Wrzos zwyczajny, wrzos pospolity (Calluna vulgaris) – opis. Czy wrzosy są wieloletnie?
Wrzosy to jedne z najpiękniejszych roślin jesieni – trwałe, odporne i niezwykle dekoracyjne. Pasują do ogrodów, skalniaków, a także świetnie sprawdzają się w doniczkach na balkonie. Zobacz, jak je sadzić, pielęgnować i łączyć z innymi roślinami.
Calluna vulgaris – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: drzewa i krzewy iglaste
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Poradnik w pigułce
Wrzos pospolity to zimozielona krzewinka o drobnych, igiełkowatych liściach i barwnych, dzwonkowatych kwiatach. Jest chętnie sadzony na rabatach, skalniakach, skarpach, w donicach na balkonach, a także na cmentarzach jako trwała dekoracja. Najlepiej rośnie w miejscach słonecznych, w lekkiej, kwaśnej i przepuszczalnej glebie, a jego płytki system korzeniowy wymaga regularnego podlewania. Aby zachował ładny pokrój i obficie kwitł, warto go co roku przycinać i ściółkować korą sosnową.
Wrzos zwyczajny – charakterystyka
Wrzos to zimozielona krzewinka należąca do rodziny wrzosowatych. Występuje w lasach i na polanach w Europie, Azji i Afryce. Osiąga 30–40 cm i ma cienkie, wzniesione pędy. Roślina tworzy drobne, łuskowate liście. W zależności od odmiany blaszka jest zielona, szara, żółta lub pomarańczowa. Calluna vulgaris kwitnie od lipca do października, a niektóre odmiany aż do wystąpienia mrozów. Dzwonkowate kwiaty są drobne, ale obfite i miododajne. Występują w kolorach: fioletowym, różowoliliowym, białym lub różowym. Po przekwitnięciu zmieniają się w torebki nasienne ukryte wśród trwałych listków okwiatu.
Czy wrzos jest wieloletni?
Wrzos pospolity jest rośliną wieloletnią, odporną na mróz. W polskich warunkach klimatycznych potrafi przetrwać zimę, ale pozostawiony bez opieki – w donicy albo w gruncie bez osłon – często marnieje, szczególnie podczas mroźnych okresów. Główną przyczyną zamierania roślin nie jest niska temperatura, lecz brak wody. Wrzosy mają płytki system korzeniowy i zimą łatwo wysychają.
Wrzos – odmiany
Wyhodowano liczne odmiany Calluna vulgaris. Poszczególne z nich różnią się formą wzrostu, barwą kwiatów i liści oraz terminami kwitnienia.
Ciekawe odmiany wrzosów:
wrzos pączkowy – jego kwiaty cały czas pozostają w pąkach i nie rozwijają się;
Alba Praecox – wrzos biały – ma średnią siłę wzrostu. Osiąga wysokość 30–35 cm i jest jedną z najwcześniej kwitnących odmian. Ma jasnozielone liście, wzniesione pędy i białe, liczne kwiaty;
Allegro – kwitnie na purpurowoczerwono od września do listopada;
Boskoop – kwitnie na fioletowo i ma pomarańczowożółte ulistnienie zmieniające odcień w zależności od pory roku;
Golden Angie – osiąga do 30 cm wysokości i podobną szerokość. Tworzy intensywnie czerwone, trwałe pąki kwiatowe oraz zielone liście. Roślina jest całkowicie mrozoodporna, niepodatna na wiele chorób i dobrze znosi trudne warunki atmosferyczne;
Orange Queen – kwitnie od sierpnia do września, ma żółte liście przebarwiające się jesienią na pomarańczowo oraz fioletoworóżowe kwiaty;
Skyline Stockholm – wrzos zielony. Dorasta do 50 cm wysokości i nie kwitnie. Główną dekorację stanowią drobne, łuskowate, ciemnozielone liście z limonkowymi przebarwieniami. Jesienią i zimą wierzchołki przybierają różowofioletowe odcienie;
Silver Knight – odmiana o szarych, omszonych liściach i fioletowych kwiatach pojawiających się od sierpnia do września;
Skyline Zilly – nie kwitnie, posiada ozdobne, pękate i duże łuski o barwie przechodzącej od srebra do zieleni.
Wrzosy w ogrodzie
Wrzosy w gruncie wykorzystywane się jako rośliny okrywowe, tworzące barwne dywany na wrzosowiskach, skarpach czy rabatach. Efektownie prezentują się także w ogrodach przydomowych, na murkach i skalniakach, którym dodają naturalnego uroku. Najlepiej sadzić je w nieregularnych grupach, po kilka–kilkanaście sadzonek. W ich towarzystwie poleca się umieszczać kontrastująco ubarwione i zróżnicowane pokrojem oraz wysokością rośliny.
Kliknij i sprawdź, jak założyć wrzosowisko w ogrodzie i co na nim posadzić >>>
Calluna vulgaris doskonale nadaje się do uprawy w pojemnikach – wrzos w doniczce to sezonowa ozdoba tarasu, balkonu bądź wejścia do domu. Ze względu na trwałe, długo utrzymujące się kwiaty, rośliny chętnie sadzone są również na cmentarzach i używane do wyrobu wieńców czy suchych bukietów jesiennych.
Z czym łączyć wrzosy w doniczce?
-
hebe,
-
trawy ozdobne (np. kostrzewa, turzyca, proso rózgowate),
-
marcinki,
-
dodatki naturalne: szyszki, żołędzie, gałązki z owocami dzikiej róży albo jarzębiny,
-
dynie ozdobne w różnych kształtach i kolorach.
Czytaj także: Jesienne dekoracje do domu. Jakie ozdoby dobrać na jesienny wystrój wnętrza? - OBI
Wrzos pospolity – wskazówki dotyczące uprawy
Uprawa wrzosów nie jest wymagająca. Krzewiny preferują kwaśne (pH od 3,5 do 5,5), mało żyzne i przepuszczalne podłoże. Dobrym wyborem jest mieszanka ziemi ogrodowej i kory iglastej lub nieodkwaszonego torfu. W celu zaszczepienia wspomagających wzrost grzybów mikoryzowych warto dodać porcję ziemi wrzosowej czy też ściółki z lasu iglastego. Stanowisko powinno być osłonięte od wiatru i dobrze nasłonecznione. Wrzosy rozmnaża się przez sadzonki pędowe albo podział roślin.
Jak sadzić wrzosy?
Wrzosy najczęściej sadzi się jesienią (wrzesień–październik), rzadziej wiosną (kwiecień–maj). W miejscu uprawy usuń chwasty i darń. Wykop dołek o głębokości i szerokości ok. 20–30 cm i na jego dnie ułóż warstwę żwiru lub keramzytu. W otworze umieścić sadzonkę i zasyp ją gotową ziemią do wrzosów bądź mieszanką torfu, piasku i podłoża ogrodowego w proporcji (1:1:1). Po posadzeniu obficie podlej miękką wodą i obsyp rośliny korą sosnową, trocinami albo igliwiem.
Jak podlewać wrzosy?
Wrzosy w gruncie podlewa się rzadko, ale obficie, deszczówką lub odstaną wodą kranową – zawiera niewielką ilość wapnia i nie zmienia odczynu podłoża. Aby ograniczyć parowanie wilgoci z gleby zaleca się ściółkować podłoże wokół sadzonki. Częstszego i mniej obfitego nawadniania potrzebują wrzosy w donicach – ich gleba powinna być lekko wilgotna, ale nie mokra. Rośliny doniczkowe podlewaj, gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie do głębokości ok. 2 cm.
Nawożenie wrzosów
Wrzosy dobrze reagują na zasilanie, ale są wrażliwe na przenawożenie. Wiosną (przełom kwietnia i maja) oraz latem (czerwiec–lipiec) podaj porcję mieszanki dla roślin kwaśnolubnych (są to np. azalie, różaneczniki, borówki) w płynnej formie bądź jako granulat. Zrezygnuj z używania preparatów uniwersalnych, ponieważ nawóz do wrzosów nie powinien zawierać wapnia.
Kiedy przycinać wrzosy?
Przycinanie wrzosów odmładza oraz zagęszcza kępę. Zabieg sprawia też, że roślina lepiej i sprawniej się regeneruje, a także bujniej kwitnie. Uschnięte i sczerniałe części po zimie wycina się na początku kwietnia. Pędy należy skrócić o ok. ⅓ długości ostrymi nożyczkami, sekatorem lub nożycami do trawy.
Szkodniki i choroby wrzosów
Calluna vulgaris bywa atakowany przez fytoftorozę, rizoktoniozę, mączniaka prawdziwego, antraknozę, szarą pleśń oraz opieńkę miodową. Regularna obserwacja, właściwa pielęgnacja i stosowanie odpowiednich środków ochrony roślin pomagają utrzymać wrzosy w dobrej kondycji.
Czy wrzos przetrwa zimę?
Choć wrzosy są odporne na mróz, ich płytki system korzeniowy wymaga zabezpieczenia. Krzewiny hodowane w gruncie zaleca się ściółkować oraz okrywać gałązkami drzew iglastych lub włókniną. Sadzonki wrzosów uprawiane w pojemnikach trzeba przenieść do osłoniętego miejsca, np. garażu albo na zadaszony balkon. Opcjonalnie można owinąć doniczki matami ze słomy bądź juty i ustawić je na podkładkach izolujących od zimna.
Poznaj zasady dobierania donic do roślin domowych i ogrodowych
Oferta OBI:
Czego nie lubią wrzosy?
Wrzosy nie lubią ciężkich, gliniastych i zasadowych gleb. Źle znoszą zastoje wody – już po kilkunastogodzinnym zalaniu korzeni może dojść do zamarcia całej rośliny. Krzewiny nie tolerują też przenawożenia, zwłaszcza środkami uniwersalnymi bogatymi w azot. Ponadto należy unikać uprawiania ich w miejscach zacienionych oraz narażonych na silny wiatr.
