Bukszpan wieczniezielony – uprawa i pielęgnacja w ogrodzie
Bukszpan wieczniezielony to zimozielony, wolno rosnący krzew o gęstym i zwartym pokroju. Nadaje się do cięcia, formowania w geometryczne bryły oraz na niskie żywopłoty. Jest odporny na zanieczyszczenie powietrza, łatwo go przesadzać i rozsadzać. Posiada niepozorne, miododajne kwiaty.
Najważniejsze informacje
Przeznaczenie: roślina ogrodowa
Warunki oświetleniowe: słoneczne, półcień, cień
Wilgotność podłoża: umiarkowanie suche
Bukszpan wieczniezielony – charakterystyka
Bukszpan wieczniezielony (gryszpan czy gryczpan) to gęsty krzew liściasty należący do rodziny bukszpanowatych (Buxaceae). Naturalnie rośnie na obszarach zachodniej i południowej Europy, w Afryce Północnej i Azji.
Rośnie powoli i zależnie od odmiany osiąga 2–5 metrów. Pędy młodych roślin są zielone, ale z czasem przebarwiają się na kolor szarobrązowy. Główną ozdobą krzewu są drobne, eliptyczne liście – mają błyszczącą blaszkę i utrzymują się na łodygach przez całą zimę. Mimo że kwiaty bukszpanu są niepozorne i bezpłatkowe, przyciągają pożyteczne owady – z tego powodu krzew należy do roślin miododajnych.
Sprawdź, jakie rośliny posadzić w ogrodzie, aby wspomóc pracę pszczół
Bukszpan jest trujący. Każda jego część zawiera toksyczne alkaloidy, które mogą być niebezpieczne dla ludzi i zwierząt. Najczęstszą przyczyną zatruć bukszpanem są owoce.
Poznaj inne ogrodowe rośliny trujące
Bukszpan wieczniezielony – odmiany
Wyodrębniono wiele odmian bukszpanu wieczniezielonego.
Do ciekawszych gatunków należą:
-
Suffruticosa – rośnie do 100 cm wysokości. Odmiana gęsta, doskonała na niskie żywopłoty;
-
Handworthensis – rośnie szybko i ma duże liście. Młode liście wyróżnia niebieskawy kolor i lekko podwinięte krawędzie;
-
Angustifolia – ma lancetowate, gęsto wyrastające z łodygi liście;
-
Variegata – o kremowych obrzeżach liści i średnio silnym wzroście;
-
Bullata – bukszpan wielkolistny o liściach długości 3–4 cm.
Oferta OBI
Bukszpan wieczniezielony – właściwości zdrowotne
Bukszpan jest ceniony nie tylko ze względu na swoje walory estetyczne, ale także zdrowotne. Surowcem zielarskim są liście i kora bukszpanu, które w medycynie ludowej znane są jako składnik do przyrządzania wywarów i wyciągów obniżających ciśnienie tętnicze krwi, zapobiegających infekcjom dróg żółciowych i moczowych. Bukszpan wykazuje działanie uspokajające i może pomagać w kłopotach z łysieniem. Roślina ma też potencjał przeciwnowotworowy.
Mimo wielu właściwości zdrowotnych nie należy stosować wyrobów z bukszpanu bez konsultacji ze specjalistą. Roślina jest trująca, a zawarte w niej olejki eteryczne, garbniki oraz alkaloidy steroidowe mogą wywołać zatrucie lub problemy z oddychaniem.
Bukszpan wieczniezielony w ogrodzie
Krzew nadaje się do obsadzania rabatek, klombów i ścieżek ogrodowych, a ze względu na łatwość cięcia także do tworzenia żywych figur ogrodowych. Doskonałym sposobem na wykończenie ogrodu oraz zapewnienie właścicielom spokoju, ciszy i prywatności jest też żywopłot z bukszpanu wieczniezielonego, zielony labirynt czy romantyczny korytarz.
Bukszpan wieczniezielony należy odpowiednio sadzić, aby uzyskać najlepsze efekty wizualne zielonego ogrodzenia działki. Rozstawa na żywopłoty to odstęp 30 x 30 cm i umieszczanie sadzonek naprzemiennie w 1–3 rzędach. Na żywopłot o długości 1 m i wysokości 25–50 cm potrzeba około 15 roślin. Na niską, gęstą obwódkę wysokości 20–25 cm potrzeba 30 roślin. Do stworzenia ogrodowej dekoracji najlepiej kupić sadzonki bukszpanu wieczniezielonego sprzedawane z bryłą ziemi (w pojemnikach).
Ekspert ogrodnictwa radzi:
“Zastosuj ściółkowanie podłoża wokół krzewu drobno mieloną korą sosnową lub kompostem, aby zwiększyć odporność bukszpanu na choroby grzybowe. Ściółka nie tylko ograniczy odparowywanie wody i wzrost chwastów, ale także poprawi mikroklimat gleby, co sprzyja zdrowemu wzrostowi rośliny. Dodatkowo pomaga utrzymać stabilną wilgotność, co jest szczególnie ważne w upalne dni i zimą, kiedy bukszpan może być bardziej podatny na przesuszenie.
Bukszpan wieczniezielony – wskazówki dotyczące uprawy
Bukszpan wieczniezielony jest łatwy w uprawie i długowieczny. Preferuje stanowiska cieniste i półcieniste, ale rośnie także w pełnym słońcu. Nie ma dużych wymagań glebowych – najlepiej radzi sobie na podłożu żyznym, bogatym w wapń i przepuszczalnym, ale w środowisku naturalnym rośnie na glebie gliniastej i kamienistej, więc zaadaptuje się także do trudniejszych warunków.
Bukszpan wieczniezielony – podlewanie, zimowanie i nawożenie
Bukszpan jest odporny na suszę, ale w upalne letnie dni i zimą należy go obficie podlać, aby zapewnić odpowiedni zapas wody w podłożu i nie doprowadzić do zbyt długich okresów przesuszenia. Unikaj jednak nadmiernego nawadniania i moczenia całego krzewu. Podmokłe podłoże i utrzymujące się na liściach krople wody sprzyjają rozwojowi chorób grzybowych i osłabiają kondycję bukszpanu. Krzew nie jest mrozoodporny. Aby bezpiecznie przetrwał okres zimowy, posadź go w miejscu osłoniętym od wiatru i szczelnie okryj agrowłókniną.
Bukszpan nie powinien być intensywnie nawożony. Przenawożenie sprawia, że liście słabo się wykształcają, wydłuża się okres wegetacji krzewu i obniża ogólną jego odporność. Regularność zasilania nawozami zależy od częstotliwości przycinania. Przy dwukrotnym cięciu wykonuje się dwa nawożenia – pierwsze, wiosenne (od końca marca do początku maja), drugie, letnie – od kwietnia do lipca. Do zasilania użyj nawozu o niskiej zawartości fosforanów, preparatu do liściastych krzewów ozdobnych lub specjalnego produktu do żywopłotów.
Bukszpan wieczniezielony – cięcie i rozmnażanie
Rośliny te świetnie znoszą cięcie i formowanie. Odpowiednio przystrzyżone lepiej się zagęszczają, mają bardziej giętkie pędy i estetyczny kształt. W trakcie jednego sezonu możesz skrócić pędy dwukrotnie – raz na początku wiosny (marzec), a drugi raz latem (pod koniec czerwca). Łącznie w trakcie obydwu cięć, skróć odrosty o ok. ⅓ długości. Bukszpany uformujesz w dowolny sposób. Najpopularniejsze jest cięcie proste, do którego przydają się: ostry sekator i nożyce do żywopłotu.
Więcej informacji o tym, jak i kiedy przycinać krzewy i żywopłot, znajdziesz tutaj>>>
Bukszpan wieczniezielony łatwo rozmnożyć. Niezdrewniałe, zielone sadzonki o długości 10−15 cm pobierz ze szczytów młodych pędów, usuń z nich dolne liście i skróć wierzchołek. Następnie zanurz w ukorzeniaczu i włóż do doniczki z podłożem ogrodowym. Całość przykryj włókniną i regularnie zraszaj mgiełką wody. Kiedy sadzonki się ukorzenią i podrosną (ok. 3−4 miesiące), wysadź je do gruntu.
