Kompendium wiedzy o kompresorach

Choć każdy kompresor jest sprężarką, nie każda sprężarka jest kompresorem. Kompresor jest jednym z typów sprężarki, podobnie jak wentylator i dmuchawa. Jego zadaniem jest podwyższenie ciśnienia wprowadzanego do zbiornika gazu, a następnie wymuszenie jego przepływu. Sprężarka to urządzenie o szerszym zastosowaniu, które pojawia się w sprzętach takich jak domowe AGD. 

Najstarszym i najbardziej rozpowszechnionym rodzajem są kompresory tłokowe. Sprężanie powietrza odbywa się w nich dzięki umieszczonemu w cylindrze tłokowi. Po wprawieniu w ruch zmniejsza pojemność zasysanego powietrza, zwiększając jednocześnie jego ciśnienie. Kompresor tłokowy występuje w wersji olejowej i bezolejowej. Oba urządzenia mają identyczną zasadę działania, z tą różnicą, że w sprężarce olejowej tłok jest smarowany olejem, a w bezolejowej nie. W technologii kompresorów bezolejowych wykorzystuje się materiały o niskim współczynniku tarcia, które podczas pracy nie wymagają smarowania. 

Kompresory olejowe są wydajne i mogą pracować w sposób ciągły. Są trwalsze, występują w wersjach ze zbiornikami o różnej pojemności i są używane w profesjonalnych warsztatach samochodowych i wulkanizacyjnych. Kompresory bezolejowe nie są tak mocne i mają mniejszą pojemność, ale ciszej pracują i są lżejsze. Ten typ sprężarek polecany jest wszędzie tam, gdzie sprężone powietrze nie może być zanieczyszczone olejem, np. w urządzeniach dentystycznych, spożywczych, laboratoryjnych czy farmaceutycznych.

Kompresor śrubowy spręża powietrze dzięki dwóm obrotowym śrubom umieszczonym w specjalnym bloku. Zasysa powietrze i wtłacza je pomiędzy ruchome elementy, zwiększając jego ciśnienie. Taki mechanizm skraca czas pracy i pozwala na zminimalizowanie przerw w pracy maszyny. Kompresory śrubowe mogą jednocześnie zasilać kilka urządzeń pneumatycznych. Cechuje je niski poziom hałasu.

Minikompresor to przenośne urządzenie dostępne w wersji olejowej i bezolejowej. Jest wyposażone w zbiornik o pojemności od 3 do 15 litrów lub bezzbiornikowe. Świetnie nadaje się do prac domowych, w terenie, drobnych zadań w warsztacie i do działań wymagających częstego przemieszczania się w obszarze roboczym. Ma stabilny uchwyt z ergonomiczną rękojeścią, który pozwoli na łatwe przenoszenie z miejsca na miejsce. Nie zajmuje wiele miejsca, dzięki czemu z powodzeniem zapakujesz go do bagażnika samochodowego.

Kompresor do domu powinien być uniwersalny i wydajny. Jeżeli urządzenie ma służyć tylko do pompowania kół i piłek oraz czyszczenia przedmiotów z kurzu, optymalnym wyborem będzie model tłokowy bezolejowy o wydajności 150–200 l/min. Mocniejszy kompresor (350–400 l/min) przyda się, gdy będzie wykorzystywany do malowania i gruntowania ścian. Ważne parametry, które należy wziąć pod uwagę na etapie zakupu kompresora, to maksymalne ciśnienie i pojemność zbiornika – im jest ona większa, tym rzadziej kompresor się wyłącza. Urządzenia polecane na użytek domowy mogą mieć 24–100 l i ciśnienie robocze na poziomie 6–8 bar.

Kompresor do warsztatu powinien móc pracować z taką samą mocą przez dłuższy czas. Do dużych, profesjonalnych warsztatów polecanym rozwiązaniem są solidne i trwałe olejowe kompresory śrubowe o wydajności ok. 500 l/min i pojemności butli 200–300 l. W mniejszych warsztatach domowych majsterkowiczów wystarczy tańszy kompresor tłokowy – z pojemnikiem 50–100 l, maksymalnym ciśnieniem 8 bar i wydajnością 270 l/min.

Sprawdź także: Wyposażenie warsztatu domowego - narzędzia do warsztatu

• kompresora nie należy obsługiwać mokrymi rękami ani używać w miejscach, gdzie sprzęt narażony jest na kontakt z wodą, pyłami, kwasami, oparami i gazami łatwopalnymi lub wybuchowymi;

• pomieszczenie, w którym umieszczony jest kompresor, powinno mieć sprawny system wentylacji, poziom wilgoci w przedziale 40–60% i temperaturę od 5°C do 40°C;

• uruchomiony sprzęt szybko się nagrzewa, z tego względu nie należy kłaść na nim – lub w jego bliskim otoczeniu – przedmiotów wykonanych z materiałów tekstylnych, nylonu i innych tworzyw łatwopalnych;

• w trakcie pracy należy zapewnić drożność otworów wentylacyjnych na obudowie kompresora;

• z uwagi na głośny tryb pracy (zwłaszcza kompresorów tłokowych) zaleca się zachować ok. 4-metrową odległość między urządzeniem a miejscem roboczym oraz stosować wygłuszające nauszniki ochronne;

• wydmuchiwanego z kompresora sprężonego powietrza nie należy kierować w stronę ludzi ani zwierząt, a operator obsługujący maszynę powinien używać gogli ochronnych, które zminimalizują ryzyko, że pyły i odpryski ciał obcych unoszone strumieniem powietrza dostaną się do oczu;

• po zakończeniu pracy należy odłączać urządzenie od sieci elektrycznej.