Dalmierz laserowy – co to jest, jak działa i do czego służy?
Dalmierz to narzędzie służące do mierzenia odległości. Znalazło zastosowanie w wielu dziedzinach życia – od budownictwa, po turystykę i fotografię. Pozwala na szybkie i dokładne określenie dystansu między dwoma dowolnymi obiektami i jest intuicyjne w obsłudze. Na rynku dostępne są różne rodzaje dalmierzy, a najbardziej popularne są te laserowe, optyczne i ultradźwiękowe.
Dalmierz to jedno z najbardziej przydatnych narzędzi, jakie powinno się znaleźć w skrzynce każdego fachowca i majsterkowicza. Przyspiesza i upraszcza mierzenie różnego rodzaju odległości oraz skutecznie niweluje błędy popełniane w trakcie pomiaru. OBI podpowiada, jaki dalmierz wybrać – ultradźwiękowy, optyczny czy laserowy – jak działa i co się nim mierzy.
Dalmierz – co to takiego?
Dalmierz dokładnie określa dystans pomiędzy dwoma punktami bez potrzeby pokonywania go. Jest urządzeniem uniwersalnym, używanym m.in. w geodezji, budownictwie, pracach instalatorskich, myślistwie czy fotografice. Dalmierze – w zależności od modelu – mogą mieć różne funkcje dodatkowe.
Dodatkowe funkcje dalmierza:
• pomiar objętości, prędkości, kątów;
• przesyłanie danych pomiarowych za pomocą Bluetooth lub innych technologii bezprzewodowych;
• dodawanie i odejmowanie pomiarów;
• tryb ciągły umożliwiający śledzenie zmieniających się odległości lub innych parametrów.
Do czego służy dalmierz?
Dalmierze wykorzystywane są wszędzie tam, gdzie liczy się szybkie i precyzyjne dokonywanie pomiarów. To niezastąpiona pomoc na placu budowy – pozwala na wymierzenie odległości np. między ścianami czy podczas wytyczania fundamentów, a także w geodezji, turystyce i rolnictwie.
Dalmierz ma zastosowanie:
• przy organizacji wydarzeń sportowych – mierzy odległość boiska lub toru;
• w architekturze – do pomiaru odległości przy projektowaniu i budowie budynków – pomaga w określeniu wymiarów i ustaleniu odległości między elementami konstrukcyjnymi;
• w fotografice – w aparatach fotograficznych, np. analogowych, ustawia ostrość obiektywu na odpowiednią odległość od fotografowanego obiektu;
• w pracach instalacyjnych – do określania właściwej odległości i kątów montażu;
• w geodezji – do dokładnego pomiaru odległości w terenie, co jest istotne dla tworzenia map, wyznaczania granic i planowania infrastruktury;
• w myślistwie – do określenia odległości od zwierzyny czy obiektów obserwacji;
• w rolnictwie – do pomiaru odstępów między rzędami roślin czy powierzchni pól;
• w turystyce – do pomiaru terenu podczas pieszych wędrówek, wspinaczki górskiej czy innych form aktywności rekreacyjnych;
• w policji – np. do ustalania odległości między pojazdami podczas wypadków drogowych.
Budowa i zasada działania dalmierza
Dalmierze są proste w obsłudze i wszechstronne. Dzięki nim dokonasz pomiarów nawet w trudno dostępnych obszarach. Ogólna zasada działania polega na tym, że po wciśnięciu przycisku pomiaru urządzenie wysyła krótki impuls (świetlny lub ultradźwiękowy – w zależności od typu odległościomierza) w kierunku celu. Impuls uderza w wybrany punkt, odbija się od niego i wraca do dalmierza. Na podstawie czasu przelotu i szybkości światła urządzenie oblicza odległość do celu i wyświetla ją na wyświetlaczu.
Budowa dalmierza zależy od modelu. Na rynku dostępne są różne typy odległościomierzy, ale trzy najbardziej popularne to: laserowy, optyczny ultradźwiękowy.
Dalmierz laserowy
Dalmierz laserowy – najczęściej wykorzystywany – określa odległości pomiędzy obiektami za pomocą promienia lasera (skupionych, bezpiecznych dla zdrowia wiązek światła, zwykle podczerwonego).
Budowa dalmierza laserowego:
• detektor – odbiera światło odbite od celu;
• czujnik czasu – mierzy czas, jaki upływa od wysłania impulsu świetlnego do jego powrotu po odbiciu od celu;
• mikroprocesor – odczytuje dane z czujnika czasu i oblicza odległość na podstawie czasu podróży impulsu świetlnego oraz prędkości światła;
• wyświetlacz – pokazuje obliczoną odległość użytkownikowi;
• przyciski i interfejs użytkownika – służą do sterowania i konfiguracji dalmierza oraz wyboru trybu pomiaru i innych funkcji.
Dalmierz optyczny
Dalmierz optyczny pozwala na obserwację przedmiotu za pomocą dwóch prawie równoległych obiektywów.
Budowa dalmierza optycznego:
• okular – służy do obserwacji celu oraz wyświetlania wyników pomiaru;
• obiektyw – zbiera promienie świetlne od celu i skupia je na detektorze;
• detektor – odbiera promienie świetlne i przetwarza je, aby dokonać pomiaru odległości;
• system optyczny – składa się z układu soczewek i pryzmatów kierujących promienie świetlne z celu do detektora;
• elementy mechaniczne – wewnętrzne mechanizmy dalmierza kontrolujące stabilizację obrazu oraz precyzję pomiaru.
Dalmierz ultradźwiękowy
Dalmierz ultradźwiękowy wykorzystuje fale ultradźwiękowe do pomiaru odległości. Urządzenie stosowane jest w sytuacjach wymagających dokładnego odmierzenia odległości, np. w trudnych warunkach środowiskowych – wysokiej wilgotności czy zapylenia.
Budowa dalmierza ultradźwiękowego:
• generator ultradźwięków – emituje fale ultradźwiękowe o wysokiej częstotliwości, niesłyszalne dla ludzkiego ucha;
• czujnik ultradźwięków – odbiera fale ultradźwiękowe wysyłane przez generator, które są odbijane od celu;
• elektroniczna jednostka sterująca – oblicza odległość na podstawie czasu, jaki upłynął od wysłania impulsu do odbicia od celu i powrotu do czujnika;
• wyświetlacz – pokazuje pomiar odległości.
Rodzaje dalmierzy – jak wybrać najlepszy?
Wybór odległościomierza zależy od potrzeb użytkownika. Dalmierz ultradźwiękowy sprawdzi się do mierzenia mniejszych odległości, np. kilku metrów i podczas pracy w wymagających warunkach środowiskowych – nie jest podatny na zakłócenia atmosferyczne (deszcz czy mgła) i działa w niskich temperaturach. Na większych dystansach lepiej sprawdzi się dalmierz laserowy – ma dłuższy zakres pomiarowy i oferuje wysoką precyzję działania, choć do
wykonania obliczeń często potrzebuje płaskiej powierzchni. Jeżeli zależy Ci na dużej szczegółowości w pomiarze kątów lub bardzo dużych obszarów, dobrym rozwiązaniem będzie dalmierz optyczny.
Sprawdź także: Narzędzia przydatne w każdym warsztacie, domu i ogrodzie
Ile kosztuje dalmierz?
Ceny dalmierzy zależą od specyfikacji, dokładności, zasięgu oraz marki i zaczynają się od niespełna 200 zł, a kończą nawet na kilku tysiącach złotych. Tańsze urządzenia są wystarczające do sporadycznego użytku i dokonywania podstawowych wymiarów. Droższe modele odległościomierzy cechują się odpornością na działanie kurzu i wody (IP65) oraz na upadki z wysokości kilku metrów. Są wykonane z dobrej jakości materiałów, dzięki czemu dalmierz może służyć przez wiele lat. Dodatkowo są to urządzenia współpracujące np. z aplikacjami do szkicowania i eksportu plików i wyposażone w cyfrowy celownik przydatny podczas pomiarów na dużych odległościach, gdy nie widać plamki lasera.
Na co zwrócić uwagę, kupując dalmierz?
Przy zakupie dalmierza warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych parametrów pomocnych w wyborze odpowiedniego modelu do swoich potrzeb.
Precyzja pomiaru
Dokładność pomiaru informuje o tym, na ile wiarygodne są wskazywane przez urządzenie wyniki – im mniejsza wartość, tym bardziej szczegółowe są pomiary. Dostępne na rynku narzędziowym dalmierze laserowe mają dokładność od +/- 1 mm do +/- 3 mm. W urządzeniach
ultradźwiękowych błąd pomiarowy często podawany jest w wartościach procentowych i zwykle wynosi ok. 0,5%. W przypadku dalmierzy optycznych dokładność pomiaru wynosi przeważnie +/- 1 m.
Zasięg pomiaru
To maksymalny dystans, na jaki dalmierz jest w stanie dokonać precyzyjnych obliczeń. Największy zakres pomiaru odległości w linii prostej mają modele optyczne – do 4000 m. Na drugim miejscu są dalmierze laserowe – większość dostępnych modeli oferuje zasięg od 20 do 150 m. Dalmierze ultradźwiękowe mają najmniejszy zasięg – do 30 m lub mniej.
Wytrzymałość
Dalmierz powinien być solidnie wykonany i wytrzymały, zwłaszcza jeżeli będzie użytkowany w trudnych warunkach, np. na budowie. Materiał obudowy powinien być wodo- i pyłoszczelny oraz odporny na wstrząsy – optymalna klasa ochrony to IP54.
Wygoda użytkowania i funkcje dodatkowe
Na wygodę użytkowania wpływa czytelny, duży wyświetlacz, ergonomiczny design, intuicyjne menu i duże przyciski. Udogodnieniem w obsłudze są też dodatkowe funkcje, takie jak funkcja pamięci ułatwiająca dostęp do ostatnich kilku pomiarów czy automatyczne wyłączanie urządzenia po upływie określonego czasu.
Zasilanie
Dalmierze najczęściej zasilane są na baterie lub akumulatory. Urządzenia zasilane akumulatorami są bardziej ekonomiczne w długoterminowym użytkowaniu, ponieważ nie trzeba regularnie kupować nowych baterii.
