Buk pospolity (Fagus sylvatica) – opis. Jak szybko rośnie buk pospolity?
Buk pospolity, znany też jako zwyczajny, słynie z majestatycznego pokoju i gęstego ulistnienia. Jest łatwy w uprawie, odporny na choroby i dobrze znosi przycinanie.
Poradnik w pigułce
Buk pospolity to wieloletnie drzewo liściaste. Dorasta do 30–40 m wysokości i ma duże, srebrzyście owłosione liście, które jesienią zmieniają barwy na rdzawe. Preferuje miejsca słoneczne lub półcieniste oraz żyzne, umiarkowanie wilgotne podłoże.
Fagus sylvatica – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: drzewa i krzewy liściaste
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Buk pospolity – charakterystyka
Buk zwyczajny, to drzewo należące do rodziny bukowatych. Pochodzi z kontynentu europejskiego. W Polsce jest gatunkiem rodzimym, pospolitym na zachodzie i południu. Osiąga 30–40 m wysokości i posiada szeroką, kopulastą koronę. Pień jest dobrze widoczny do połowy wysokości drzewa, wyżej rozdziela się na potężne konary. Buk ma cienka, gładką i popielatoszarą korę. Z wiekiem staje się ona nieco szorstka, nigdy nie pęka ani się nie łuszczy. Ulistnienie jest sezonowe, jajowate lub eliptyczne. Młode liście z obu stron pokrywają srebrzyste włoski. Starsze mają owłosiony główny nerw na spodniej stronie. Blaszki dorastają do 10 cm długości i 5 cm szerokości. Latem mają zieloną barwę, a jesienią przybierają rdzawe odcienie. Buk pospolity kwitnie pod koniec kwietnia i na początku maja. Kwiaty męskie zebrane są w pęczki zwisające na długich osadkach. Wyróżnia je krótki czerwonobrunatny okwiat w kształcie rurki. Kwiaty żeńskie otoczone są czteroklapową okrywą, która w miarę dojrzewania drewnieje, tworząc tzw. miseczkę. Owoce buka to ok. 2 cm orzeszki (nazywane bukwią lub buczyną) z miękko owłosioną, zdrewniałą torebką.
Jak szybko rośnie buk pospolity?
Buk pospolity rośnie dość wolno, a tempo wzrostu zależy od wieku i kondycji rośliny, warunków glebowych, pogody oraz odmiany. W dobrych warunkach młode buki przyrastają o 30–60 cm w ciągu roku. U starszych okazów (powyżej 50 lat) przyrost spada do około 10–20 cm.
Czy buk pospolity jest trujący?
Buk pospolity nie jest trujący. Młode liście są jadalne i mają orzechowy smak. Można je dodawać do sałatek lub kanapek. Lekko toksyczne są surowe orzeszki buka zawierające faginę powodującą bóle brzucha, nudności lub zawroty głowy. Bukiew jest bezpieczna do jedzenia dopiero po uprażeniu.
Oferta OBI:
Buk pospolity – odmiany
Wyodrębniono wiele odmian ozdobnych Fagus sylvatica zróżnicowanych pod względem pokroju oraz kształtu i koloru liści.
Atrakcyjne odmiany buka zwyczajnego:
-
Rohanii – wolno rosnąca odmiana o pofalowanych i mocno powcinanych liściach w kolorze miedzianopurpurowym;
-
Dawyck Purple – buk czerwony o stożkowej lub kolumnowej koronie (szerokość 3 m);
-
buk Tricolor – ozdobna odmiana o efektownym zabarwieniu liści – młode blaszki na wiosnę są purpurowe, błyszczące, z różowym obrzeżeniem, później zielenieją;
-
Black Swan – silnie rosnące drzewo o wąskim zwisającym pokroju. Dorasta do 7 m wysokości i ma ciemnopurpurowe ulistnienie.
-
Atropunicea – buk purpurowy. Formuje duże drzewo o zaokrąglonej koronie. Osiąga 20 m wysokości. Ma ciemnoczerwone, błyszczące liście, które jesienią przebarwiają się na pomarańczowożółto;
-
Dawyck – zielony buk o wąskiej kolumnowej lub stożkowej koronie. Dorasta do 15 m wysokości i ok. 3 m szerokości;
-
Purpurea Pendula – buk czerwony płaczący. Małe drzewo o zwisającej, parasolowatej koronie. Posiada ciemnoczerwone ulistnienie, jesienią przebarwiające się na kolor czerwonobrązowy;
-
buk kolumnowy Dawyck Gold – dorasta do 15 m. Młode liście są intensywnie złocistożółte, później stopniowo zielenieją;
-
buk pospolity Purple Fountain – czerwonolistne drzewo o gałęziach zwisających do ziemi i charakterystycznie przewieszającym się wierzchołku. Dwudziestoletnie egzemplarze mają ok. 4–5 m wysokości i 1,5–2 m szerokości.
Buk pospolity w ogrodzie
Buk pospolity doskonale prezentuje się jako soliter, zwłaszcza posadzony w centralnej części trawnika lub na dużej, pustej przestrzeni. Jego swobodny pokrój czyni go idealnym wyborem do ogrodów w stylu naturalistycznym albo wiejskim. Może być również wykorzystywany do tworzenia wysokich, gęstych żywopłotów, które dobrze znoszą formowanie. Dzięki różnorodności odmian o barwnych liściach i zróżnicowanym pokroju nadaje się także do tworzenia wielogatunkowych kompozycji dekoracyjnych. Buk szczepiony na pniu polecany jest do małych ogrodów oraz obsadzania alejek i ścieżek.
Kliknij i sprawdź, co na żywopłot sprawdzi się najlepiej >>>
Buk pospolity – wskazówki dotyczące uprawy
Buk ma duże wymagania stanowiskowe. Uprawa najlepiej udaje się w miejscach słonecznych lub półcienistych. W takich warunkach Fagus sylvatica intensywnie wybarwia swoje liście. Podłoże powinno być żyzne, przepuszczalne i lekko kwaśne. Starsze drzewa dobrze radzą sobie z suszą, ale młode sadzonki trzeba regularnie podlewać, zwłaszcza w pierwszym roku po posadzeniu. Buk zwyczajny nie potrzebuje intensywnego dokarmiania. Raz w roku, na wiosnę, zastosuj nawóz organiczny lub kompost, który dostarczy niezbędnych składników odżywczych. Drzewo rzadko choruje, ale bywa atakowane przez grzyby i mszyce. Jest też wrażliwe na późne majowe przymrozki niszczące kwiaty i młode liście. Roślina toleruje przycinanie. Zabieg najlepiej wykonywać w fazie intensywnego wzrostu – wczesną wiosną lub latem.
Czytaj także: Jak wybrać miejsce dla drzewa w ogrodzie? | OBI
Czego nie lubi buk zwyczajny?
Sadzonki buka pospolitego nie lubią długotrwałej suszy ani nadmiernej wilgoci w glebie i powietrzu. Nie tolerują też gleb zalewowych, ciężkich, podmokłych czy bardzo ubogich, które ograniczają rozwój korzeni.
