Lilak pospolity (Syringa vulgaris L.) – opis. Czy lilaka się przycina?
ilak pospolity, zwany potocznie i niewłaściwie bzem, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych krzewów ozdobnych. Zachwyca obfitym kwitnieniem, intensywnym zapachem i skromnymi wymaganiami uprawowymi.
Poradnik w pigułce
Lilak pospolity to popularny, łatwy w uprawie krzew ozdobny o intensywnie pachnących, fioletowych lub białych kwiatach. Najlepiej rośnie w słonecznym miejscu i średnio żyznej glebie. Jest odporny na mróz, wiatr i suszę. Może być sadzony w gruncie – jako soliter lub grupami, a także w donicach na tarasach i balkonach.
Syringa vulgaris L. – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: drzewa i krzewy liściaste
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Lilak pospolity – charakterystyka:
Lilak pospolity to krzew liściasty z rodziny oliwkowatych. Pochodzi z rejonów Półwyspu Bałkańskiego i jest powszechnie uprawiany w wielu krajach świata. Osiąga do 7 m wysokości i ma szerokojajowate, ciemnozielone liście o długości ok. 12 cm. Syringa vulgaris L. kwitnie w maju na biało, liliowo lub fioletowo. Kwiaty są zebrane w wiechy o długości ok. 15 cm (odmiany szlachetne lilaka tworzą jeszcze dłuższe kwiatostany) i wabią motyle.
Czy bez i lilak są tym samym?
Krzew lilaka bywa błędnie nazywany bzem (Sambucus). W rzeczywistości są to dwie różne rośliny należące do innych rodzin – lilak do oliwkowatych, a bez do piżmaczkowatych. Ten ostatni formuje krzew lub małe drzewo o kremowych kwiatach oraz czarnych owocach. Lilak natomiast kwitnie na biało, liliowo albo fioletowo i intensywnie pachnie.
Ekspert OBI radzi:
“Zamiast ścinać całe przekwitłe kwiatostany lilaka, usuń tylko same ich wierzchołki tuż nad pierwszym zdrowym pąkiem liściowym — pozwoli to roślinie zachować naturalny pokrój, a jednocześnie skieruje energię w rozwój nowych pędów i przyszłych kwiatów, bez niepotrzebnego osłabiania krzewu.
Lilak – odmiany
Ze względu na łatwą uprawę i piękne kwiaty wyodrębniono liczne odmiany lilaka pospolitego. Różnią się one wysokością wzrostu, odpornością na mróz i choroby, a także wyglądem liści oraz kwiatostanów.
Ciekawe odmiany lilaka polecane do ogrodu:
- lilak Sensation – tworzy duży, rozłożysty krzew lub małe drzewko. Dorasta do 3 m wysokości. Ma sercowate, błyszczące liście i dwubarwne kwiaty – purpurowe z białym brzegiem;
- Marie Legraye – lilak biały – odmiana rosnąca do 2–3 m wysokości. Kwitnie późną wiosną i ma bardzo dobrą odporność na mróz;
- lilak Madame Lemoine – znany też jako lilak żółty – osiąga do 5 m wysokości. Ma jasnozielone ulistnienie i charakterystyczne podwójne kwiaty – pąki są jasnożółte, a rozwinięte kwiatostany śnieżnobiałe;
- Meyera – lilak karłowaty. Dorasta do 1,5 m wysokości i posiada kopulasty, zwarty pokrój. Kwiatostany są sztywne, wzniesione, bez tendencji do wyginania się w łuk. Lilak Meyera w donicy polecany jest do małych ogrodów oraz uprawy na balkonach i tarasach;
- Superba – lilak drobnolistny. Odmiana o wysokości do 1,5 m. Rozwija małe, owalne, zielone liście i posiada różowe, pachnące kwiaty. Odmiana częściowo mrozoodporna (w surowsze zimy wymaga okrycia);
- Meyera Palibin – to jedna z najniższych odmian, osiąga 1–1,5 m wysokości. Doskonale znosi cięcie i nadaje się na żywopłoty. Lilak Palibin na pniu często uprawia się jako bonsai.
Lilak w ogrodzie – aranżacje
Lilak w ogrodzie świetnie nadaje się na gęste, kwitnące żywopłoty i zielone ekrany, które latem zapewniają prywatność oraz osłonę przed wiatrem. Pojedyncze krzewy posadzone na tle trawnika lub przy ścieżkach (zwłaszcza lilaka szczepionego na pniu) tworzą efektowne, ozdobne akcenty kolorystyczne. Syringa vulgaris L. skomponowany z innymi wysokimi roślinami kwitnącymi – tawułami, hortensjami, piwoniami, floksami czy różami – będzie barwną rabatą dopasowaną stylem do ogrodów naturalistycznych lub wiejskich. Krzewy uprawia się w gruncie i w dużych donicach na tarasach i balkonach. W takiej formie najlepiej sprawdzają się kompaktowe odmiany karłowe, np. lilak Meyera na pniu.
Lilak – wskazówki dotyczące uprawy
Lilak preferuje miejsca ciepłe i słoneczne. Uprawa najlepiej udaje się na glebie średnio żyznej, obojętnej lub zasadowej, ale krzew poradzi sobie na każdym podłożu. Roślina dobrze znosi mrozy, wiatry i suszę. Regularnego podlewania wymagają jedynie młode sadzonki tuż po sadzeniu. Aby uniknąć szybkiego parowania wody z podłoża, warto ściółkować glebę wokół lilaka korą sosnową lub dekoracyjnymi zrębkami. Krzew wiosną nawozi się przekompostowanym obornikiem, kompostem albo uniwersalnym nawozem mineralnym.
Sprawdź, jak dobrać odpowiednią korę do ogrodu >>>
Oferta OBI:
Choroby lilaka pospolitego
Syringa vulgaris L. to roślina odporna na działanie patogenów. W niesprzyjających warunkach pogodowych lub przy błędach w pielęgnacji może jednak paść ofiarą chorób grzybowych – mączniaka prawdziwego lub plamistości liści. Zagrożeniem w uprawie bywa również bakterioza lilaka. Zwalczanie chorób polega na szybkim usuwaniu i niszczeniu wszystkich porażonych części (najlepiej je spalić, nie kompostować) oraz stosowaniu odpowiednich środków ochrony roślin.
Czy lilaka się przycina?
Przycinanie lilaka nie jest konieczne, ale sprzyja zagęszczeniu korony i obfitemu kwitnieniu w kolejnym sezonie – usuwanie przekwitłych kwiatostanów zapobiega zawiązywaniu nasion. U odmian szczepionych dobre efekty przynosi wycinanie dzikich pędów. Raz na 3–4 lata, po kwitnieniu, warto przeprowadzić cięcie odmładzające lilaka. Usuwa się wtedy pędy słabe, zbyt zagęszczone i skierowane do wnętrza korony.
Czytaj także: Jak i kiedy przycinać drzewa i krzewy w ogrodzie? | OBI
