Rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides) – opis. Gdzie najlepiej posadzić rokitnik?
Rokitnik zwyczajny, znany też jako rokitnik pospolity, złoto syberii lub bodlak, to łatwy w uprawie krzew liściasty o jadalnych owocach. Ma skromne wymagania pielęgnacyjne i szybko się rozrasta.
Poradnik w pigułce
Rokitnik pospolity to krzew liściasty o pomarańczowych, jadalnych owocach. Jest rośliną bezproblemową w uprawie – odporną na mróz, suszę, choroby, szkodniki oraz zanieczyszczenia. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu i na przepuszczalnej glebie. Najważniejsze zabiegi pielęgnacyjne rokitnika to podlewanie młodych sadzonek i odchwaszczanie miejsca uprawy.
Hippophae rhamnoides – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: drzewa i krzewy liściaste
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Rokitnik – charakterystyka
Rokitnik zwyczajny to krzew liściasty z rodziny oliwnikowatych. Występuje na górskich stokach, w dolinach rzek i wzdłuż wybrzeży morskich w Europie i Azji. Osiąga od 1,5 do 6 m wysokości, ma asymetryczną koronę i wyprostowany pokrój. Roślina tworzy palowy system korzeniowy z rozległymi odrostami bocznymi. Pędy jednoroczne początkowo są zielone, porośnięte srebrzystymi i rdzawymi włoskami, a z wiekiem pokrywają się szarą lub srebrzystą korowiną. Na ich szczycie wyrastają ciernie o długości od 2 do 7 cm. Liście utrzymują się sezonowo. Ich blaszka jest wąskolancetowata do jajowatej. Rokitnik jest rośliną dwupienną. Kwiaty męskie są większe i rozwijają się w szyszkowatych pąkach, a żeńskie drobniejsze i mają sercowaty kształt. Po przekwitnięciu tworzą gładkie nibypestkowce o barwie pomarańczowej do czerwonej.
Ciekawostka – W Polsce rokitnik rosnący na stanowiskach naturalnych objęty jest ochroną gatunkową.
Czy owoce rokitnika można jeść na surowo?
Owoce rokitnika są jadalne i można spożywać je na surowo. Ze względu na dużą zawartość witaminy C są kwaśne i cierpkie, czasem wręcz lekko gorzkie. W smaku przypominają mieszankę cytryny, marakui i ananasa, ale z intensywną kwasowością.
Czytaj także: Owocowe drzewka kolumnowe – najważniejsze informacje | OBI
Oferta OBI:
Rokitnik zwyczajny – odmiany
Ze względu na atrakcyjny wygląd i łatwą uprawę, wyodrębniono wiele odmian rokitnika zwyczajnego. Poszczególne formy różnią się głównie wielkością i kształtem liści oraz wysokością wzrostu.
Ciekawe odmiany rokitnika:
- Leikora – żeńska odmiana o dość zwartej budowie niedającej wiele odrostów korzeniowych. Osiąga od 4 do 6 m wysokości i bardzo dobrze plonuje;
- rokitnik pospolity Hikul – karłowa odmiana o ozdobnych liściach, zwartym pokroju i wolnym tempie wzrostu, stosowana jako roślina okrywowa i zadarniająca;
- Askola – plenny żeński klon rokitnika o żółtopomarańczowych owocach;
- Frugana – krzew liściasty o średniej sile wzrostu i wyprostowanym pokroju. Dorasta do 4 m wysokości i 2–3 m szerokości. Ma wydłużone, srebrzyste liście zawdzięczające barwę obecności gęstego, szarego kutneru;
- rokitnik Hergo – żeńska odmiana owocująca. Charakteryzuje się niewielką ilością kolców oraz rozłożystym pokrojem gałęzi. Dorasta do 4m wysokości i plonuje nieregularne pod koniec sierpnia oraz we wrześniu.
Rada od eksperta OBI:
“Jeśli chcesz zwiększyć plonowanie żeńskich krzewów rokitnika, posadź męskiego osobnika po zawietrznej stronie działki względem przeważających wiatrów w okresie kwitnienia. Ponieważ rokitnik jest zapylany wiatrem (anemogamia), odpowiednie ustawienie „dawcy pyłku” w kierunku dominujących podmuchów znacznie zwiększy efektywność zapylenia i ilość owoców.
Rokitnik – właściwości zdrowotne
Owoce rokitnika to naturalna bomba witaminowa i antyoksydacyjna. Zawierają duże ilości witaminy C (nawet 200–900 mg/100 g, czyli więcej niż cytryna), a także flawonoidy i karotenoidy. To silne antyoksydanty, które wspierają układ odpornościowy i chronią komórki przed stresem oksydacyjnym. Oprócz tego olej z rokitnika jest bogaty w witaminę E, beta-karoten oraz nienasycone kwasy tłuszczowe. Dzięki temu działa regenerująco, wspomaga gojenie ran, oparzeń i łagodzi podrażnienia skóry. Jest też wsparciem przy nadżerkach i wrzodach. Tradycyjnie stosuje się go w łagodzeniu refluksu i problemów gastrycznych. Z rokitnika najczęściej korzysta się w formie soku, oleju, syropu lub przetworów. Owoce i części zielone rośliny używane są także do wyrobu kosmetyków i koncentratów witaminowych.
Rokitnik zwyczajny w ogrodzie
Hippophae rhamnoides uprawiany jest jako roślina ozdobna. Jesienią i zimą pomarańczowe owoce utrzymują się długo na gałęziach, wprowadzając barwy do śnieżnego krajobrazu. Może być sadzony pojedynczo jako soliter albo w grupach tworząc zieloną barierę lub żywopłot. Młode sadzonki rokitnika dobrze rosną w dużych donicach, zwłaszcza w minimalistycznych, nowoczesnych aranżacjach tarasu czy balkonu. Trzeba jednak pamiętać, że jest to krzew szybko rosnący, więc w pojemniku sprawdza się raczej krótkoterminowo (kilka sezonów).
Oprócz walorów estetycznych rokitnik pełni też ważne funkcje praktyczne. Jego niepozorne kwiaty stanowią cenne źródło pyłku dla zapylaczy, a owoce są pokarmem dla ptaków w okresie jesienno-zimowym. Krzew ma też mocny, rozległy system korzeniowy, który świetnie wiąże glebę – stosuje się go do umacniania skarp, nasypów i terenów zagrożonych erozją.
Gdzie posadzić rokitnik pospolity?
Rokitnik to roślina światłolubna. Potrzebuje pełnego słońca przez większość dnia. Umieszczony w półcieniu rośnie, ale kwitnie i owocuje znacznie słabiej. Stanowisko powinno być przestronne, ponieważ krzew tworzy dużo odrostów. Lepiej unikać sadzenia go blisko roślin wrażliwych na konkurencję korzeniową (np. róż czy młodych drzew owocowych).
Rokitnik – wskazówki dotyczące uprawy
Uprawa rokitnika jest łatwa i nie wymaga skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Krzew jest odporny na wiatr, mróz i zanieczyszczenia. Gleba powinna być lekka, piaszczysta i przepuszczalna. Roślina nie lubi ciężkich i podmokłych podłoży. Młode sadzonki wymagają regularnego podlewania w pierwszym roku po posadzeniu, starsze radzą sobie nawet w suszy. Rokitnik pospolity nie potrzebuje nawożenia, bo dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi sam wiąże azot z powietrza i wzbogaca glebę. Opcjonalnie można podać porcję kompostu wiosną. Zalecane jest odchwaszczanie miejsca uprawy. Podczas pracy nie należy jednak ingerować głęboko w glebę, spulchnianie jest wskazane na głębokość nie większą niż 5–15 cm.
Sadzenie rokitnika
Najlepszy termin sadzenia to wiosna lub jesień. Krzewy wkopuje się w odstępach co 2–3 m na takiej samej głębokości, na jakiej rosły w pojemniku. Rokitnik to roślina dwupienna, aby rodził owoce, trzeba posadzić przynajmniej jeden egzemplarz męski i kilka żeńskich (np. 1 męski na 6–8 żeńskich).
Kliknij i sprawdź, jak przygotować ziemię w ogrodzie do sadzenia roślin
Przycinanie rokitnika
Hippophae rhamnoides szybko rośnie, ale jego cięcie powinno być umiarkowane. Zbyt silnie przycięty krzew usycha i zamiera. W pierwszych latach warto lekko skracać młode odrosty, by nadać kępie równy kształt. Później usuwa się wyłącznie pędy chore, uszkodzone i nadmiernie zagęszczające koronę. Cięcie wykonuje się po zbiorze owoców lub wczesną wiosną. Rokitnik tworzy liczne odrosty korzeniowe. Można je likwidować albo wykorzystywać do rozmnażania.
Tutaj znajdziesz więcej wskazówek na temat przycinania roślin w ogrodzie >>>
