Czujnik lakieru, miernik lakieru – jak z niego korzystać?

Czujnik (miernik) lakieru to urządzenie pomiarowe, które analizuje i raportuje odległość między niemetaliczną powłoką a metalem. Urządzenie wykorzystuje do tego celu metodę magnesu neodymowego, indukcji magnetycznej lub prądów wirowych.

Miernik lakieru pozwala stwierdzić, czy w przeszłości karoseria była poddawana poważniejszym naprawom, co wskazywałoby na stan powypadkowy. Aktualne metody maskowania wad pojazdów są niezwykle skuteczne. W większości sytuacji miernik pozwala potwierdzić podejrzenia gorszego stanu pojazdu niż jest podawany w ofercie i ewentualną negocjację ceny.

Czujnik lakieru pozwala stwierdzić także, czy warstwa lakieru nie jest zbyt cienka. Nieumiejętne polerowanie „ścina” powłokę, sprawiając, że nawet rysy mogą być przyczyną uszkodzenia ocynku i powodować korozję.

Posługiwanie się urządzeniem jest stosunkowo łatwe. Nie wymaga kompetencji lakiernika czy rzeczoznawcy. Umiejętności odczytania i interpretacji wyników pomiaru wystarczą.

Ważne! Miernik mierzy grubość lakieru jedynie na metalu. Nie da się za jego pomocą sprawdzić elementów z tworzywa sztucznego, np. progów czy zderzaka.

Miernik grubości lakieru to niewielkie urządzenie, które mieści się w dłoni. Zbudowany jest z obudowy, na której znajdziesz panel sterowania (zwykle rząd przycisków), wyświetlacz do prezentacji wyników oraz sondę. Elementem najistotniejszym dla działania miernika jest ten ostatni. Sonda może być zintegrowana lub podłączana do urządzenia za pomocą przewodu.

Zasada działania czujnika jest bardzo prosta. Sonda ma za zadanie zmierzyć odległość między punktem styku, a metalem. Do użytkownika należy jedynie prawidłowe wykonanie pomiarów i odczytanie wyników.

Ważne! Od jakości urządzenia, technologii oraz typu sondy zależy precyzja pomiaru, a więc margines błędu – weź to pod uwagę, zanim kupisz czujnik grubości lakieru.

Przed pomiarem karoseria powinna być czysta i sucha. Auta na sprzedaż są już zwykle odpowiednio wypielęgnowane, zanim zostaną zaprezentowane potencjalnemu kupcowi. Przeważnie nie trzeba się kłopotać przygotowywaniem ich do pomiarów. Jeśli jednak chcesz zrobić pomiar lakieru samochodu, który już masz, pamiętaj, aby go umyć z kurzu, błota i piasku.

Jedną z trudniejszych czynności, które musisz przeprowadzić przed skorzystaniem z miernika, jest kalibracja. Większość urządzeń ma do tego celu specjalny przycisk. Należy go przytrzymać, a następnie przyłożyć do płytki kalibracyjnej dołączonej do zestawu. Dokładny sposób kalibracji zależy od modelu czujnika lakieru, dlatego zapoznaj się z instrukcją obsługi, zanim przystąpisz do czynności.

Samo skorzystanie z miernika lakieru jest bardzo proste. Sondę wystarczy przyłożyć do elementu i dokonać pomiaru. Aby zinterpretować wyniki trzeba wiedzieć, że inną warstwą lakieru pokryte są fabrycznie samochody europejskie, a inną azjatyckie. Ważne jest też, aby dokonać pomiaru w kilku miejscach i ocenić, czy nie różnią się one znacznie grubością powłoki. Idealnie, jeśli we wszystkich miejscach jest taka sama. Nieznaczne różnice mogą wskazywać na naprawy drobnych otarć i rys. Większe niestety mogą świadczyć o stłuczce, której skutki zostały zamaskowane warstwą szpachli do samochodu i nowego lakieru. Jeśli sprzedawca nie poinformował o tym wcześniej, to pomiar stworzy warunki do negocjacji ceny.

Nie ma ścisłej normy, która mówi, ile lakieru powinno być na samochodzie. Z tego powodu przyjmuje się widełki od 80 do 150 mikrometrów, nie więcej niż 200. W dolnej granicy utrzymują się auta koreańskie i japońskie, w górnej europejskie.

Z powodu braku wytycznych mogą zdarzać się odstępstwa od normy. Może się tak stać, że auto fabrycznie może mieć grubszą warstwę lakieru. Dlatego tak ważne jest sprawdzenie kilku elementów – dachu, drzwi, maski czy błotników. Równa warstwa świadczy o tym, że lakier jest w dobrym stanie lub auto było przemalowane w całości u lakiernika. O tym ostatnim opowiemy w dalszej części tekstu.

Sprawdź też poradnik: Klucz dynamometryczny – co to jest, do czego służy i czy warto go mieć?

Mierniki różnią się między sobą metodą pomiaru oraz typem sondy. Zależą od nich precyzja pomiaru oraz komfort użytkowania.

Najprostsze modele wykorzystują magnes neodymowy, nie są one jednak polecane. Lepsze czujniki działają na podstawie indukcji magnetycznej lub generowaniu prądów wirowych. Pierwsza metoda sprawdza się do pomiarów powłoki tylko na stali lub aluminium, druga dodatkowo na mosiądzu lub cynku. Profesjonalne, droższe mierniki lakieru ultradźwiękowe wykrywają też warstwę ocynku, rozpoznają rodzaj materiału, a także podpowiadają, czy wyniki pomiarów są prawidłowe.

Na precyzję pomiaru wpływa nie tylko metoda, ale również rodzaj sondy. Do wyboru są mierniki lakieru z sondą płaską, dociskową lub kulkową. Pierwsze stwarzają największe ryzyko błędu, wystarczy przyłożyć je pod złym kątem, aby zafałszować wynik. Ze względu na kształt mierniki z płaską sondą mogą być stosowane wyłącznie na równej powierzchni. Sondy dociskowe są podobne do płaskich, ale dzięki sprężynie minimalizują ryzyko nieprawidłowego styku do podłoża.

Najbardziej precyzyjne są sondy kulkowe. Można nimi badać elementy wypukłe lub wklęsłe tj. słupki, wnęki drzwi czy przetłoczenia blach.

Niektóre nowoczesne modele mierników mogą łączyć się z aplikacją na smartfonie, co ma ułatwić kalibrację i pomiar – jego interpretację, umożliwić raportowanie, zapisywanie wyników.

Jeśli chcesz kupić dobry miernik grubości lakieru, zwróć uwagę na rodzaj sondy, rozdzielczość czujnika (dokładność, o wartości 1 µm uznawane są za najczulsze) oraz dodatkowe funkcje, tj. testowanie powłoki na aluminiowych elementach.

Pamiętaj, że koszt zakupu urządzenia nie jest najważniejszym wskaźnikiem jakości. Szukaj sklepów lub producentów, którzy przekazują rzetelne informację o oferowanym sprzęcie. Bądź sceptyczny, jeśli w opisie miernika możesz znaleźć jedynie informacje o udogodnieniach, a brak jest podstawowych informacji dotyczących rodzaju sondy, dokładności pomiaru czy rodzajów metali, które mogą być testowane.

Czujnik grubości lakieru jest przydatny, w wielu sytuacjach niezbędny do oceny technicznego stanu pojazdu. Nie jest niestety metodą niezawodną. Miernik lakieru można oszukać. Jak się to robi? To metoda dość droga i wymaga umiejętności i sprzętu wyspecjalizowanych lakierników. Stosowana jest raczej przy naprawie samochodów wyższej klasy, których kosztowna naprawa może się zwrócić.

Powłokę lakierniczą zdejmuje się za pomocą szlifierki lub środkami chemicznymi. Chemia pozwala zachować fabryczną warstwę antykorozyjną, jednak z powodu swojej ceny jest rzadko wykorzystywana. Częściej stosowana jest szlifierka, która odziera karoserię ze wszystkiego co jej dała fabryka. Po usunięciu lakieru przeprowadzane są naprawy blacharskie – nowoczesne metody nie wymagają późniejszego użycia szpachli. Następnie na auto nakładane są zabezpieczenie epoksydowe, powłoka akrylowa i lakier.

Niestety, aby samochód podczas testowania miernikiem wyglądał na nienaruszony, a więc żeby powłoka nie była zbyt gruba, lakiernicy nakładają cieńszą warstwę antykorozyjną. Jaki jest tego efekt? Samochód dobrze wychodzi w testach, ale po krótkim czasie od zakupu zaczyna pokazywać oznaki rdzy.

Czy wobec tego miernik lakieru jest nieprzydatny? W żadnym razie. Najważniejsze, co miernik pomoże sprawdzić to to, czy samochód miał przeszczepione elementy konstrukcyjne z innych pojazdów. Taka ingerencja powoduje poważny spadek bezpieczeństwa w razie kolizji. Spawów nawet perfekcyjnie zeszlifowanych nie da się ukryć.

Czytaj także: Kanał samochodowy w garażu – jak wykonać kanał w garażu?

Przy zakupie auta klasy premium warto wspomóc się oceną profesjonalisty. Tańsze samochody zwykle nie są poddawane poważnym naprawom lakierniczym, ponieważ to się nie opłaca.