Turzyca (Carex L.) – charakterystyka. Jakie stanowisko lubi turzyca?
Turzyca to efektowna trawolistna bylina. Dzięki ogromnej różnorodności gatunków i odmian doskonale sprawdza się zarówno w cienistych zakątkach ogrodu, jak i na słonecznych stanowiskach. Ta roślina ozdobna jest łatwa w uprawie i zaskakująco uniwersalna.
Carex – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: rośliny letnie, byliny
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Turzyca – charakterystyka
Turzyca to roślina z rodziny ciborowatych (turzycowatych). Występuje głównie w strefie klimatów umiarkowanych na obu półkulach. Rodzaj obejmuje długowieczne byliny, które osiągają ok. 70–150 cm (formy średniowysokie) albo 20–70 cm (formy niskie). Liście turzyc są trójkątne w przekroju i równowąskie. Wierzchnia część blaszki liściowej często ma wyraźną linię grzbietową i występuje w różnych kolorach, a niektóre odmiany zmieniają barwy jesienią. Ze względu na wygląd swojego ulistnienia gatunek często niewłaściwie klasyfikowany jest jako trawa ozdobna. Kwiatostany turzycy potrafią się różnić – mogą mieć postać szczytowych główek, gron lub wiech.
Czy turzyca jest wieloletnia?
Turzyca jest wieloletnia. Odpowiednio pielęgnowana pozostanie w ogrodzie przez wiele lat i będzie się efektownie rozrastać. Oprócz tego wiele odmian ma zimozielone liście, które zapewniają ciągłość dekoracji przez cały rok.
Oferta OBI:
Porada eksperta OBI:
“Jeśli chcesz, by turzyca w cienistych miejscach zachowała gęsty, zdrowy pokrój, podsypuj ją raz w roku cienką warstwą kompostu liściowego – imituje on naturalne runo leśne, zatrzymuje wilgoć i jednocześnie poprawia strukturę gleby, co jest kluczowe zwłaszcza dla odmian rosnących pod drzewami.
Turzyca - odmiany
Carex obejmuje ok. 2000 gatunków, a blisko 100 z nich występuje w Polsce. Poszczególne formy różnią się głównie cechami morfologicznymi, wymaganiami siedliskowymi oraz preferencjami co do warunków uprawy. Różnice te wynikają z przystosowania poszczególnych gatunków i odmian do różnych środowisk i ich funkcji w ekosystemach.
Ciekawe gatunki i odmiany turzyc:
- turzyca japońska – formuje szerokie, zwarte kępy, które dorastają do 40 cm wysokości. Liście często są ozdobione jasnymi brzegami lub paskami. Kwitnie od kwietnia do czerwca. Kwiaty są żółte, osadzone w ciemnozielonych kłosach. Polecaną odmianą jest Irish Green znana jako turzyca zielona;
- turzyca oszimska Evergold – bylina o dwubarwnych, wąskich liściach w złotym kolorze z ciemnozielonym paskiem. Tworzy luźne czupryny długich, łukowo wygiętych liści o wyraźnej, jaskrawej barwie. Każdy liść obrzeżony jest szeroką, zieloną linią. Roślina dorasta do ok. 30 cm wysokości i szerokości. W czerwcu pojawiają się brunatne kłosy kwiatostanów;
- turzyca palmowa – gęste kępy mają do 80 cm wysokości. Posiada beżowe kwiatostany, które pojawiają się w lipcu. Popularną odmianą jest Little Midge;
- turzyca Morrowa Ice Dance – zimozielona bylina o atrakcyjnym pokroju. Jej gęste kępy osiągają ok. 30–40 cm wysokości i 35 cm średnicy. Ma długie, wąskie liście w jasnozielonym kolorze, wyraźnie obrzeżone białym marginesem. Ich ostre zakończenia i łukowato przewieszający się pokrój nadają roślinie wizualnej lekkości. Kwiatami są brązowe kłosy z długimi, żółtymi pręcikami;
- turzyca ceglasta Prairie Fire – odmiana o kępiastym, zwartym pokroju. Dorasta do blisko 50 cm wysokości. Liście są delikatnie przewieszające się, o intensywnej, pomarańczoworudej barwie. Zachowują swój kolor przez całą zimę;
- Buchanana Red Rooster – znana jako turzyca czerwona. Odmiana o czekoladowobrązowym wybarwieniu liści, które jesienią nabierają czerwonawych odcieni. Tworzy gęste, zwarte kępy o wysokości do 60 cm;
- turzyca wiosenna – bylina o płaskich blaszkach liściowych, krótszych niż łodyga. Znaną odmianą jest np. The Beatles – cechująca się długimi, połyskującymi liśćmi;
- turzyca biała Amazon Mist – tworzy gęste kępy, rośnie do ok. 30 cm wysokości, posiadając zazwyczaj 50 cm średnicy. Liście tej odmiany są cienkie, z białym paskiem pośrodku i skręconymi końcówkami;
- turzyca sztywna Aurea – zimozielona kępiasta bylina ze złocistymi liśćmi. Tworzy szerokie kępy i osiąga do ok. 80 cm;
- turzyca Petriego Milk Chocolate – odmiana o smukłych, brązowawych liściach, które tworzą łagodnie wyginające się, zwieszone kopce;
- turzyca Vanilla Ice – znana też jako turzyca biało-zielona. Ma wąskie i wygięte na zewnątrz liście zebrane w gęste kępy o wysokości blisko 40 cm. Ich charakterystyczne ubarwienie kontrastuje białym brzegiem z intensywną zielenią wnętrza;
- turzyca włosowa Frosted Curls – posiada kępy o wysokości ok. 30 cm i nieco większej szerokości. Liście są wąskie, nitkowate oraz jasnozielone, z białym nerwem głównym;
- turzyca żółta – ma trawiaste, wiotkie, żółtozielone liście o szerokości 3–7 mm;
- turzyca Brunnea Variegata – charakteryzują ją wąskie, łukowato wygięte, kremowożółtawe liście z zielonymi marginesami;
- turzyca prosowa – bylina gęstokępkowa o wysokości 40–100 cm. Z brzegu kępek wyrastają krótkie rozłogi. Ulistnienie jest szarozielone, sztywne, o blaszce szerokości 3–5 mm. Kwiaty zebrane są w dużą jajowatolancetowatą wiechę. Składa się ona się z licznych, obupłciowych kłosów, które mają kasztanowaty kolor;
- turzyca biczykowata Bronzita – wytwarza gęste, trawiaste kępy w brązowomiedzianym kolorze. Osiąga wysokość do 30 cm. Jest to roślina zimozielona, ale niecałkowicie odporna na mróz.
Turzyca w ogrodzie
Turzyca to ozdobna roślina ogrodowa. Jej największym atutem jest ogromna różnorodność gatunków i odmian – od zimozielonych i kępiastych po niskie okrywowe i bardziej egzotyczne, o pasiastych lub złocistych liściach. Tak szerokie rozróżnienie pozwala dopasować poszczególne formy do niemal każdego miejsca. Roślina ta doskonale sprawdza się jako tło dla bylin, uzupełnienie traw ozdobnych czy ogrodów skalnych w słonecznych częściach ogrodu. Odmiany przeznaczone do cienia uzupełnią nasadzenia pod koronami drzew oraz w pobliżu zbiorników wodnych. Ze względu na możliwość prowadzenia uprawy w pojemnikach wysoka turzyca w donicy urokliwie zaprezentuje się jako soliter na nowoczesnym tarasie.
Czytaj także: Jak wybrać donice ogrodowe, na balkon i taras? Poradnik OBI
Czy turzyca lubi słońce?
Turzyce to zróżnicowana grupa roślin, a ich wymagania co do nasłonecznienia różnią się w zależności od gatunku. Dostępne są zarówno odmiany, które świetnie czują się w pełnym słońcu, jak i takie, które preferują cień lub półcień.
Turzyce na słońce:
- turzyca Buchanana,
- turzyca nowozelandzka,
- turzyca pomarańczowa.
Turzyce do cienia i półcienia:
- turzyca Morrowa Ice Dance,
- turzyca oszimska,
- turzyca palmowa,
- turzyca wyniosła Aurea.
Turzyca – wskazówki dotyczące uprawy
Uprawa turzycy nie jest trudna. Choć wymagania pielęgnacyjne różnią się między gatunkami, można wskazać pewne cechy wspólne dla całego rodzaju Carex. Byliny najlepiej rosną na żyznej, próchniczej, przepuszczalnej i umiarkowanie wilgotnej glebie. Podziemne rozłogi szybko się rozrastają, tworząc gęsty, zielony dywan. W pielęgnacji turzyc ważnym zabiegiem jest podlewanie w czasie suszy oraz w okresie ukorzeniania. Rośliny nie wymagają intensywnego nawożenia – wystarczy jedna dawka kompostu lub nawozu organicznego wiosną.
Dowiedz się, jak prawidłowo nawozić rośliny w ogrodzie >>>
Turzyca zimą
Zimowanie turzyc w ogrodzie zależy od gatunku i warunków klimatycznych. Większość odmian jest zimozielona i dobrze radzi sobie w polskim klimacie. Formy wrażliwe na spadki temperatur to m.in. turzyca japońska, Buchanana Bronze, włosista Amazon Mist, Bronze Form czy Bronze Perfection. W surowe zimy ich sadzonki warto dla bezpieczeństwa okryć suchymi liśćmi lub korą.
Kiedy przycinamy turzyce?
Turzyce przycina się wczesną wiosną, na przełomie marca i kwietnia, zanim rozpoczną nowy wzrost. Dokładny termin zależy od pogody – najważniejsze, aby nie było już silnych mrozów, a roślina nie zaczęła jeszcze intensywnie wypuszczać nowych liści. Ostrymi nożycami do trawy usuń suche i uszkodzone liście, skracając źdźbła ok. 5–15 cm nad ziemią. Nie wszystkie gatunki Carex wymagają radykalnego cięcia. W przypadku zimozielonych odmian (np. turzycy Morrowa czy oszimskiej) wystarczy wyczesywanie kęp z martwego listowia. Możesz do tego użyć sztywnych grabi, metalowego grzebienia lub rękawic z wypustkami.
