Piwonia (Paeonia L.) – charakterystyka. Czego nie lubią piwonie?
Piwonia to wieloletnia bylina, krzew lub półkrzew. Tworzy zwarte kępy i kwitnie od maja do czerwca. Ma błyszczące, ciemnozielone liście i okazałe różnokolorowe kwiaty. Występuje w wielu formach i odmianach, w tym drzewiastej, krzewiastej i bylinowej. Piwonia ma skromne wymagania uprawowe, jest trwała, odporna na mróz i nadaje się do uprawy w gruncie i doniczce.
Piwonie, znane też jako peonie, to jedne z najstarszych roślin ozdobnych. Tworzą okazałe kwiaty i dekoracyjne, ciemnozielone, błyszczące liście. Posadzone w ogrodzie już na początku lata zachwycają festiwalem kolorów, kształtów i zapachów.
Paeonia L. – najważniejsze informacje:
Przeznaczenie: rośliny letnie, byliny
Warunki oświetleniowe: słoneczne
Wilgotność podłoża: umiarkowanie wilgotne
Piwonia – charakterystyka
Piwonia należy do rodziny piwoniowatych i pochodzi z obszarów Europy i Azji. Większość odmian to byliny, ale niektóre gatunki tworzą niskie krzewy i półkrzewy (o wysokości ok. 2,5 m). Jest rośliną kłączową o przeważnie bulwiastych korzeniach. Ma proste łodygi – pojedyncze lub rozgałęziające się – i sezonowe liście umieszczone na wierzchołkach pędów. Liście piwonii są duże, ciemnozielone, błyszczące i mięsiste.
Paeonia L. tworzy pokaźne, złożone z wielu płatków kwiaty – osiągające ponad 15 cm średnicy, a u piwonii drzewiastej – nawet do 30 cm. Kwiaty są pojedyncze, półpełne, pełne, anemonowe lub japońskie, intensywnie pachnące i mają całą gamę kolorów: biały, różowy, purpurowy, czerwony lub żółty. U odmian mieszanych pąki kwiatowe mogą być dwubarwne. Owocem są pękające mieszki, zawierające liczne nasiona.
Piwonia – odmiany
Wyodrębniono liczne odmiany piwonii. Poszczególne gatunki różnią się okresem kwitnienia, wysokością i formą wzrostu. Najpopularniejsze odmiany to piwonie bylinowe. Kwitną od późnej wiosny do wczesnego lata i tworzą efektowne kępy. Zalicza się do nich np. piwonia chińska, lekarska, delikatna i Młokosiewicza. Inne znane grupy to piwonie drzewiaste i krzyżówki hybrydowe Itoh. Odmiany Paeonia L. dzielą się także ze względu na formę kwiatów.
Wyróżnia się formy o kwiatach:
- pełnych, np. Sarah Bernhardt, Dr Alexander Fleming;
- półpełnych, np. Jadwiga, Paula Fay;
- pojedynczych, np. Jack Frost;
- anemonowych, np. Bowl of Beauty, Barbara;
- japońskich, np. Ewelina, Ursyn Niemcewicz.
Piwonia – właściwości
Kilka gatunków piwonii, np. Paeonia qiui, wykorzystywanych jest jako rośliny lecznicze. Surowcem zielarskim są płatki, kłącza i nasiona. Zawarte w nich związki fenolowe – flawonoidy i taniny – działają antyoksydacyjne.
Piwonia w ogrodzie
Piwonie są doskonałym dodatkiem do ogrodu orientalnego, japońskiego, naturalnego i wiejskiego. To trwałe rośliny nadające się do uprawy w warunkach klimatu umiarkowanego – po przejściu mroźnego okresu spoczynku zawiązują obfite i zdrowe pąki kwiatowe. Właściwie pielęgnowane będą rosły na jednym stanowisku nawet przez kilkanaście lat. Posadzisz je jako solitery lub elementy nasadzeń grupowych na kwietnikach, rabatach i wzdłuż linii ogrodzenia, a kwiaty cięte wykorzystasz do bukietów i dekoracji wnętrz. Wybrane odmiany piwonii z powodzeniem uprawia się w donicach ustawionych na tarasie lub balkonie. Należą do nich np. piwonia chińska i lekarska.
Poznaj nasze wskazówki na to, jak zaaranżować ogród za pomocą roślin w donicach
Jakie miejsce dla piwonii?
Do bujnego rozwoju piwonia potrzebuje słonecznego stanowiska. Toleruje też strefę częściowo zacienioną, o ile przynajmniej przez połowę dnia będzie mieć dostęp do światła słonecznego. Piwonie preferują otwartą przestrzeń w ogrodzie – z dala od dużych drzew, z którymi musiałyby walczyć o wodę i składniki pokarmowe – i osłoniętą od zimnych wiatrów.
Piwonia – wskazówki dotyczące uprawy
Uprawa piwonii nie jest wymagająca – poradzi sobie na każdej glebie, ale najbardziej sprzyja jej podłoże gliniasto-piaszczyste, głęboko uprawione, dobrze zdrenowane, próchnicze i średnio zwięzłe. Optymalny odczyn pH to 6–7. Kłącza sadzi się w dołku i zasypuje 3–5 cm warstwą ziemi – wkopane głębiej słabiej rosną i mniej obficie kwitną.
Pielęgnacja piwonii
Bylina lubi wilgoć, ale nie znosi podmokłych terenów. Podlewaj ją regularnie niewielką ilością wody, dawkę zwiększ wyłącznie w okresach suszy i fazie zawiązywania pąków. W trakcie nawadniania unikaj moczenia liści i łodyg – sprzyja to rozwojowi szarej pleśni. Częstszego podlewania wymaga piwonia doniczkowa – szybciej traci wilgoć ze względu na mniejszą objętość podłoża. Uprawiając krzew w pojemniku, regularnie sprawdzaj poziom wilgoci i nawadniaj glebę, gdy wierzchnia warstwa będzie sucha.
Piwonie wymagają nawożenia. Wiosną stosuj granulowane mieszanki mineralne z dużą ilością fosforu i niewielkim dodatkiem azotu lub nawozy naturalne. Dobrym zabiegiem pielęgnacyjnym jest też ściółkowanie. Ogranicza rozwój chwastów i zapobiega szybkiemu parowaniu wody z gruntu. Aby peonia zdrowo rosła i była odporna na rozwój chorób, regularnie usuwaj zwiędłe kwiatostany oraz zaschnięte liście i łodygi. Jeśli po kilku latach kwitnienie piwonii osłabnie, jest to sygnał, że czas na zmianę lokalizacji uprawy. W razie intensywnego wzrostu ciężkie kwiaty warto podpierać, by były dobrze widoczne i nie doszło do połamania pędów.
Rozmnażanie piwonii
Piwonie rozmnaża się przez podział karp. Na przełomie sierpnia i września wykopuje się kłącza z ziemi i ostrym nożem dzieli je na mniejsze sadzonki – każda nowa część powinna mieć przynajmniej 3 różowe pąki. Do rozmnażania nie nadają się rośliny młodsze niż 5-letnie. Piwonie drzewiaste rozmnaża się przez odrosty.
Po jakim czasie kwitnie piwonia?
W pierwszym roku uprawy nie spodziewaj się kwiatów i wielu odrostów. W drugim roku bulwa staje się grubsza i tworzy więcej pędów, na których pojawiają się już pąki kwiatowe. Zaleca się je jednak ściąć, dzięki temu krzew będzie bujnie rósł i rozwijał okazałe kwiatostany w kolejnych latach. Pierwsze skromne kwitnienie następuje w trzecim roku, a pełny rozwój po 3 latach uprawy.
Tutaj piszemy więcej o tym, kiedy i jak przycinać rośliny ogrodowe >>>
Czego nie lubią piwonie?
W uprawie piwonii lepiej unikaj gleb mokrych i słabo zdrenowanych. Nadmiar wody powoduje gnicie korzeni i sprzyja rozwojowi chorób grzybowych. Niesprzyjającym czynnikiem jest też głębokie zakopywanie karp – spowalnia ono rozrost rośliny i sprawia, że kwitnie ona mniej okazale i z opóźnieniem. Piwonie źle znoszą częste przesadzanie. Po takim zabiegu nie kwitną nawet przez 3 lata, a w pełni okazałe stają się dopiero po ok. 4 latach od zmiany miejsca uprawy.
