Budleja (Buddleja L.) – charakterystyka. Czy budleja jest trudna w uprawie?
Budleja to rodzaj rośliny obejmujący krzewy i niewielkie drzewa. Wybierana jako ozdoba do ogrodów ze względu na okazałe kwiatostany i upojny zapach, jakie roztaczają. W tym artykule scharakteryzujemy Buddleja L., omówimy najciekawsze gatunki i odmiany, a także podpowiemy, kiedy sadzić i jak przycinać budleję.
Buddleja L. – najważniejsze informacje
Przeznaczenie: rabaty, żywopłot, soliter
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Budleja – charakterystyka
Buddleja L. to rodzaj rośliny z rodziny trędownikowatych. Obejmuje 140 gatunków. Naturalnie występuje głównie w strefie klimatu tropikalnego i subtropikalnego Ameryki Południowej oraz Środkowej. Niektóre gatunki można spotkać w Azji. Budleja rośnie na terenach skalistych, a także na porębach i obrzeżach lasów.
Warto wiedzieć! Budleja należy do roślin miododajnych. Nazywana jest też krzewem motylim, ponieważ jej kwiatostany wabią motyle wielu gatunków.
W Polsce budleja występuje jako łatwy w uprawie krzew ogrodowy lub doniczkowy. Nadaje się szczególnie do kwitnących ogrodów ze względu na okazałe, wiechowate kwiatostany w kolorze zależnym od gatunku – białym, różowym, niebieskim, fioletowym lub purpurowym. Za każdym razem, gdy budleja zakwita, po ogrodzie roztacza się słodki zapach, który można przenieść do domu. Cięte kwiaty budlei są idealne do wazonu. Termin i czas trwania kwitnienia zależą od gatunku.
Ciekawostka! Kwiatostany jednego z popularnych gatunków Buddleja L. – budlei Dawida – przypominają lilaka pospolitego, różni je charakterystyczne pomarańczowe oczko w środku kwiatka Buddleja davidii.
Gatunki i odmiany budlei
Buddleja L. liczy sobie wiele gatunków, ale do najpopularniejszych należy Buddleja davidii, czyli budleja Dawida. Roślina wybierana jest zarówno do zdobienia ogrodów, jak i balkonów czy tarasów. Występuje wiele jej odmian, które różnią się kolorem kwiatów. Buddleja davidii w swojej podstawowej wersji rośnie do 5 m, odmiany już tylko 2 m.
Ciekawostka! Inna nazwa budlei Dawida to omżyn.
Drobne kwiaty budlei Dawida zebrane są w 30–70cm kwiatostany. Krzew zakwita na przełomie czerwca i lipca.
Odmiany Buddleja davidii
-
‘Royal Red’ – czerwonopurpurowe kwiatostany osiągające nawet 50 cm długości,
-
‘White Profusion’ – kwiaty białe z żółtym środkiem,
-
‘Ile de France’ – odmiana o fioletowych kwiatach,
-
‘Blue Chip’ – odmiana niska o jasnofioletowych kwiatach,
-
‘Black Knight’ – odmiana o fioletowych kwiatostanach,
-
‘Empire Blue’ – fioletowoniebieskie kwiaty z pomarańczowymi środkami,
-
‘Flower Power’ – wielobarwna,
-
‘Harlequin’ – czerwonawopurpurowe kwiatostany, liście kremowobiałe,
-
‘Nanho Blue’ – odmiana o bladoniebieskich kwiatostanach,
-
‘Nanho Purple’ – czerwonofioletowe kwiaty.
-
‘Buzz Violet’ – odmiana miniaturowa budlei – osiąga do 50 cm wysokości, nadaje się do uprawy w donicy, ma ciemnofioletowe kwiaty.
Budleja – przykładowe gatunki
-
Budleja skrętolistna (Buddleja alternifolia) – pochodzi z północno-zachodnich Chin. Jest niższa od budlei Dawida. Docelowo osiąga 1,5 m wysokości i podobną szerokość. Liście ma wąskie, ułożone skrętolegle. Kwitnie w czerwcu. Kwiaty w zależności od odmiany mogą mieć kolor lilaróżowy lub szafirowy.
-
Budleja główkowata (Buddleja globosa) – wywodzi się z Argentyny i Chile. Dorasta do 3–5 m. Wypuszcza długie na ok. 25 cm pędy kwiatostanowe. Wytwarza złoto-pomarańczowe kwiaty, które wyróżniają się na tle innych budlei tym, że zebrane są w kuliste kwiatostany. Kwiaty pachną miodem.
-
Budleja Weyera (Buddleja weyeriana) – wyróżniają ją kuliste kwiatostany o barwie złotożółtej z pomarańczowym oczkiem wewnątrz. Krzew dorasta do 1,5 m. Kwitnie od sierpnia do późnej jesieni.
Wybierając budleję do ogrodu, zwróć uwagę na czas kwitnięcia. Jeśli masz więcej miejsca do obsadzenia krzewami, możesz wybrać różne gatunki, aby cieszyć się upojnym zapachem i dekoracyjnymi walorami kwitnących krzewów od wczesnego lata po późną jesień.
Ekspert ogrodnictwa radzi:
“Sadząc budleję, pamiętaj o usuwaniu przekwitłych kwiatostanów w sezonie – nie tylko poprawia to estetykę krzewu, ale także stymuluje roślinę do produkcji nowych kwiatów, przedłużając czas kwitnienia. Warto też unikać sadzenia budlei w miejscach zbyt wietrznych, aby zapobiec łamaniu się jej delikatnych pędów.
Budleja – uprawa i pielęgnacja
Wymienione odmiany i gatunki budlei mają podobne wymagania uprawne. Lubią stanowiska słoneczne oraz próchniczą, dobrze przepuszczalną glebę. Preferują umiarkowanie wilgotne podłoże, ale dobrze znoszą krótkotrwałe susze. Zasilanie budlei nawozem mineralnym wiosną i latem wspomaga kwitnienie.
Budleja nie lubi przede wszystkim chłodu, cienia oraz ciężkiej, podmokłej gleby. Jeśli nie masz nasłonecznionego miejsca w ogrodzie, nie warto decydować się akurat na ten rodzaj krzewu, ponieważ będzie kwitł marnie lub wcale.
Budleję należy osłonić na zimę przy użyciu grubej warstwy ściółki z liści, igieł, drobnych kawałków kory sosnowej czy trocin. Kopczyk należy przysypać ziemią i przykryć słomą lub agrowłókniną.
Krzew jest dość odporny na choroby. Jedynie wiosną mogą pojawić się na nim mszyce, a latem przędziorki. Małych grup mszyc pozbędziesz się, podlewając krzew przy użyciu silniejszego strumienia wody z węża ogrodowego. Przędziorki natomiast nie tolerują wody z dodatkiem mydła oraz wyciągu z pokrzywy, czosnku i cebuli.
Kiedy i jak sadzić budleję?
Krzew wysadzać należy do gruntu wiosną lub jesienią do spulchnionego podłoża. W zależności od odmiany i docelowej rozpiętości pędów budleję sadź w odstępach 80–150 cm w dołku nieco większym niż bryła korzeniowa. Roślina szybko się ukorzenia, bo już po 2 tygodniach i szybko urośnie.
Jak przycinać budleję?
Przycinanie budlei to jeden z ważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych, ponieważ pobudza pędy do wzrostu. Nawet po intensywnym cięciu roślina szybko osiąga swoją docelową wysokość.
Cięcie zasadnicze przeprowadzaj tylko wczesną wiosną, na przełomie marca i kwietnia. Pędy możesz skrócić do metra, a nawet 20–50 cm ponad ziemią (w zależności od gatunku i odmiany). Budleja Dawida wymaga radykalniejszego cięcia, skrętolistna jedynie pozbycia się przymarzniętych gałązek.
Przycinanie budlei Dawida możesz przeprowadzić również w okresie wegetatywnym. Krzew kwitnie na pędach jednorocznych, które można usunąć po przekwitnięciu kwiatów.
Sprawdź poradnik: Jak przycinać rośliny w ogrodzie?
Budleja – przeznaczenie i zastosowanie
Budleja jest krzewem ozdobnym, który można sadzić w każdym miejscu w ogrodzie, o ile jest ono słoneczne. Za pomocą roślin można stworzyć żywopłot czy też posadzić w okolicy tarasu, altany lub innego miejsca wypoczynku. Zapach budlei działa kojąco na układ nerwowy i pozwala się wyciszyć.
Pędy z kwiatostanami budlei mogą stać się ozdobą domu. Cięte i ułożone w wazonie będą cieszyć oko i naturalnie odświeżać powietrze.
Chociaż budleję częściej spotkamy sadzoną do gruntu, to mniejsze odmiany z powodzeniem można uprawiać w donicach ogrodowych. Krzew jest idealny do zdobienia tarasów czy balkonów, ale może być również ustawiany przed domem lub wzdłuż ścieżki. Trzeba tylko pamiętać, żeby zadbać o zapewnienie ochrony przed mrozem. W tym celu jeszcze przed posadzeniem rośliny należy wyłożyć warstwę ochronną na dno donicy.
Czytaj także: Zasady dobierania donic do roślin domowych i ogrodowych
Budleja dobrze wygląda w otoczeniu hortensji, wysokiego rozchodnika karpackiego czy astrów. Jeśli chcesz dzięki krzewowi zyskać możliwość obserwacji motyli, posadź w jej pobliżu inne gatunki, które je przyciągają. Dobrym pomysłem na aranżację budlei w ogrodzie jest wybór kilku gatunków, które różnią się czasem kwitnienia.
Omżyn nie tylko pięknie pachnie i wygląda, ale jest też wykorzystywany jako surowiec w tradycyjnej medycynie. Wspomaga leczenie chorób wątroby i układu oddechowego. Zgodnie z przekazem roślina ma właściwości uspokajające, przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i przeciwbólowe.
