Katalpa – przycinanie, uprawa, choroby | Leksykon roślin OBI
Surmia, czyli katalpa to łatwe w uprawie ozdobne drzewo liściaste. Ma egzotyczny wygląd, przyjemnie pachnące kwiaty i szybkie tempo wzrostu. Jej rozłożysta kopuła dopełnia ogrodowy krajobraz i efektownie prezentuje się wśród innych roślin.
Poradnik w pigułce
Katalpa to ozdobne drzewo liściaste. Występuje w wielu odmianach różniących się tempem i wysokością wzrostu oraz zabarwieniem kwiatów. Jest łatwa w uprawie, mrozoodporna i mało wymagająca. Preferuje słoneczną wystawę oraz umiarkowanie wilgotne podłoże. Dobrze reaguje na przycinanie i formowanie korony.
Catalpa Scop. – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: drzewa i krzewy liściaste
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Katalpa – charakterystyka
Katalpa to drzewo należące do rodziny bignoniowatych. Pochodzi z Chin, Stanów Zjednoczonych i Wielkich Antyli. W zależności od odmiany osiąga od kilku do kilkunastu metrów wysokości (zwykle 10–15 m). Głównym jej walorem jest rozłożysta i bardzo gęsta korona pokryta aksamitnymi liśćmi o jajowatym lub sercowatym kształcie. Ulistnienie jest sezonowe i okazałe – blaszki mają 10–25 cm długości. Kwiaty katalpy zebrane są w wiechy lub baldachogrona. Kwitną w lipcu lub sierpniu i mają białe lub żółte płatki oraz nakrapiane środki. Po przekwitnięciu tworzą długie, wąskie torebki, które wyglądem przypominają fasolki.
Jak szybko rośnie katalpa?
Drzewo katalpy rośnie dość szybko. Wzrost jest szczególnie intensywny w pierwszych latach uprawy. W sprzyjających warunkach przyrasta ok. 30–50 cm rocznie, a czasem nawet więcej. Najważniejsze czynniki mające wpływ na tempo wzrostu katalpy to jakość gleby oraz dostępność wody i światła słonecznego.
Ekspert OBI radzi:
“Jeśli chcesz, by katalpa stworzyła nisko zawieszoną, gęstą koronę, formuj ją w pierwszych 2–3 latach odwrotnie niż typowe drzewo – zamiast skracać tylko końcówki, cofaj pędy do niższego rozgałęzienia.To tzw. cięcie cofające, często pomijane, pozwala uzyskać efekt „parasolowatej kopuły” – szczególnie pożądany u odmian szczepionych na pniu. Taka struktura nie tylko świetnie wygląda, ale też lepiej znosi wiatr i równomiernie zacienia rabaty.
Katalpa – odmiany
Istnieją różne odmiany katalpy. Dostępne formy różnią się głównie wielkością i kształtem korony oraz wyglądem liści.
Ciekawe gatunki katalpy :
bignoniowa – znana też jako katalpa zwyczajna. Drzewo dorastające do około 20 m wysokości. Ma krótki pień i szeroką koronę. Jej białe kwiaty zebrane są w wiechy i zakwitają w czerwcu–lipcu. Znaną odmianą surmii bignoniowej jest Nana – katalpa na pniu, polecana do małych ogrodów;
żółtokwiatowa – znana też jako katalpa żółta. Osiąga zwykle 10 m wysokości. Jej cechą charakterystyczną są nieduże, dorastające maksymalnie do 3 cm średnicy kwiaty w żółtym albo kremowym kolorze;
okazała – inaczej katalpa wielkokwiatowa lub wytrzymała. W Polsce rośnie na wysokość 15 m, ale w swoim naturalnym środowisku, czyli na obszarach Ameryki Północnej – nawet do 30 m. Ulistnienie jest jajowate, o długości od 15 do 30 cm, z długim zaostrzonym wierzchołkiem. Kwiaty katalpy są duże (6 cm długości) i intensywnie pachną.
Oferta OBI:
Katalpa w ogrodzie
Katalpy w ogrodzie to doskonały wybór dla osób poszukujących dekoracyjnych drzew o egzotycznym wyglądzie. Ich duże sercowate liście dają przyjemny cień, a latem zachwycają pięknymi kwiatami. Efektownie prezentują się katalpy przed domem sadzone jako solitery. Wyeksponowane w centralnej części trawnika lub blisko tarasu nadają posesji elegancki charakter i uzupełniają pustą przestrzeń. W mniejszym ogrodzie sprawdzi się niska odmiana szczepiona, np. katalpa Nana na pniu. Tworzy gęstą, kulistą koronę i nie wymaga dużo miejsca.
Surmie lubią towarzystwo innych roślin. Jedną ze sprawdzonych kompozycji są hortensje pod katalpą, ponieważ dobrze znoszą półcień, a ich bujne kwiaty doskonale komponują się z delikatnym pokrojem drzewa. Katalpa dobrze prezentuje się także z trawami ozdobnymi, lawendą czy żurawkami.
Czytaj także: Trawy ozdobne w ogrodzie. Jak wybrać i z czym łączyć? | OBI
Ciekawe gatunki katalpy :
bignoniowa – znana też jako katalpa zwyczajna. Drzewo dorastające do około 20 m wysokości. Ma krótki pień i szeroką koronę. Jej białe kwiaty zebrane są w wiechy i zakwitają w czerwcu–lipcu. Znaną odmianą surmii bignoniowej jest Nana – katalpa na pniu, polecana do małych ogrodów;
żółtokwiatowa – znana też jako katalpa żółta. Osiąga zwykle 10 m wysokości. Jej cechą charakterystyczną są nieduże, dorastające maksymalnie do 3 cm średnicy kwiaty w żółtym albo kremowym kolorze;
okazała – inaczej katalpa wielkokwiatowa lub wytrzymała. W Polsce rośnie na wysokość 15 m, ale w swoim naturalnym środowisku, czyli na obszarach Ameryki Północnej – nawet do 30 m. Ulistnienie jest jajowate, o długości od 15 do 30 cm, z długim zaostrzonym wierzchołkiem. Kwiaty katalpy są duże (6 cm długości) i intensywnie pachną.
Katalpa – wskazówki dotyczące uprawy
Catalpa Scop. jest łatwa w uprawie i ma skromne wymagania. Najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym i osłoniętym od wiatru. Źle znosi przesadzanie, dlatego od razu dobrze zaplanuj miejsce uprawy. Preferuje żyzne, przepuszczalne podłoże o pH od lekko kwaśnego do zasadowego. Drzewa katalpy warto nawozić – wiosną stosuj biohumus lub uniwersalny nawóz wieloskładnikowy, a jesienią kompost bądź mieszanki magnezowo-potasowe.
Czy katalpa lubi dużo wody ?
Katalpa lubi umiarkowaną wilgotność gleby. Regularne podlewanie jest ważne, szczególnie w okresie wzrostu i w pierwszych latach po posadzeniu. Nie należy dopuszczać do zastoju wody – zbyt wilgotna gleba prowadzi do chorób korzeni.
Jak przycinać katalpę ?
Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest przycinanie katalpy na wiosnę. Umożliwia formowanie gęstej i atrakcyjnej korony, a także stymuluje drzewo do obfitego wzrostu. Zabieg należy wykonać w suchy dzień, przed rozpoczęciem wegetacji. Do przycinania używaj ostrego i zdezynfekowanego sekatora lub piły ogrodowej. Cięcie katalpy wykonuj nad zewnętrznym pąkiem, kierując ostrze na zewnątrz korony. Usuń suche i uszkodzone gałęzie, a następnie dowolnie uformuj koronę. W pierwszych latach uprawy pędy skraca się o połowę długości. Drzewo dobrze reaguje na cięcie i szybko się regeneruje.
Szkodniki i choroby katalpy
Surmia jest odporna na choroby, ale bywa atakowana przez szkodniki lub grzyby. Najczęstsze problemy w uprawie powodują mszyce i gąsienice (atakują liście i osłabiają roślinę) oraz mączniak prawdziwy – biały, mączysty nalot na liściach, spowodowany przez grzyby. Efektem uprawy w zbyt wilgotnych warunkach jest rozwój chorób liści katalpy, takich jak plamistość. Należy wówczas usuwać zainfekowane części rośliny, poprawić przewiewność korony i stosować opryski fungicydami.
Tutaj dowiesz się, jak bezpiecznie stosować środki ochrony roślin >>>
Czy katalpy trzeba okrywać na zimę?
Surmia jest odporna na mróz, ale przy spadkach temperatury poniżej -17°C sadzonki warto okrywać agrowłókniną lub słomą i obsypywać kopcami z kory ogrodowej czy suszonych liści. Starsze okazy nabierają pełnej mrozoodporności i nie wymagają osłon.
