Gabiony i ich zastosowanie w ogrodzie – donice z gabionów, ogrodzenia gabionowe
Gabiony to stylowe, kamienne konstrukcje, które przyciągają wzrok i tworzą nowoczesne ogrodzenia oraz designerskie donice. W tym artykule podpowiemy, jak w prosty sposób wprowadzić je do swojego ogrodu, by cieszyć się ich wyjątkowym wyglądem oraz niezrównaną trwałością przez wiele lat.
Czym są gabiony
Gabiony to konstrukcje zbudowane z metalowej siatki (najczęściej stalowej, ocynkowanej lub powlekanej powłoką antykorozyjną), formujące kosze o różnych kształtach i rozmiarach. Wypełniane są różnego rodzaju materiałami – zazwyczaj kamieniami naturalnymi. Choć pierwotnie były wykorzystywane głównie w inżynierii lądowej i hydrotechnice (np. do umacniania skarp, brzegów rzek czy zboczy), dziś zyskały popularność jako estetyczne, funkcjonalne elementy architektury ogrodowej i miejskiej.
Do wypełnienia gabionów najczęściej używa się:
kamienia naturalnego (bazalt, granit, łupki, otoczaki);
szkła (zazwyczaj barwionego, recyklingowego);
drewna (drobne kawałki lub pocięte pnie);
ceramiki (kafle, potłuczone elementy ozdobne).
Największą zaletą konstrukcji gabionowych jest trwałość i odporność. Metalowa siatka oraz masywne wypełnienie sprawiają, że gabiony są odporne na warunki atmosferyczne, nie wymagają częstej konserwacji i zachowują stabilność przez wiele lat. Oprócz tego użycie naturalnych materiałów oraz możliwość zastosowania surowców z recyklingu czynią gabiony rozwiązaniem przyjaznym dla środowiska. Zaletą tego rozwiązania jest także prosta konstrukcja, która pozwala na samodzielne wykonanie niewielkich form (np. donic, murków) bez specjalistycznych narzędzi.
Czy pod gabiony potrzebny jest fundament
Przy niewielkich konstrukcjach, takich jak donice, małe murki ozdobne bądź gabiony dekoracyjne, wystarczy odpowiednio przygotować podłoże. Można np. ułożyć warstwę zagęszczonego tłucznia lub kruszywa, która zapewnia stabilność i odprowadza wodę. Wysokie gabiony, ogrodzenia oraz mury oporowe na skarpach, zapobiegające osadzaniu i przechylaniu się konstrukcji, warto zabezpieczyć fundamentem. W tej roli najlepiej sprawdzi się wylewka betonowa albo fundament liniowy.
Czytaj także: Ogrodzenie działki – siatka ogrodzeniowa czy ogrodzenie panelowe? Co wybrać? | OBI
Donice z gabionów
Donice z gabionów wprowadzają do ogrodu surowy, naturalny charakter, który świetnie komponuje się z zielenią i nowoczesną architekturą. Można dowolnie modyfikować ich kształt (okrągłe, kwadratowe, prostokątne), rozmiar, a także rodzaj wypełnienia. Taka elastyczność sprawia, że łatwo dopasować je do indywidualnego stylu ogrodu. Dzięki swojej ciężkości i solidnej siatce gabion-donica jest odporny na przewrócenie przez wiatr bądź przypadkowe uderzenie. Jego forma pozwala też na łatwe odprowadzanie nadmiaru wody, chroniąc korzenie roślin przed gniciem.
Donica gabionowa doskonale nadaje się do tworzenia podniesionych rabat i nowoczesnych kompozycji kwiatowych. Ułatwia pielęgnację roślin i dodaje ogrodowi głębi. Ustawiona przy wejściu do domu, wzdłuż podjazdu czy granicy działki, tworzy naturalną przegrodę oddzielającą różne strefy ogrodu (np. wypoczynkową od użytkowej). Pełni jednocześnie funkcję zielonego ekranu.
Gabiony w ogrodzie – aranżacje
gabion okrągły z trawami ozdobnymi;
gabionowe obramowania drzew lub krzewów;
donice wzdłuż ścieżek albo podjazdu;
ziołowy ogródek w donicach gabionowych;
gabionowe donice piętrowe układane kaskadowo, tworzące zielone wieże z roślin pnących lub zwisających;
gabionowa donica z oświetleniem – wypełnienie z przezroczystego szkła + podświetlenie LED daje wyjątkowy efekt wieczorem;
mur oporowy – gabiony na skarpie stabilizują teren i zapobiegają osuwaniu się ziemi.
Nowoczesne ogrodzenie gabionowe
Płot gabionowy to nowoczesna alternatywa dla tradycyjnych ogrodzeń wykonanych z drewna, betonu czy metalu. Może pełnić funkcję ogrodzenia frontowego lub bocznego i świetnie sprawdza się na działkach ze spadkiem terenu. Dzięki masywnej budowie oraz gęstemu wypełnieniu gabiony ogrodzeniowe skutecznie tłumią hałas (np. z ulicy), jak również chronią przed silnym wiatrem. Ich zaletą jest także niski koszt konserwacji – nie wymagają malowania, impregnowania ani regularnego czyszczenia – wystarczy okazjonalna kontrola stanu siatki i wypełnienia.
Tutaj dowiesz się, jak stworzyć i zaaranżować ogrodzenie murowane >>>
Jak zrobić gabion? Instrukcja krok po kroku
Zrobienie gabionu samodzielnie jest całkiem proste i wymaga podstawowych umiejętności technicznych. Potrzebujesz do tego: siatki zgrzewanej stalowej ocynkowanej (oczka np. 5x10 cm lub 10x10 cm), druta stalowego (ocynkowany albo nierdzewny) bądź spiral montażowych, kombinerek, szczypców do cięcia drutu oraz dowolnego wypełnienia (np. kamieni o frakcji większej niż oczka siatki).
Przytnij siatkę na odpowiednie części. Wytnij 6 elementów: dno, górę, 2 boki, 2 ściany frontowe. Rozmiary zależą od tego, jakiego rozmiaru kosz chcesz wykonać (np. 100x50x30 cm). Złóż kosz w kształt prostopadłościanu – ułóż dno i zacznij mocować do niego boki oraz ściany pionowe. Następnie zepnij siatki na rogach drutem wiązałkowym (lub spiralami). Owiń drut wokół oczek co kilka centymetrów, dobrze go dociągając. Opcjonalnie dodaj usztywnienia wewnętrzne – poprzeczne druty (tzw. dystanse), które zapobiegną rozpychaniu się ścian przy wsypywaniu kamieni (zalecane do wysokich i szerokich gabionów). Wypełnij kosz kamieniami. Na koniec zamknij górną pokrywę oraz przymocuj ją do pozostałych ścian drutem.
Rada od eksperta OBI:
“Wypełniając gabiony, układaj warstwowo kamienie różnej wielkości – drobniejsze w środku, większe przy siatce – nie tylko poprawisz stabilność i estetykę, ale też ograniczysz późniejsze osiadanie materiału, które może prowadzić do zniekształceń całej konstrukcji.
Proste ogrodzenie z gabionów DIY – jak je wykonać
Zacznij od określenia długości, wysokości i grubości ogrodzenia. Zdecyduj, czym chcesz je wypełnić np. kamieniem, drewnem albo szkłem. Przygotuj projekt i oblicz ilość materiałów: kosze, kamień, słupki. Następnie przygotuj podłoże. Usuń trawę i ziemię do głębokości ok. 20–30 cm. Wyrównaj oraz zagęść podłoże na długości ogrodzenia. Wykonaj wylewkę betonową i odczekaj, aż całkowicie zaschnie.
Ustaw kosze gabionowe na fundamencie. Za pomocą poziomicy sprawdź ich poziom i pion. Stalowe słupki ogrodzeniowe umieszczaj w odległości co 2–2,5 m i mocuj do nich gabiony za pomocą spiral, klipsów lub druta montażowego. Dzięki temu całość będzie stabilna i wytrzymała. Ogrodzenia z gabionów wypełniaj równomiernie, warstwami, najlepiej ręcznie, układając najładniejsze kamienie przy ściankach, a pozostałe dyskretnie ukrywaj w środku. Pamiętaj, aby użyć wypełnienia o frakcji większej niż oczka siatki. Zamknij górną część gabionów. Usuń nadmiar materiału i wyrównaj teren wokół ogrodzenia.
