Nitonakrętka – czym jest i jak jej użyć?
Nitonakrętka to rodzaj gwintowanego wewnętrznie nitu rurkowego. Łączy dwie części za pomocą wkręcania i zapobiega luzowaniu się połączenia gwintowego pod wpływem wibracji i drgań. Dostępne nitonakrętki klasyfikuje się na kilka grup, według: materiału wykonania, rodzaju kołnierza, geometrii, rozmiarów, rodzaju powierzchni i typu zakończenia. Urządzeniem, które przyspiesza proces montażu nitonakrętek, jest nitownica.
Nitonakrętki to akcesoria przydatne w budownictwie, przemyśle oraz podczas prac remontowych i majsterkowania. Za ich pomocą wykonasz połączenia nitowe w blachach lub cienkościennych profilach. OBI wyjaśnia, jak zamontować nitonakrętki, do czego się ich używa i jaka nitownica się do nich przyda.
Nitonakrętka – co to takiego?
Nitonakrętka to rodzaj nitu rurkowego z częścią gwintowaną wewnętrznie. Zabezpiecza przed samoczynnym luzowaniem się mechanizmów i połączeń. Jest szczególnie przydatna w sytuacjach, w których występują drgania, wibracje lub inne czynniki mogące prowadzić do poluzowania się zwykłej nakrętki. Wewnętrzna konstrukcja nitonakrętki pozwala jej trzymać się mocniej gwintu śruby, co zapobiega przypadkowemu rozkręceniu się, a jednocześnie usprawnia regulację i demontaż. Główną zaletą nitonakrętek jest bardzo szybki (trwający kilkanaście sekund) i intuicyjny montaż, dzięki czemu są one idealne zarówno dla profesjonalistów, jak i do domowego użytku.
Do czego służy nitonakrętka?
Nitonakrętka łączy dwie części za pomocą wkręcania, czym zapobiega luzowaniu się połączenia gwintowego pod wpływem wibracji i drgań. Specjalna konstrukcja utrzymuje stałą siłę docisku na gwincie, gwarantując trwałość i niezawodność połączenia. Minimalizuje
konieczność regularnych kontroli i dokręcania połączeń gwintowych, ułatwia konserwację i utrzymanie urządzeń oraz konstrukcji.
To doskonała alternatywa dla tradycyjnych śrub i nakrętek. Nitonakrętka jest funkcjonalna, wytrzymała i daje pewność, że wykonane połączenia będą bezpieczne i mocne przez wiele lat. Nitonakrętki są odporne na uszkodzenia i warunki atmosferyczne, w związku z tym używa się ich do realizacji różnych projektów – od budowy mostów i konstrukcji stalowych, po montaż mebli i ogrodzeń. Służą do zabezpieczania śrub i nakrętek w pojazdach, chroniąc przed poluzowaniem się podczas jazdy po nierównych drogach i pod wpływem wibracji silnika. W branży budowlanej i konstrukcyjnej nitonakrętki są wykorzystywane do łączenia elementów stalowych, drewnianych i betonowych, np. kratownic, mostów czy maszyn budowlanych. Zapewniają trwałe połączenia w warunkach narażonych na wibracje i obciążenia dynamiczne.
Czytaj także: Zszywki do takera – jakie są rodzaje zszywek i jak je włożyć do takera?
Budowa i zasada działania nitonakrętki
Nitonakrętka składa się z części gwintowanej, niegwintowanej cienkościennej (podatnej na odkształcenia) i kołnierza (stopki). Odcinek gwintowany służy do mocowania nitonakrętki. Tworzy połączenie gwintowe pomiędzy nitonakrętką a elementem koniecznym do zabezpieczenia.
Zasada działania nitonakrętki wykorzystuje mechanizm samozabezpieczenia. Podczas dokręcania ryflowania i wypustki pod kołnierzem zakrzywiają się. Dzięki temu nakrętka nie obraca się w gnieździe i nie ma ryzyka, że się odkręci. Nie straszne jej drgania, zmienne temperatury i inne czynniki zewnętrzne.
Aby akcesorium spełniało swoje zadanie, trzeba wiedzieć, jak zamontować nitonakrętki. Nagwintowany trzpień wkręć w nakrętkę od strony kołnierza i osadź nitonakrętkę w wykonanym otworze. Następnie dociśnij nitonakrętkę przez kołnierz do materiału za pomocą trzpienia, by wykonać spęcznienie stabilizujące. Po zakończeniu montażu usuń trzpień, a w jego miejsce wkręć właściwy element złączny.
Rodzaje nitonakrętek – jak wybrać dobrą?
Wszystkie dostępne nitonakrętki klasyfikuje się na kilka grup. Najważniejsze różnice dotyczą: rodzaju kołnierza, geometrii, rozmiarów, rodzaju powierzchni i typu zakończenia.
Typ kołnierza:
• płaski – najpopularniejszy – kołnierz opiera się o materiał nitowany;
• stożkowy – tworzy gładkie powierzchnie na połączeniu. Wymaga wykonania fazy w otworze;
• zredukowany – alternatywa dla łba stożkowego, nie wymaga fazowania otworu. Nie zalecany do otworów o szerokiej tolerancji lub wykonanych w miękkich, plastycznych materiałach.
Geometria nitonakrętek
• okrągłe – do zastosowań ogólnych;
• okrągłe, karbowane pionowo – poprawiają odporność na obracanie, zwłaszcza w miękkich materiałach, takich jak tworzywa sztuczne;
• sześciokątne – do połączeń z sześciokątnym otworem. Zapewniają maksymalną odporność na moment dokręcania i odkręcania;
• półsześciokątne – wygodne do chwytania i obracania za pomocą narzędzi, co ułatwia ich montaż i demontaż.
Typ zakończenia nitonakrętek
Wszystkie nitonakrętki dostępne są w wersji otwartej (przelotowej) lub zamkniętej (nieprzelotowej). Pierwsze mają jednostronnie otwarty korpus. Stosuje się je w przypadkach, gdy połączenie już istnieje, a nitonakrętka jest dodawana na końcu śruby lub wałka. Nitonakrętki przelotowe są zamknięte z obu stron. Używa się ich np. do zabezpieczenia połączenia przed wilgocią.
Rodzaj powierzchni
• radełkowane – z nacięciami, rowkami lub innymi wypustkami służącymi jako powierzchnia antypoślizgowa;
• gładkie – mają równą, płaską powierzchnię, bez żadnych nacięć czy rowków.
Rozmiary nitonakrętek
Rozmiar nitonakrętek jest zazwyczaj określany przez ich średnicę wewnętrzną oraz rodzaj i wymiar gwintu. Wymiary nitonakrętek określane są w skali od M3 do M16.
Jaka nitownica do nitonakrętek?
Montaż nitonakrętek zautomatyzujesz, używając nitownicy. Do wyboru są nitownice: pneumatyczno-hydrauliczne, pneumatyczne, akumulatorowe oraz ręczne. Nitownice ręczne są najprostsze. Używa się ich do łączenia blach i elementów drewnianych przy drobnych naprawach w domowych warsztatach. Wygodnym rozwiązaniem są też nitownice akumulatorowe – nie wymagają stałego źródła zasilania i umożliwiają swobodne przenoszenie urządzenia podczas pracy. Stosuje się je do łączenia metalu, drewna i tworzyw sztucznych. Są idealne do zastosowań domowych, warsztatowych oraz w branży budowlanej.
Szybsze i bardziej wydajne są nitownice pneumatyczne. Napędza je sprężone powietrze i wymagają kompresora. Używa się ich w profesjonalnych warsztatach i zakładach przemysłowych, ponieważ potrafią zacisnąć duże ilości nitów w krótkim czasie. Najbardziej zaawansowanym modelem są nitownice hydrauliczne. Wykorzystują napęd hydrauliczny, mają duży moment obrotowy i wykonują bardzo mocne i trwałe połączenia. Do profesjonalnego użytku polecane są też nitownice pneumatyczno-hydrauliczne. Aby wygenerować siłę potrzebną do zaciśnięcia nitów, wykorzystują zarówno sprężone powietrze, jak i płyn hydrauliczny.
Ile kosztuje nitonakrętka?
Nitonakrętki sprzedawane są najczęściej w zestawach. Ich cena zależy od liczby nakrętek w pakiecie, rozmiaru i marki producenta. Przykładowo za 50 szt. nitonakrętek M5 trzeba zapłacić ok. 20 zł. Bardziej rozbudowany zestaw – 300-elementowy miks nitonakrętek w rozmiarach od M3 do M10 kosztuje ok. 50–80 zł.
Jak kupić dobrą nitonakrętkę?
Kupując nitonakrętki, weź pod uwagę materiał wykonania. Wpływa on na trwałość połączenia i decyduje o właściwościach antykorozyjnych. Nitonakrętki ze stali nierdzewnej są jednymi z popularniejszych. Mają wysoką odporność na korozję i temperaturę. Nity ze stali węglowej są elastyczne i tańsze od nierdzewnych, a aluminiowe sprawdzają się wszędzie tam, gdzie wymagana jest lekkość i dobre przewodzenie ciepła. Producenci oferują też np. estetyczne nitonakładki mosiężne i z tworzywa sztucznego.
Pozostałe parametry techniczne nitonakrętek, jakie warto sprawdzić przy zakupie:
• rozmiar – podawany w zakresie od M3 do nawet M16. Najpopularniejsze i najbardziej uniwersalne są rozmiary M3–M6;
• typ zakończenia – zamknięte (nieprzelotowe) i otwarte (przelotowe);
• kształt kołnierza – odnosi się do kształtu i cech stopki znajdującej się na końcu nitonakrętki. Wpływa na stabilność, trwałość i wydajność połączenia. Najczęstszy typ kołnierza to model płaski;
• dodatki – np. uszczelki – dzięki nim powstałe połączenia są wodoszczelne.
