Treść Główna

Podstawowe narzędzia i maszyny ogrodnicze

Zestaw narzędzi ogrodowych wisi na ścianie, składa się z grabi, motyki, wideł, szpadla i sekatora

Do pracy w ogrodzie niezbędne jest odpowiednie wyposażenie. Do sezonowych i bieżących prac przydają się narzędzia do poprzycinania drzew i krzewów, koszenia trawy czy usuwania chwastów. Zaopatrz się w odpowiedni zestaw narzędzi ogrodowych, a pielęgnacja ogrodu zacznie być czystą przyjemnością. Co powinno znaleźć się w takim zestawie? Na to pytanie odpowiemy poniżej.

Szpadel – ostry, prosty, szufla i saperka

Szpadel sztychówka, widły ogrodowe ubrudzone w ziemi

Szpadel to narzędzie ręczne niezbędne przy pracach tj. sezonowe spulchnianie ziemi w ogrodzie. Przydaje się także przy przesadzaniu roślin, rozbijaniu większych grud ziemi oraz sadzeniu drzew i krzewów. Budowa szpadla jest bardzo charakterystyczna. Ma on trzonek zakończony uchwytem w kształcie litery „T” lub „U” oraz metalowy sztych. Ten ostatni element występuje w wielu różnych kształtach, a każdy z nich ma nieco inne przeznaczenie.

  • Szpadel prosty (sztychówka) służy do ręcznego przekopywania ziemi.

  • Ostry szpadel przydaje się podczas wykopywania dołków pod rośliny czy wycinania darni.

  • Saperka to zminiaturyzowana wersja ostrego szpadla, jest niezastąpiona przy pracy z mniejszymi roślinami.

  • Szufla służy do przenoszenia sypkich materiałów. Przydaje się nie tylko w ogrodzie, ale również przy pracach budowlanych.

Wskazówka: wąskie modele szpadla łatwiej wchodzą w glebę, dzięki czemu ułatwiają pracę.

Ważne: umyj urządzenia zaraz po pracy w ogrodzie, a zabezpieczysz je przed rdzewieniem.

Widły i widełki ogrodowe

Saperka i widełki ogrodowe leżą na stole po skończonym sadzeniu roślin

Gliniasta gleba to wyzwanie dla każdego ogrodnika. Gleba ta jest bowiem mało urodzajna i wymaga większego wysiłku w trakcie przygotowywania jej pod nasadzenia. Podstawowym zabiegiem, który trzeba wykonać, aby użyźnić gliniastą ziemię, jest rozluźnianie jej struktury poprzez przekopywanie i mieszanie jej z piaskiem lub nawozem organicznym.

Do przekopywania gleby gliniastej zwykły szpadel może nie wystarczyć. Podłoże to charakteryzuje się wilgotną i zbitą strukturą. Dlatego lepiej zaopatrzyć się w widły. Zdecydowanie poradzą sobie z zadaniem. Widły przydają się także do przerzucania siana, rozrzucania i rozprowadzania nawozu lub usuwania chwastów, a więc stanowią podstawowe wyposażenie każdego ogrodnika.

Czytaj także: Jak przygotować ziemię w ogrodzie do sadzenia roślin?

Warto wiedzieć, że widły występują również w zminiaturyzowanej wersji. Widełki, podobnie jak saperka, są poręcznym narzędziem służącym do wykonywania precyzyjnych prac w ogrodzie – kopania dołków pod cebulki kwiatów czy usuwania chwastów.

Wskazówka: w pracach ogrodowych pomoże Ci również wycinak do chwastów oraz sadzarka do cebulek, a do przekopywania ziemi w dużym ogrodzie warto skorzystać z glebogryzarki spalinowej.

Ważne: przy zakupie zwróć uwagę na jakość wykonania wideł i widełek ogrodowych. Tańsze urządzenia mogą się wyginać, a nawet złamać.

Konewka i wąż ogrodowy

Trzy zielone konewki ogrodowe wykonane tworzywa sztucznego

Nawadnianie roślin to podstawa pielęgnacji ogrodu. Szczególnie istotne jest ono w okresach suszy. Do podlewania trawnika polecamy montaż automatycznych zraszaczy, do punktowego nawadniania natomiast zakup konewki oraz węża ogrodowego.

Konewki z tworzywa sztucznego są tanie i lekkie, te z metalu są z kolei bardziej wytrzymałe, ale za to cięższe. Konewki występują w różnych rozmiarach. Najmniejsze służą do użytku domowego, ale mogą również przydać się w szklarni np. do podlewania rozsadnika. Większe modele to niezastąpieni pomocnicy ogrodowi, za pomocą których w prosty sposób nawodnisz kwiaty w przydomowej rabatce, a także warzywa uprawiane na grządce, w skrzyniach lub donicach.

Do podlewania ogródka warzywnego o większej powierzchni przyda się wąż ogrodowy. Przy dużych ogrodach (powyżej 50 m2) opłaca się zainwestować w wąż, który po podlewaniu można nawinąć na specjalny wózek, który zajmuje mało miejsca, a dzięki czemu łatwiej jest utrzymać porządek, a ponowne podlewanie jest o wiele wygodniejsze.

Wskazówka: przed użyciem konewki napełnij ją i pozostaw ją na chwilę, aby woda mogła się ocieplić.

Ważne: plastikowe konewki przechowuj w miejscu zacienionym, nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV może sprawić, że po jakimś czasie tworzywo zacznie się kruszyć.

Taczka ogrodowa

Mężczyzna grabi liście w ogrodzie i ładuje je na taczkę

Taczka to nic innego jak mały wózek z jednym kołem i dwoma uchwytami. Jest ona poręczna i ma wszechstronne zastosowanie w ogrodzie. Taczka ogrodowa umożliwia przewożenie np.:

  • ziemi,

  • kompostu,

  • roślin,

  • sprzętów,

  • zbiorów owoców i warzyw,

Dostępne są taczki metalowe i plastikowe w różnych rozmiarach. Te z tworzywa sztucznego przydają się do lekkich prac tj. przenoszenie liści. Taczka metalowa ma szerokie zastosowanie, przydaje się zarówno w ogrodzie, jak i przy pracach budowlanych.

Wskazówka: opony gumowe są bardziej trwałe, jednak lżej kierować taczką posiadającą oponę balonową.

Ważne: przed zakupem taczki zwróć uwagę na to, by jej rączki miały odpowiednią długość, dzięki temu będzie ona wygodna w obsłudze.

Ekspert ogrodnictwa radzi:

Nie ograniczaj się do jednej taczki! Warto mieć jedną lekką, plastikową do przewożenia liści czy ściółki oraz solidną, metalową, do cięższych prac, jak przewożenie kamieni czy ziemi. Taki zestaw ułatwi prace ogrodowe i pozwoli na bardziej efektywne zarządzanie czasem i energią.

Grabie ogrodowe

Grabie metalowe z ostrymi zębami służą do wyrównywania podłoża pod trawnik

Grabie to nasz kolejny ogrodowy must-have. Za ich pomocą wyrównasz podłoże pod grządki i rabatki i usuniesz liście z ogrodu.

Grabie mają wiele zastosowań i muszą się znaleźć w każdym ogrodzie – to nie ulega wątpliwości. Wątpliwości może budzić natomiast wybór odpowiedniego modelu.

Wyróżniamy ogrodowe grabie:

  • klasyczne – składają się z drewnianego trzonka i metalowych zębów, przydatne do prac porządkowych oraz wyrównywania ziemi;
  • do liści – wyróżniają się rozłożystymi, wachlarzowymi zębami, ułatwiają zagrabianie liści z większej powierzchni;
  • polowe – te grabie wykonane są w całości z drewna i wykorzystywane są przede wszystkim do zbierania siana oraz wysuszonej trawy np. po koszeniu;
  • do trawników – mają ostre, gęsto rozmieszczone zęby, dzięki czemu „wyczesują” trawnik, usuwając wszelkie zanieczyszczenia.


Najbardziej uniwersalne w zastosowaniu są grabie klasyczne. Jeśli jednak potrzebujesz narzędzia jedynie do zagarniania liści z trawnika, polecamy specjalnie do tego grabie do liści. Są lżejsze od klasycznych, co znacznie ułatwia pracę.

Szerokie grabie są przydatne przy dużych trawnikach. W mniejszych ogrodach użycie takiego modelu może być niewygodne. Lepiej kupić wówczas grabie o średniej szerokości – około 40 do 50 cm.

Ważne: nie opłaca się inwestować w narzędzia z wymiennym kijem, jeśli będą one często używane. Przy ich regularnym stosowaniu część ta szybko się poluzuje.

Motyka i motyczka do pielenia

Motyka, a raczej motyczka na długim trzonku w trakcie pielenia ogródka

Motyka oraz jej zminiaturyzowana wersja – motyczka – są niezastąpione podczas pielenia grządek warzywnych, rabat kwiatowych, a także oczyszczania obrzeży podjazdu z niechcianych roślin. Ich odpowiednie użycie jest znacznie bezpieczniejsze od stosowania chemicznych odchwaszczaczy.

Motyka umożliwia usunięcie chwastów z korzeniami, co zapobiega ich rozrostowi lub znacznie go opóźnia. Dodatkowo pielenie motyką spulchnia glebę, przyczyniając się do lepszego napowietrzenia, nawodnienia i odżywienia roślin, na których pielęgnacji szczególnie nam zależy.

Wskazówka: motyka, motyczka oraz pazurki mogą też posłużyć do rozbijania dużych kawałków ziemi, które powstały po przekopaniu ogrodu.

Kosiarka do trawy

Mężczyzna kosi trawnik za pomocą spalinowej lub elektrycznej kosiarki do trawy

Trudno wyobrazić sobie ogrodnika, który nie posiadałby kosiarki w swoim zestawie narzędzi ogrodowych. Różne modele kosiarek różnią się między sobą szerokością koszenia, źródłem zasilania czy wyposażeniem w technologię ułatwiającą pracę. Temat jest tak szeroki, że napisaliśmy o tym odrębny artykuł.

Sprawdź poradnik: Kosiarka ogrodowa – jaką kosiarkę kupić do ogrodu?

Wskazówka: kosiarka może być też używana do rozdrabniania liści i skoszonej trawy. Zanim wyrzucisz je na kompost, wystarczy kilkakrotnie przejechać po nich kosiarką.

Ważne: nie zapomnij usunąć z trawy kamieni i korzeni, ponieważ mogą one uszkodzić nóż kosiarki.


Odpowiednia kosiarka

Rodzaj kosiarki
kosiarka ręczna
Do jakiego ogrodu?
do 50 m² powierzchni
Rodzaj kosiarki
kosiarka akumulatorowa
Do jakiego ogrodu?
50 do 300 m² powierzchni
dużo drzew i krzewów
powierzchnie pochyłe
Rodzaj kosiarki
kosiarka elektryczna
Do jakiego ogrodu?
50 do 600 m² powierzchni
mało drzew i krzewów Bäume
Rodzaj kosiarki
kosiarka spalinowa
Do jakiego ogrodu?
powierzchnia powyżej 600 m²
wzrost traw do 15 cm
Rodzaj kosiarki
kosiarka listwowa
Do jakiego ogrodu?
powierzchnia trawy i łąk powyżej 500 m²
wzrost traw powyżej 15 cm
Rodzaj kosiarki
kosiarka traktorek
Do jakiego ogrodu?
powyżej 600 m² powierzchni
mało drzew i krzewów
Rodzaj kosiarkiDo jakiego ogrodu?
kosiarka ręczna
do 50 m² powierzchni
kosiarka akumulatorowa
50 do 300 m² powierzchni
dużo drzew i krzewów
powierzchnie pochyłe
kosiarka elektryczna
50 do 600 m² powierzchni
mało drzew i krzewów Bäume
kosiarka spalinowa
powierzchnia powyżej 600 m²
wzrost traw do 15 cm
kosiarka listwowa
powierzchnia trawy i łąk powyżej 500 m²
wzrost traw powyżej 15 cm
kosiarka traktorek
powyżej 600 m² powierzchni
mało drzew i krzewów

Sekator ogrodowy

Widać dłoń, która przycina róże za pomocą jednoręcznego sekatora nożycowego

Możliwe, że w Twoim ogrodowym zestawie narzędzi powinno się znaleźć miejsce na więcej niż jeden sekator, ponieważ innego można używać do przycinania delikatnych łodyg kwiatów czy cienkich gałązek krzewów, a inny poradzi sobie z przycinaniem gałęzi drzewek owocowych i drzew.

Podział sekatorów pod względem przeznaczenia.

  • Jednoręczne – służą one do najprostszych prac ogrodowych tj. przycinanie kwiatów, cienki gałązek i pędów, są niewielkie i mieszczą się w dłoni.

  • Dwuręczne – jak sama nazwa wskazuje, obsługa tego sekatora angażuje obie ręce. Tym sekatorem można ciąć grubsze gałęzie o średnicy do 50 mm.

  • Teleskopowe – ułatwiają przycinanie gałęzi położonych wyżej. Dzięki ich użyciu nie ma potrzeby użycia drabiny. Niektóre modele pozwalają na pracę nawet do 6 m ponad głową.

Sekatory dzielą się również pod kątem budowy na nożycowe i kowadełkowe. Te pierwsze tną na tej samej zasadzie co nożyczki, ponieważ składają się z dwóch ostrzy. Kowadełkowy sekator natomiast zbudowany jest z jednego ostrza i dolnej części, która nazywana jest stalnicą, a której funkcją jest dociskanie ciętej powierzchni do ostrza. Cięcie sekatorem kowadełkowym jest mniej precyzyjne, ale wymaga mniejszej siły, tym samym praca nim jest mniej męcząca i bardziej efektywna.

Wskazówka: nożyce ogrodowe, nożyce do drzew i gałęzi należy oczyścić z brudu i żywicy. Wydłuży to ich żywotność.

Ważne: jesteś leworęczny? Przy zakupie zwróć uwagę na urządzenia przystosowane specjalnie dla takich osób. Ułatwią one pracę i odciążą stawy oraz ścięgna.

Zestaw narzędzi ogrodowych – najczęściej zadawane pytania

Co warto kupić w OBI?

Dowiedz się więcej: