloletnią?
Bazylia jest rośliną jednoroczną. Nie jest odporna na mróz i ginie wskutek późnojesiennych spadków temperatur. Uprawiana w gruncie wymaga corocznego wysiewu.
Ekspert OBI radzi:
“By bazylia w doniczce rosła bujnie i długo zachowała intensywny aromat, raz w tygodniu delikatnie przecieraj liście wilgotną ściereczką – usuniesz kurz, który ogranicza dostęp światła i osłabia fotosyntezę, co bezpośrednio wpływa na jakość i tempo wzrostu ziela.
Bazylia – odmiany
Ze względu na uniwersalne zastosowanie oraz łatwość uprawy wyodrębniono wiele odmian Ocimum basilicum. Różnią się one głównie pokrojem, wyglądem liści, zapachem i smakiem.
Ciekawe rodzaje bazylii:
cynamonowa – osiąga wysokość do 50 cm i ma charakterystyczny zapach, od którego wzięła swoją nazwę. Polecana do całorocznej uprawy w doniczkach na parapecie okiennym;
cytrynowa – roślina o lancetowatych liściach i cytrynowym aromacie. Jest łatwa w uprawie i można ją wysiewać przez cały rok;
czerwona – krzew o łagodnych w smaku, purpurowych liściach;
grecka – odmiana o gęstym, drobnym listowiu (do 1 cm długości);
tajska – ma purpurowe kwiaty i podłużne, słodko pachnące liście.
Bazylia właściwa – właściwości zdrowotne
Bazylia ceniona jest nie tylko za swój smak, ale także właściwości lecznicze. Surowcem zielarskim jest olejek eteryczny, będący cennym źródłem garbników, flawonoidów, soli mineralnych i witamin. Są to składniki odpowiedzialne za poprawę trawienia, działanie przeciwskurczowe, przeciwzapalne i pobudzanie wydzielania soku żołądkowego. W medycynie naturalnej liście bazylii stosuje się do łagodzenia zaburzeń układu pokarmowego, pobudzania apetytu i poprawy nastroju.
Bazylia – zastosowanie
Bazylia właściwa to ziele o wszechstronnym zastosowaniu, popularne zwłaszcza w kuchni śródziemnomorskiej. Suszone i świeże liście wykorzystywane są jako przyprawa do sałatek, potraw mięsnych i wegetariańskich, pizzy, sosów oraz zapiekanek. Korzenny smak ziela dobrze komponuje się z czosnkiem, cebulą, pieprzem, rozmarynem, estragonem i szałwią. Bazylia z pomidorami i serem mozzarella tworzy orzeźwiającą letnią sałatkę caprese.
Bazylia w ogrodzie i w domu
Bazylia nadaje się do uprawy w gruncie, doniczkach i na podwyższonych grządkach. Jej soczyście zielone liście upiększają rabaty ziołowe, a kwiaty przyciągają pszczoły i inne zapylacze. Posadzona w sąsiedztwie pomidorów poprawia ich smak i chroni przed szkodnikami, a umieszczona blisko tarasu działa jak naturalny środek odstraszający mszyce, komary, przędziorki i muchówki. Bazylia doskonale sprawdza się na kuchennych parapetach, gdzie zawsze jest pod ręką i przydaje się do doprawiania mięs, sałatek czy zup.
Bazylia właściwa – wskazówki dotyczące uprawy
Uprawa bazylii nie jest wymagająca. Roślina potrzebuje lekkiego, próchniczego i przepuszczalnego podłoża. Stanowisko powinno być ciepłe, mocno nasłonecznione i osłonięte od wiatru. Najważniejsze zabiegi pielęgnacyjne to regularne, umiarkowanie obfite podlewanie i przycinanie wierzchołków (gdy roślina ma ok. 4–6 liści). Taki zabieg stymuluje rozkrzewianie i zapobiega przedwczesnemu kwitnieniu. Bazylia dobrze reaguje na nawożenie kompostem lub biohumusem (raz na 2–3 tygodnie). Problemy w uprawie powodują mszyce i mączniak. Jeżeli zauważysz objawy żerowania, od razu spryskaj roślinę odpowiednim środkiem ochrony roślin lub zanurz w roztworze wody z mydłem i dokładnie opłucz.
Jak wysiać bazylię do doniczki?
Nasiona bazylii wysiewa się przez cały rok do pojemników wypełnionych zwykłą ziemią ogrodniczą. Doniczkę przechowuj w temperaturze 20–25°C – w takich warunkach wschody pojawią się po ok. dwóch, trzech tygodniach. Młode rośliny przenieś do gruntu w maju, gdy minie ryzyko późnych przymrozków i wkopuj po dwie sadzonki w dołku w rozstawie 20–30 cm. Do uprawy doniczkowej wybierz pojemnik z otworami odpływowymi i średnicy co najmniej 12 cm.
